BLOK

Лево контра Лево

2010-01-19T08:53:00.001-08:00

Гледајќи на телевизија пред извесно време една млада активистка за човекови права образложувајќи кој е најдискриминиран во државата, односно која категорија на граѓани одма сватив шо ќе биди темата на мојата следна колумна. Според дотичната Плавуша инаку претставена како искусна активистка од уште поискусната новинарка, најдискриминирана група на граѓани во Македонија биле ЕлЏиБи популацијата !?! односно лезбејките, геј и бисексуалците ... тропна пред цела јавност и никому ништо. Понатаму констатира дека освен неколку про-левичарски групи како нивниот Плоштад слобода кој се прослави со протестот против изградбата на храм на плоштадот во Скопје, оксиморонската Ленка, анархичните Слободен индекс и пар други биле за респект ( а демек ние останатите шо лупаме по 10 – тина год.сме статисти ) и види чудо ! требало да ги поддржи власта и останатите државни институции кои младите левичари бездушно и со сите сили ги рушат. Искрено и малку наивно се надевав на реакција по повод небулозите изречени кој шо засегат не мал опсег на граѓани како ние активистите за човекови права а посебно сите дискриминирани категории во која спаѓаме сите Ние шо неможиме да си ги оствариме своите основни права на нормален живот. Категорија на граѓани која по моја слободна проценка опфаќа не помалку од две третини од целото население.
Покрај евидентната метастазирачка невработеност, официјално од 32 % која не прави европски лидер и масата од народ шо работи ама не заработува и не добива плата по неколку месеци кои немаат пари за основните потреби, како леб и млеко за своите деца, живеат без огрев за затоплување а немал број чмаат во темница !?! (само во мојот влез 2 семејства) ко небаре сме мрачниот 19 век ... Понатаму од многуте дискриминирани категории и групи на население од различни профили мора да ги споменам Ромите како најобесправена група со еден куп проблеми и никакви услови за нормален живот. Хендикепираните и лицата со посебни потреби за кои речиси и да непостојат средства и можности да опстанат без помош од своите најблиски ... Здрав и нормален чоек, активист за човекови права а воедно претставен ко лидер на својата генерација да изјави дека најдискриминирани од сите дискриминирани во Македонија биле педерите и лезбејките е појќе од дегутантно и говори за трулежот и пред се декаденцијата во кој длабоко заглибила нашата нација и држава. И од плавуша да е премногу е.
За среќа медалот има и друга односно и своја светла страна. Организирајќи работилница за основите на човековите права во Битола за претставнички од младински здруженија на граѓани од различни националности на прашањето каде ја гледаат најголемата дискриминација во Македонија сите одговорија дека тоа е сиромаштијата,огромната разлика помеѓу богатите и сиромашните, тие шо имат и тие шо немат односно немањето на финансии за нормална егзистенција и живот.
Како ретко кога бев појќе од пријатно изненаден.Полека ама сигурно младината класно се освестува, иако не се бунтува, ретко кој можи да ја манипулира како своевремено разните лажни месии и квазилидери.
Арно ама има и постои БОГ и некоја космичка енергија која за среќа неможи никој да ја контролира. Повратниот ефект младите левичари како бумеранг го осетија за време на протестот насловен Љубовта е Љубов со цела Ел Џи Би конотација и иконографија кога протестираја верувале или не Титовите ЛЕВИ сили !? И оти изостана реакцијата на младите против постарите левичари ??? кои им го оспорија правото на парадирање низ Скопје. Па нормално против кој ќе се бунат !? своите баби и дедовци од чија колевка се испилија нашите тогашни и сегашни псеудолевичари.
Накрајот треба на сите едно да ни е јасно, неможи никогаш левичари и борци за работничките права да бидат буржоаски деца на Директори, Министри, Доктори, Адвокати или разноразни транзициски профитери, разгалени и распредни до бесвест кои невиделе мака во животот а сега ќе се борат за правата на бедните и гладните.Деца шо невиделе како изгледа фабрички погон а да не прајме муабет за Рудник, Топилница или тутун за калапење. Господа и Другари левичарство не е само да се залагате за поголеми права на Педерите, укинување на веронауката и залагање за абортус .Без поддршка на експлоатираните текстилци или ограбените млекари можите само да се сликате и да си играте виртуелни Че Гевари и прајте филмој дека сте на страната на правдата и правото како основен постулат на левицата а светлосни години далеку од вас односно против авторитетите и безмилосните капиталисти ко добар дел од вашите родители шо мајката му ја расплачија на чесниот народот и не донесоја до ова дереџе ....Ах ќе забораев да спомнам дека слободно можите да си пејте и прајте хорчиња како најкреативно и најсимпатично нешто шо сум го видел од вас.

Александар Мишевски

Христијан Илиески – Кико - Најдоброто од Македонија

2010-01-19T08:49:00.000-08:00

Во пријатна и опуштена атмосфера поразговаравме со сигурно најтрифејниот најнадежниот и најдобриот спортист во нашата држава,интервју кое сигурно секој сериозен медиум мора барем еднаш да го направи за своите читатели

- Кога се јави љубовта кај тебе за моторите и мотокросот воедно ?

Љубовта спрема моторот кај мене се разви уште од најрана возраст односно од 5 години кога почнав да настапувам низ Македонија а потоа и насекаде во соседството на трки во Србија и Бугарија. Побитни успеси од тој период ми се шампион на Југоисточна Европа 2001 год, во младинска конкуренција каде настапија повеќе од стотина натпреварувачи и беше вистинско изненадување дете од 10 години да победи а на второ и трето место зад мене беа 5 години постари од мене учесници и беше смешно на подиумот да бидат 2 глави над мене. Тогаш возев само за да возам и победам детски и со ентузијазам. Бев три пати по ред шампиион на Македонија и како награда ја добив златната кацига.

- Како се одвиваше понатаму твојата кариера ?

Потоа почнав да возам европски натпревари и сум возел во Италија, Словенија а сум бил прв на сите трки во Грција, Бугарија, Србија, Романија и Молдавиија а во Италија бев 6 ти и то речиси без никакви услови и без тимска поддршка шо ја имат останатите натпреваручи зад кој стојат еден куп на луѓе. Досега не сум се вратил без пехар и тоа најчесто сум бил прв на пиедесталот и од отприлика 200 натпревари на 150 сум бил прв а останатите 2 или 3 место а не сум освоил медал само кога сум бил без пласман а тое најчесто се случува од технички причини односно дефект на моторот или повреди кои сум ги доживеал а се работи за интернационални настапи.

- Си освоил и се можно во Грција ?

Процентуално имам најмногу трки извозено во Грција односно околу 50 трки од кои 40 победи и тоа е државно првенство и идат гости и од Бугарија и Србија и со минимални услови успевам да ги победам а тоа мислам се должи на мојот талент. Имам многу обожаватели во Грција каде стално се веј Македонското знаме после моите победи. Сум бил прогласен исто и за крал на патеката во Грција на елиминационен натпревар од различни дисциплини, односно комбинација од суперкрос и ендуро и се работеше за вкупно 16 трки во 2 дена односно возење по дрвја и камења и бев апсолутен победник. Победив на сите трки во конкуренција на повеќе од 100 натпреварувачи од целиот Блакан и ми доделија круна која се доделува многу ретко и само за најдобриот меѓу најдобрите.

- Како реагираја Грците ?

Имам многу обожаватели таму и нема врска политичката ситуација секогаш доаѓаат да ме бодрат многу гледачи и сум давал многу изјави и интервјуа за нивните медиуми, единствено ми е мака шо не ја свират Македонската химна но го вадат нашето знаме и некогаш го пишат само името на градот т.е Битола

- Имаше авантура и во Бугарија ?

Во 2005 година заминав во еден тим во Бугарија кој ми понуди многу убав договор пред се финансиски и услови за тренинг и мотори најнови во моментот кога никој во Македонија не ми нудеше ништо а сето тоа потребно за мојата кариера. Ама се вид дека целта му е да ме елеминират да не му пречам на нивниот фаворит. Стално ми давај зарибан мотор и праеја некој местенки да невозам. Се случи еднаш да се степат буквално Претседателот на Бугарија и Градоначалникот оти јас победив, немубеше јасно како можи нивниот возач кој е победва насекаде по Европа да биди победен од мене на сред Бугарија.

- Кажи ни за некоја случка шо ти оставила впечаток ?

Во Бугарија на европски натпревар бев во квалификациите 4 ти и трикратниот Светски првак Вандерберг од Холандија кого многу го ценам ми пријде и неможеше да свати како со обичен мотор го постигнав овај резултат а во оваа прилика беше тренер во мојата категорија до 15 год а само јас бев со обичен мотор а сите беа со специјализирани мотори пример мојот ако е 5 илјади нивниот е 30 илјади евра.

- Исто разбрав дека екипно САМ на Македонија му го донесе 3 то место екипно?

Беше екипен настап и јас сам бев претставник од Македонија и повторно бев најдобар. Пример имаше 20 тина натпреварувачи од Бугарија, исто румунците ко домаќини беа бројни и овие земји беа на 1 и 2 место а Македонија со мојот успех и бодиовите кој ги донесов се искачи на 3 то место. Посебно мило ми е шо позади нас беа една Србија и Грција кои настапија со по неколку шофери.

- Имаш сеуште понуди од странство ?

Имам ама сакам да возам за Македонија и моите успеси да бидат под македонско знаме, се осеќам дека одовде потекнувам и овде припаѓам. Да ги имам сите потребни средства шо ги имат моите конкурентни од другите земји ќе бидам сигурно најдобар во Европа и во Светот. Мојата победа сакам да биди и победа на Македонија.

- Кој е приватно христијан ?

Како и секој мој врсник малку слободно време шо го имам го користам за да играм фудбал исто тренирам кик бокс а сега на зима ко ќе има снег одам на скијање. Воопшто не ми сменила популарноста и славата ништо. Бев избран меѓу врсниците односно читателите на списанието Наш свет за најпопуларно дете.

- Планови за Иднина ?

Да ја потврдам титулата Шампион на Југоисточна Европа оти лесно е да победиш ама потешко е да ја зачуваш титулата. Да возам на Европски натпревари и најбитно да ме чува господ од повреди оти е опасен спорт се случуваат потешки повреди а има и жртви. Сакам да возам пред се низ Европа и да го возам светското првенство а потоа и светското првенство. Цел тим стои зад тие возачи односно доаѓаат со шлепери со неколку мотори и сите потребни услови. Јас со овие минимални услови сум најдобар на Блаканот и меѓу подобрите во Европа со слични услови ко нив би бил сигурно најдобар и се надевам дека ќе го постигнам ако ми се овозможат интернационални натпревари.

Фолтин- Македонски звук на светското кабаре

2010-01-19T08:48:00.000-08:00

Прават музика која е многу тешко да се дефинира, но многу лесно продира низ нашите сетила. Музика со многу силни емоции, страст, љубов и ритам која тие ја нарекуваат псевдо-емигрантско кабаре. Музика со многу зачини, која секогаш го содржи вистинскиот рецепт за успех. Започнуваат во 1995 година, во мало градче во срцето на Балканот со цел да го освојат светот. Денес, Фолтин се на добар пат успешно да ја завршат својата мисија.

Не водат на пат низ светот, кој ќе ги размрда сите наши сетила, а ќе застанеме на пет станици. За почеток ќе се качиме на брод и ќе пловиме со "Out re-mer", за да стигнеме на Медитеранот со "Архимед". За патувањето да биде уште поинтересно, ќе се качиме на магаре кое сака да стане коњ и ќе се стоплиме со јужно-американските мотиви во третиот албум на Фолтин – "Donkey Hot". Секое патување заслужува и љубовна романса, па Фолтин решија да ни приредат една таква која ќе ја доживееме преку симболот за страст и љубов без граници на Набоков – Лолита. Со "Lo-lee-ta-too" Фолтин ќе ги разбудат сите ваши сетила, ќе ги впијат сите ваши емоции и сигурни сме дека со музиката од овој албум секој од вас повторно ќе се почуствува заљубено. Ренесансата која ни ја нудат Фолтин не завршува тука, се враќаме назад во Македонија на петтата станица за да читаме љубовно писмо. "Оваа трансплантирана машина за чукање досега не типкала љубовно писмо" е врвот на развитокот на музиката на Фолтин каде што ќе почувствувате "пулс, масажа и адреналин"... Без разлика дали ги слушате дома или пак на концерт сигурно ќе ја почувствувате позитивната енергија која ја носат.

Фолтин имаа доста успешна година, со многу концерти и настапи низ целиот свет. Ги фативме на почетокот на тоа што тие го нарекуваат зимски сон, за да ни ги доловат впечатоците и искуствата кои ги добиле во текот на целата година. Се замуабетивме со двајцата Пецевци, кои ни кажаа како си поминаа во странство, која е тајната на Фолтин, за што се подготвуваат, а разговаравме и на многу други теми кои ќе се обидам да ви ги прикажам на неколку страници.

Што прават Фолтин во моментот?

Брада: Моментално, организираме свирки за на пролет. Свириме во текот на целата година и ова е период во кој што повеќе се гледаме приватно, а започнуваме и иницијатива за нови материјали.
Пеце: Самите организации за концертите одат во есен и во зима, за да свириме во пролет и во лето. Сега е време за организија, аранжмани и договори. Се работи за еден посмирен период со неколку свирки, но ние не правиме пауза, туку Фолтин да речеме, се само во еден зимски сон.

Во контекст на тоа, кој е менаџер на Фолтин?

Пеце: Фолтин нема менаџер, но има многу соработници. Соработуваме со многу луѓе кои ни помагаат и преку нив правиме договори. Немаме официјален менаџер, меѓутоа соработуваме со Анастасија од Литиум Рекордс, за која може да се рече дека ни е менаџер. Исто така работиме и сами, во зависност од обемноста на нештата. Не е така едноставно како што изгледа. Кога се работи за странство или пак за поголеми, погломазни настапи, кога има договори, потврдувања и други такви техникалии е многу полесно ако се има менаџер.

Фолтин е еден од најангажираните македонски бендови во странство, во која земја ви се најдраги настапите?

Брада: Во Либан... Па ги има многу, на пример исклучително искуство беше настапот во Divan du Monde што во превод значи Каучот на Светот, клуб во Парис кој опстојува од свирки.

Пеце: Тоа е работа која не може да се дефинира. Ако е полн клубот, ако има публика во принцип, секогаш може да има добра журка. Да не бидам претенциозен, но секогаш имало журка. Можеби не на почетокот кога ги свириме првите песни, но со самиот тек на свирката се создава добра атмосфера.

Слушнавме дека имате настапувано во затвор, какви се впечатоците од тој настан?

Пеце: Тоа е нешто што е многу интересно за да се постави како прашање, но е многу непријатно за да се доживее. Како може да биде во затвор? Кога ќе слушнеме за затвореници сите претпоставуваме дека се луѓе што направиле нешто со кое заслужиле да бидат таму, но кога треба да се свири пред нив, начинот на кој се гледаат работите е малку поинаков. Ние свиревме за затвореници кои се осудени од 3 години до доживотна робија. Тоа се луѓе кои што живеат со психијатриски надзор, со специјални брави, ходници и триста други контроли. Кога ќе застанат пред тебе, кога си во директен допир со затвореници, не гледаш на нив како на злосторници туку како на луѓе кои како да се испрани во мозокот. Тие се многу приземни луѓе кои што се прочистуваат од надворешниот свет. Ова големо брзање кое што постои кај нас, таа динамика на животот која ние ја доживуваме кај нив ја нема. Тие се на некој вид на терапија, многу се тивки и ретко искажуваат емоции.

Брада: Кога настапивме тие ни аплаудираа, но се чувствуваше голема контрола врз нивните емоции. Ја немаа таа слобода да ги искажат своите чувства, како што тоа може да го направи публиката на било кое друго место. Не можеа да уживаат во музиката, мораа мирно да седат, што наликуваше на театар. Ние настапивме во најмодерниот затвор во Париз, таму имаше игралишта за кошарка, имаа дури и печатница во која работеа. Но сепак, затворот е затвор, самото влегување таму позади решетки ствара една тензија. Имаше затвореник кој беше осуден на доживотна робија, кој ни се извини затоа што не можел да присуствува на нашиот настап, зошто бил зафатен.

Во вашиот последен албум "Оваа трансплантирана машина за чукање досега не типкала љубовно писмо" се чувствува некаква промена, некаква „македонштина“. На што се должи тоа?

Брада: Некако природно дојде до тоа. Ние имавме потреба да го направиме тоа затоа што ние тука живееме. Јас чувствувам македонштина од првиот па се до последниот албум, без разлика дали е македонски јазик, без разлика дали е есперанто... Луѓето веројатно го чувствуваат тоа затоа што е на македонски јазик.

Во песните на Фолтин ги среќаваме како мотиви Лолита, Дон Кихот, Везилка, па и стихови на Пјер Д Ронсар. Колкава е поврзаноста помеѓу литературата и музиката на Фолтин?

Брада: Голема... Како со литературата, така и со филмот и филозофијата.

Пеце: Секој наш албум носи своја приказна. На нашите албуми стои една кратка реченица која ја опишува приказната на албумот. Таа приказна се шири низ целиот албум и секој може да ја почувствува. Велат дека сите наши албуми се различни и дека сите албуми личат на себе. Така за пример Дон Кихот или Донки Хот има примеси на некакви шпански и јужно амерички зачини. Секој што ги слуша Фолтин може да осети детали од разни елементи, не само од музика туку и многу други нешта.

Пред извесно време победивте на World song contest. Може ли да ни кажите нешто повеќе за тоа?

Пеце: Тоа е конкурс на кој треба да се пријави песна. Ние не ја понудивме песната, ја понуди еден тип кој сеуште го немаме запознато.

Дали Фолтин имаат порака во својата музика?

Пеце: Фолтин немаат политичка порака. Се работи за чувство, чувството може само да се доживее. "Да зборуваш за музика е како да танцуваш за архитектура." Не сакаме да ги оптеретуваме слушателите со некои квази вистини и пораки туку повеќе сакаме да ги прикажиме нашите емотивни доживувања.

Ја направивте музиката за „Cash 'n' Marry“. Како ви се допадна филмот?

Брада: Супер филм! Тоа е документарец за луѓе кои добиваат државјанство надвор од Македонија со склучување на брак. Таа тема кај нас е веќе позната, филмот изгледа многу балкански - луѓето тука го разбираат, но во нивната култура, во нивното европско стерилно општество, поточно во Австрија, Виена е малку чудно. Овој филм им го претставува тоа на тие луѓе.

Пеце: Ние сме добри пријатели со Атанас Георгиев, тој неколку години го спремаше филмот и уште неколку години го работеше. Работен е долг период, а ние заглавивме едно лето со режисерот за време на монтирањето и ја направивме музиката за него. Филмот има добар прием, кај нас како што рече Пеце, гледачите најмногу го разбираат, но најмалку публика имаше во македонските кина. Многу добро помина во светските кина и доби многу награди. Филмот се емитуваше на една австриска телевизија и имаше многу голем фидбек. Таму, се крена малку поголема фама, бидејќи е насликана тамошната реалност.

Брада: Всушност, тоа не е филм, тоа е животот на Атанас. Тој 8 години го живееше тој живот. Тоа е документарец, животната приказна на тој човек снимена и монтирана.

Театарските претстави се бренд на Фолтин. Што повеќе ви се допаѓа, правењето музика за театар или концертите?

Пеце: Музиката за театарските претстави уште од самиот почеток одеше напоредно со работата на Фолтин. Имаме работено на многу претстави. Сега концертите се главни, но правиме и музика за театар. Кога се прави музика за театар, влегуваш во еден друг свет, во животот на претставата. Самото правење на таквата музика ја ограничува креативноста. Треба да се совпаѓаат сите елементи од глумците, па се до сценографијата.

Брада: Во театарот секогаш се почнува од тишина. Таа тишина е многу инспиративна за Фолтин. Кога е тивко може да те слушне секој. Театарот е една чувствителна, сензуална димензија. Постои акустика на сцената, темнина... Кога имаме концерт на сцената има рефлектори и има огромна публика. Битната разлика е во тишината. Ние се осеќаме исто и на театарска претстава и на концерт. Нас најмногу не интересира интимната врска со публиката. Се работи за емоции кои сакаме искрено да и ги пренесиме на публиката.

Пеце: Театарот е едно големо училиште за однесување на сцената.

Брада: Ретко одам во театар, театарот ми е досаден зошто не можам да излезам кога сакам, не можам да запалам цигара и ред други работи. На сцена се случува спротивното. Многу е поинтересно да си на сцена во театар, отколку во публика.

Пеце: Кога правиме разлика помеѓу театар и концерт мора да напомениме дека има огромна енергија во концертот. Кога имаме концерт многу се изморуваме и се потиме. Гласната музика обзема, влечи. Не го чувствуваме времето. После свирка, по еден саат, сите се прашуваме кога поминал еден час.

Кога сме кај настапите, Фолтин имаат многу енергични настапи во живо. Која е тајната формула на Фолтин за да се задоволи публиката?

Брада: Кило млеко и два портокали на сабајле секој ден и банана навечер.

Пеце: Тоа е нешто што едноставно се случува. Дури и кога би ја знаел тајната не би ја кажал.

Брада: Кога ќе излезиме на сцената, публиката нам ни е соговорник. Чувството се развива постепено. Ние имаме потреба да правиме музика и да си муабетиме со публиката. Нема тајна.

Пеце: Една од поголемите тајни е искуството. Кога ќе излезиш пред публика од 50 000 луѓе е многу лесно, како ние на Бирфест во Белград, рефлекторите заслепуваат и се чувствуваш како да свириш дома. А кога се свири за стотина луѓе, кои дишат во тебе, се стекнува такво искуство. Кога ќе почувствуваш како се накрева атмосфера и ја возвраќаш позитивната енергија. Да не бидам погрешно сфатен, кога се свири за огромна публика не е така едноставно. Помислата дека сите тие луѓе гледаат во тебе може да биде многу непријатно или пак многу пријатно доживување, во зависност од тоа колку добро си ја напишал домашната.

Каква музика слушаат членовите на Фолтин?

Пеце: Порано не прашуваа каква музика свирите и одговаравме странска музика од радио, а сега што е уште поинтересно не прашуваат каква музика слушате. Пак ќе одговорам странска музика од радио. Сите слушаме повеќе видови на музика. Во плеерите кои ги носиме кога патуваме, од џез до електронска музика.

Каде свиреа Фолтин во текот на изминатата година?

Пеце: Последен пат свиревме пред 13 дена во Софија во Софија лајв клуб и поминавме феноменално. Свиревме во Чешка, во Прага заедно со сликарот Масим. Предходно Имавме турнеја во Франција, почнавме со Марсеј, стигнавме до Париз,а таа турнеја ја завршивме во Минхен, Германија. На Балканот веќе се осеќаме како да сме дома, особено во Словенија каде имаме многу пријатели и контакти. Да напоменеме дека имаме член кој живее во Љубљана – Марјан Станич. Учествува на неколку од нашите албуми и на претстави на кои имаме работено.

Што планираат Фолтин за во иднина?

Пеце: Во јануари ќе почнеме со подготовки за една мини-турнеја која ќе започне во Словенија и ќе продолжи во Чешка, а можно е и Романија. Имаме договорено два фестивали за во април, едниот во Каен, а другиот во Брисел. Ќе имаме и турнеја во Франција која сеуште е во преговори.

Масовно општество

2010-01-19T08:47:00.002-08:00

Што е всушност медиум?
Еден од најупотребуваните зборови во современата комуникација е зборот медиум. Освен што е најупотребуван, терминот е и еден од потешките за дефинирање. Во англискиот јазик, овој збор може да се најде со 15 различни дефиниции. Во македонскиот јазик овој термин има нешто потесно енциклопедиско значење, но содржината на самиот термин останува комплицирана.

Дефиниција

Општа дефиниција (позната и како Маклуанова дефиниција): Секој материјално поткрепен ентитет што може да пренесе некоја порака е медиум (согласно со ова медиум е маичката со некаков натпис, кожата со тетоважа, зградата со политички плакат врз неа, и.т.н.);

Класично-конвенционална дефиниција: Медиум е комуникациски систем заснован врз одреден технолошки уред кој емитува пораки до публиката (согласно со ова медиум е радиото засновано врз технолошкиот уред радио апарат, телевизијата со ТВ приемникот, телефонот со телефонскиот апарат, но и книгата, весникот, факсот, телеграфот, компјутерот, I-pod, и.т.н.);

Технолошка дефинција: Технологијата на запишување (кодирање) на пораките се дефинира како медиум, па согласно со ова се разликуваат: печатени медиуми,електронски медиуми (ТВ, телефон, радио), дигитални медиуми и слично.
Социолошка дефиниција: Комуникациски систем кој пренесува пораки од одреден испраќач до публиката (масовни медиуми, локални медиуми, државни медиуми, приватни медиуми, глобални медиуми, и слично).

Медиуми или масовни медиуми е термин кој најчесто се користи за да се означи, како класа, оној дел од медиумите чија намера е да допре до многу голема публика. Терминот за прв пат се појавува во 20тите години на минатиот век со појавата на националните радио-мрежи и весниците и списанијата со масовна дистрибуција. Публиката на масовните медиуми е разгледувана од некои теоратичари како масовно општество со посебни особини, поради начинот на кој што тоа постојано е во движење, што го прават посебно подложно на влијанието на модерните мас-медиумски техники како рекламирањето и пропагандата.

Масовно општество

Масовното општество, означува термин кој што е поврзан со модерното општество, односно со општеството на индустриската ера. Уште од неговот прво појавување, на почетокот од минатиот век, масовното општество било поврзувано индустриската револуција и птценувањето на традиционалните и аристократски вредности.
Во еден труд на Емил Диркем терминот масовно општество бил поврзан со општество на униформиранотст. Во 20-от век нео- Марксистичките движења, поткрепени од школи како што била Франкфуртската, масовното општество го поврзувале со изолирани индивидуи кои што меѓусебно ги поврзувала културната индустријализација која му била слуга на капитализмот.
Конзервативните движења во 20-т век го критикувале масовното општество од друга перспектива. Имено, Хозе Ортега Гасет масовното општество го обвинил за уништување на високата култура. Без разлика, дали масовното општество ќе се окарактеризира како лево или десно движење, тоа сепак низ годините било користено од двете страни во нивните меѓусебни расправии.
Масовното општество, како идологија најчесто се смета како спротивност на елитното општество, односно на оној слој од општествто кое што ја следи традицијата и високата култура. Реално гледано, денес, а и години наназад, масовното општество е во рацете на малиот, но моќен дел од елитата. Политиката на водење на масовното општество е доста едноставна. Мали моќни индивидуи, од различни гранки на културата, им го сервираат готовиот производ на масите, за потоа полесно владеат со нив и ги контролираат.
Ваквите теории и начини нa водење на масите се разработуваат скоро во сите студии кои што се посветени на медиумите, и укажуваат на нивното влијание врз публиката. Но, како и да е медиумите за масовна комуникација се неопходен инструмент за развој и забава на масовното општество.
Медиумите и социјалните мрежи денес

Она што во момемнтот го претставува модерното општество се медиумите. Живееме во време кога се околу нас е медиум. Секое нешто, секој предмет пренесува некоја порака , рекламира некој бренд или шири пропаганда. Едно истражување извршено во 2008 година, покажало дека еден просечен човек кој што живее во една просечно развиена држава дневно е сведок на 3 500 реклами. Можеби оваа бројка на почеток изгледа огромна, но доколу се размисли подлабоко и “би си го вратиле филмот наназад“ ќе сфатиме дека едно обично пазарење во супер маркет нуди огромен број на производи и следствено на тоа рекламира брендови. А што е со шетањето по улица? Сите автомобили, излози, згради, па и луѓе (со својата облека) претставуваат еден вид на реклама и потсвесно наметнување на одреден производ. Во никој случај не смее да се заборави и телевизијата.
Сите овие примери се само вовед во она што може модерното општество со помош на технологијата и медиумите да направи и влијае врз една личност.
Најдобар и најдискутабилен пример, кој воедно ја опишува и целата оваа медиумска револуција која што се одвива последниве години, секако е новинарството потпомогнато од технологијата.
Самото појавување на блоговите веќе беше наговестување на една голема револуција за која се очекуваше да го демократизира општеството. И тоа и го направи. Му се даде шанса на, буквално секој жител на планетата, кој што има пристап до интернет да сподели информации и свои ставови со останатите корисници на интернет, притоа, да може да го скрие својот идентитет и без никаква цензура. Токму таа опција беше клучната која од 2002 па наваму одигра најзначајна улога во сите важни сегменти од општеството (политика, наука, економија, образование). Дури и во земји како Кина и Иран, блоговите и слободниот начин на изразување на своите ставови, успеаа да ја превземат главната улого при “освестувањето“ на народот.
Колку блоговите и т.н. слободно новинарство ќе направат во иднина, сеуште не може да се каже, бидејќи тие веќе се дел од нас и не се третираат како нешто што функционира одделно.

Социјалните медиуми се ефтини, скоро бесплатни

Самите сервиси кои всушност се социјални медиуми во најголема мера се бесплатни (Facebook, Twitter, Youtube…), но смислувањето и спроведувањето на стратегија за нивна употреба во корпоративни цели (зголемување на продажба, позиционирање бренд…) бара одредено знаење, вештина, време, а со самото тоа значи и пари. Основната предност кај употребата на сервисите за социјално вмрежување кога станува збор за парите е што навистина овие активности ги намалуваат трошоците за промоција, но сепак потребно е време, а тоа не е бесплатно. Во поголемиот број (пред се поголеми) компании постојат луѓе чии работни активности врзани токму со друштвените медиуми и токму за тоа добиваат плата.

Влијанието на медиумите и на вредностите кои тие ги застапуваат (забава, уживање, опуштање, отворена комуникација, интеракција…) сè повеќе добиваат на вредност во сите сфери на општественото живеење. Таков е случајот со образованието. Вообичаеното, барем локално, разбирање е дека образовниот процес е категорија која е автономна и неспоива со други сфери, како што е забавата. Но, не повеќе. Трендовите во ова област, под интензивно влијание на медиумското опкружување се менуваат и се обидуваат да се прилагодат кон новите навики на учениците и на сите оние кои треба да бидат инволвиран во образовниот процес, пред сè со употреба на забавни методи во учењето, каков што е и следниот скорешен пример, кога во училиштата низ Канада и САД за да се мотивираат учениците да ги читаат драмите на Шекспир, нив им се дава софтвер преку кој низ игра учениците би се запознале со содржината и ликовите.
Идејата е прилично „штосна“ и интересна, но останува да се забележи и тоа дека сведочи за промената во вредностите и преориентација кон забавувањето и уживањето на модерната глобална култура во сите сфери на дејствување.
Впрочем, е еден поглед на промените во приодот на емисиите кои одат на досега барем научниот тв-канал „Discovery Channel“ и редица забавни „reality show“-а и документарни драми се исто така показатели за оваа прилично радикална промена и поместување. Сличен процес е во тек и во информативната сфера каде почнуваат да преовладуваат пристапи во информирањето кои се нарекуваат „info-tainment“.

Како што и погоре непоменавме, медиумите и масовното општество го сочинуваат масите, оној слој од општеството кој што на некој начин е најлесен за манипулирање. Наспроти него функционира елитното општество, кое сеуште се стреми да ги зачува традиционалните вредности кај човекоти нековиот однос кон светот околу него. Исто така напоменавме дека токму таа група на индивидуи кои им припаѓаат на елитата ги поседуваат сите тие медиуми (алатки) со кој што манипулираат со јавноста и им ги диктираат своите ставови. Секако во сите тие лавиринти веќе почнува да избелднува таа висока култура која се темелеше на, пред се литература и уметност за сметка на профитот и потребата од „поедноставување на секојдневниот живот“. Најинтересниот дел од сето ова е што во битката која се води помеѓу елитата, создавајќи ја конкуренцијата, најголема придобивка има крајниот корисник.
...или само така сакаме да мислиме.

За испразнетиот трезор и Гогљевиот Ревизор

2010-01-19T08:43:00.000-08:00

Животот прави драми, писателите ги препишуваат а театрите ги изведуваат. Само каде се тука директорите?!!! Според последното непријатно искуство на БИТОЛСКИОТ НАРОДЕН ТЕАТАР, тие се за да прават долгови. Така и тие остануваат запаметени по нешто, со трагата што ја оставаат зад себе. А според последните пресметки, тие се заокружени на околу три милиони денари заостанат долг (50 000 Евра) од последните директорувања во овој театар.Овде не е вкалкулирана сумата од епилогот со судскиот процес кој е во тек, за незавршената претстава “Алкмеон од Коринт”.
Секоја трага што смрди на пари и откази, според ревизорските истраги, најчесто е поврзана со лични незаконски замешателства. Во секоја правна држава, во која се применуваат законите и се ценат парите на нивните даночни обврзници, одлеаните пари со далавери се расчистуваат до крај и секој поименично се терети за оставената незаконска трага. А кај нас??? Во оваа држава со р е ф е р е н ц а , со која уште ЕДНООКИОТ не задолжи и ни вети дека тоа ќе се реши за петнаесет дена, тоа се решава поинаку. Со ветувања и секакви можни оправдувања, и онака помалите учат од поголемите. Бидејќи директорите се регрутираат од партиските ешалони на власт, очигледно е дека и оваа финансиска дупка ќе исчезне како дупка во вода. А тие кои нема што да празнат, останува да прават нешто друго, макар и креативно. За сонот на артистот да стани режисер, потоа градоначалник, па дури и претседател, само небото е граница. Човечката амбиција е предизвик со видливи резултати. Уште по очигледни ако се тука пред нас на сцената. Токму таков успешен обид имаше и младиот Мартин Мирчевски на 11 Декември 2009 година со неговата адаптација и режија на Гогољевиот “РЕВИЗОР”. Режисерски потфат достоен за почит. Современо и динамично, пренесено со визурата на сегашниот ритам на живеењето, иако е ова драма од пред 173 години. Проектот е работен во амбиент на рестрикција, но тоа како да беше само уште поголем предизвик за креативните потенцијали на самиот режисер и целата инзвонредна екипа, кои го вадеа максимумот од сето она што можеше да се извади, од нив самите и од сценскиот простор, во декорот од рацинализирани, дури и елементарно навестени успешни инпровизации на сценографијата. Тоа е потврда за она што беше речено и на самата прес-конференција за овој проект дека е ова “проект од љубов и со љубов од сите учесници во него”. А таа љубов и тоа како беше успешно пренесена до аудиториумот кој ја следеше. Бурниот и искрен аплауз на крајот од претставата, беше одглас за сето видено, затоа што имаше и со што да ги плени симпатиите на публиката. Иако ова е прв режисерски обид на младиот актер Мартин Мирчевски, сепак беше зрела поставка, што ја номинира како х и т п р е т с т а в а во репертоарската понуда на БИТОЛСКИОТ НАРОДЕН ТЕАТАР. И самата успешна прес-конференција, со вистински сменет професионален однос кон новинарите и медиумите, навестува многу поуспешен пристап и кон помногубројната публика. Збирот од сите мали нешта ја прави големата работа, успехот или неуспехот. Вршителот на должноста директор на оваа куќа Мимоза Бакиевска, очигледно знае како да се однесува со многу нешта, за кои нејзините предходници или не знаеја или на сакаа професионално да се однесуваат како што треба, и затоа завршија така како што завршија. Најевтино се учи од туѓите грешки, затоа се некои и така успешни .
За уште една убава пригода имавме повод да се увериме на педесетата јубилејна изведба на “ОБЅРНИ СЕ ВО ГНЕВОТ” од Џон Озборн. Премиерната изведба беше на 16 Мај 2007 година, одеше во текот на 2008, цела 2009 година и стигна до 17 Декември на својата педесетница. Ништо необично ако се знае дека е тоа познат текст на реномиран автор. Меѓутоа, овај пат, се работи за успешно изведувана изведувана претстава што беше дипломска работа од ФАКУЛТЕТОТ ЗА ДРАМСКИ УМЕТНОСТИ во Скопје, отсек театарска режија, на нашиот млад сограѓанин Јован Ристовски, и негова успешна одбрана со десетка, што е очигледна потврда со опстојувањето на претставата во тековниот репертоар на овај театар. Финансиските проблеми од секогаш ја ограничувале уметноста, ама со креативните творци никогаш не сме оскудувале на овие наши простори. Младите образовни кадри доаѓаат со нови идеи и погледи кон уметноста. Само како ќе бидат пречекани???
Со празни трезори и ревизори кои излегле од перото на Гогољ, или по партиски диктат од оние кои ги испратиле да ја заметнат трагата на нивните послушници.

Сепак низ времето опстојува она што квалитетот го просејува.

Љ у п ч о В е л ј а н о в

Бум на Таксират !

2010-01-19T08:42:00.002-08:00

Во буквална смисла на зборот оваа година најдобриот зимски фестивал на блаканот а сигурно и пошироко доживеа вистински БУМ ! За некој сосема очекувано за некои дежурни скептици изненадување беше најдоброто досегашно издание и секако најголемата посета во последните неколку години.

Со еуфорија која би ја споредил само со легендарниот Иги Поп кога на истото место пред 3 години ја вжешти атмосверата до усвитување така наликуваше сега веќе средената и во малце фенси манир наречена Метрополис арена.

Први настапија металците Мунспел и би направил споредба со легендарните Креатор кога целата метал армија беше пресреќна шо ќе си го напрат ќефот први да ги изгледаат своите фаворити и после да не се замарат со … хм типој ко Едо Мајка. Ама овај пат по реакциите ко влегував во салата некако црната гарда ко да ја виде темната страна од медалот да си во 7 сатот на бојното поле и тро празничка му беше салата. Јас по традиција нормално го пропуштам првиот бенд кој ќе настапи б не оти беа металците Мунспел од Португалија или ко навремето некој од Македонските млади надежи ама мора чоек да ги чува силите за главното мени кое ни беше сервирано вечерта.

Возиме натаму и налетуват на нас Елементал најавени како Хип Хоп атракција а делуваја барем визуелно како олд скул Хип Хоп состав. Дури имаја и тапанар шо има даваше баш призвук на старите добри 80 ти. Но сепак имаја различо влијание односно стиловие кои се преплетуваја и како состав шо иако настапувал кај нас сепак реалтивно непознати за нас успеаја да ја анимираат публиката и направат солидна атмосфера. Сега да сум попрецизен имаја и гитарист шо се впиваше во целокупниот настап и солиден басист ама Тапан си е Тапан и каква матрица какви бакрачи какви миксети … мене ми го напраја филмот а за вас останатите незнам. Можда оти претходно имав мал стереотип како ќе се претстават но дечките сосе типката беа супер и ги очекуваме во некое следно издание. Иначе се знаеше дека ова ќе биди вечер на Женските изведувачи и како да се натпреваруваа која ќе остави најдобар впечаток кај нас.

После нив ја видовме Џулиет Луис, дефинитивно најголемата звезда на фестивалот ама филмска нажалост или за среќа кој како гледа на работите, попозната и по мувањето со најпосакуваниот маж години наназад Бред Пит. И така беше се до излегувањето на бината кога сите прогнози и калкулации паднаја во вода. Од самиот почеток ни најави дека е желна да се претстави во најдобро можно светло а за тоа придонесоа покрај уиграниот состав позади неа и разноврсните композиции шетајќи не низ различните периоди низ рок ен рол историјата од кај шо собрала понешто нормално во најпозитивен контекст и кои ја изградиле како личност и пред се музичар. Најбитно од се немаше никаква ароганција ниту кабадајско однесување кај типката, напротив баше баш ведра и онака со чоечки добар пристап, намоменти дури и преискрен кажувајќи колку е среќна што е тука во Македонија и се читаше од нејзиното лице среќа и возбуда која несебично сакаше да ја сподели со своите обожаватели. Дефинитивно одлична лекција за нашите таканаречени звезди шо незнат микрофонот да го држат враце а за пеење да не прајме муабет.
Инаку ретко кој знај дека се занимавала со музика уште пред да стане звезда во холивуд така да сега си се врати на своите рокерски корени и си ја оствари својата дамнешна желба од далеку подобра позиција. Ми остај впечаток ни појке ни помалку на легендарната Џенис Џоплин ама појке стилски отколку музички иако блузерски доста наликуваше во својот пристап и енергијата која ја изгради помеѓу себе и публиката. Навистина не сум видел одамна артист со толку голема воља и енергија и пред се професионализам. До максимум ја искористи својата харизма и актерското искуство така да ретко кој остана рамнодушен на нејзиниот настап секако со својот бенд во малку изменет состав од нејзините музички почетоци. Мора да го спомнам и нејзиниот стајлинг каде се издвојуваа пердувите и униформата ко да е излезена од некој СФ филм. Најголемо изненадување,најдобар настап и најдобар момент на фестивалот за милиметар пред останатите.

А тие дојдоа малку подоцна во вид на омилениот пијалок на милијарди луѓе низ светот,

Хладно Пиво со многу сличен нстап од пред 2 години на истото место и истиот фестивал со испробана формула ги истестираа своите стари фанови колку напамет им ги знаат песните а сигурно регрутираја и многу нови кои за прв пат имаја можност да се запознат со нив лично и со музиката која ја промовираат.
А се работи како шо занјме појкето за весели и разиграни панк ритми со мелодичен призвук. Пародија на денешницата и се она што треба да се искритикува ама не претенциозно и нагласено туку со одмерен и заразно комичен пристап кој неповторливо не тера да се потсетиме на неповторливата ЈУ сцена од пред 20 тина и повеќе години и најсветлите моменти од истата.
Започнаја исто со Није све тако сиво и одма во публиката атмосферат зоври и буквално сите играја пееја се веселеа а популарните шутки не престануваа.
Свиреа буквално се од самиот свој почеток и првиот концерт кој го имаја овде во далечната 96 та година како шо спомна Миле фронтменот на бендот. Ми се допадна а се надевам и на голем дел од публиката шо имавме прилика да ги слушниме големите хитови како Бубашвабе кој е 1 нивни спот односно видео после кое нивната кариера доживеа нагорна линија, прекрасната обработка Fur umer Punk, Шамар, Тешко је фул бити кул и многу други. Понатаму имаја репертоар и од поспори песни шо лично мислам дека можеа и да го прескокнат арно ама публиката исто реагираше и во ниеден момент непрестана флуидот помеѓу бендот и толпата. Сепак јас а и многу фанови на ќелајците од Загреб посакуваме еден целовечерен концерт во интимна атмосфера каде би настапиле со целиот свој репертоар како например од Халата на спортовите во Загреб, кој стана нивен а и не само нивен репер за то како треба да изгледа еден концертен настап.

После требаше да настапат главните звезди или хедлајнери Гуано Ејпс но се случи најдолгата ( непотребна ) пауза додека се местеше една фолија со сребрена боја во позадината шо ич немисебендиса ама сепак то беше спореден момент.Прво излегоја дечките а потоа и шармантната Сандра која ми личеше дека е помлада одколку за време на нивната најголема популарност пред десетина години. Одтогаш датира и една анегдота за еден мој другар кој се закрена дури до Будимпешта за да ги гледа арно ама се кјоросал пред настапот и го преспал на некоја ливада во близина и пропуштил целиот настап. Мајтап праевме дека ќе дојдат кај нас Гуано никојпат  .. ама несмебиле во право а за ова задоволство се потрудија од литиум рекордс и нормално дека сите треба да сме благодарни за најефтина цена во Европа шо го имавме ова ретко задоволство. Добивме то шо очекувавме еден час забава со скоро сите нивни најголеми хитови а вокалистката зрачејќи со сиот сексапил како да сакаше да ја допри публиката и беше вистински предизвик тие десетина минути дозволени за сликање да се биде во нејзина близина. Без многу напор и со минималистички движења докажаја зошто се едни од најдобрите и најбарани европски бендови. Ме бендиса Опен јор ајс шо ја исвирија на почетокот а превидливо беше дека Биг ин Џапан и пред се мегахитот Лорд оф д бордс дека ќе ги изведат во самиот финиш. Најмногу впечаток оставија кај публиката наредбите од Сандра да ги соблечат мајците машките и се надевам добар дел и ја послушаја барем колку шо можев да видам. Исто се пофали симпатичната фронтменка сакајќи да добие уште некој поен плус колку добро го владее српскиот јазик шо не е воопшто чудно знаејќи за нејзиното потекло од Хрватска. Во однос на плејлистата ке да можеше да биди и подобра но сепак се работи за голем бенд и споредбено со други групи можеше и да не исвират дел од хитовите шо значи генерално помина се според очекувањата.

За Кирил или артистот кој најмногу напредна во последните неколку години или пак само успехот дојде како плод на долгогодишната работа разбрав дека била супер атмосферата со салам раста Ди Џеј и се цакум пакум арно ама нажалост лошата патежна инфраструктура а и превозот до моето одредиште како и укинувањето на редовниот воз до Битола придонесе да мораме да заминеме порано од предвиденото ...

Но сепак со задоволство и позитивни импресии си заминавме од сигурно најдобриот Таксират барем последните неколку години ако не сигурно најпосетениот и највлажниот по хектолитрите пиво испиени и влажниот под за кој се пожалија некои дами и нивните обувки ... но да не наоѓаме или бараме влакно во јајцето Таксират бил е и ќе биди гордоста на Македонската ( алтернативна ) младина ( пред се )

Текст & Фото
Александар Мишевски

ЗДРАВСТВЕНО ОСИГУРУВАЊЕ ВО РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА И СИСТЕМОТ НА ЗДРАВСТВО

2010-01-19T08:42:00.001-08:00

Бенефит или недостиг на есенцијални потреби

Краток осврт кон светските здравствени системи

Една од основните уставни одредби на секоја држава е обезбедување на ефикасен здравствен систем на своите граѓани. Ваквата возможност е често во причинско-последична врска со економската моќ на самата држава но и од нејзиниот систем на уредување, волјата и спремноста на политичката гарнитура на власт за воведување современи мерки и легислативи , постоечката пракса, но и техничко-технолошката опременост на самиот здравствен систем во државата.

И додека голем број од заподноевропските земји, САД, Велика Британија, Австралија и други држави се наоѓаат во висок степен на политичко-економска моќ, државна развиеност и развиеност на сите сегменти и гранки од општествениот живот, Република Македонија, минувајќи низ својот пат преку транзицијата и борбата за унапредување и достигнување на таквиот напреден систем и бенефициите од истиот по пат на имплементација на таквите закони, а доследно на тоа и на праксата во уставниот поредок на Република Македонија.
Поаѓајќи и од фактот дека нашата држава долгогодишно е практикант и следбеник на еден сосема поинаков систем, се чини дека и покрај самата имплементација на ваквите закони, дека имплементацијата на самата пракса ќе се одвива релативно побавно.
Ќе треба да се развие еден нов систем на практика непознат не само за корисниците на самите усуги, туку ќе биде делумно непознат и за самите практиканти.
Се разбира и економската моќ на нашата држава не соодејствува со економската моќ на гореспоменатите држави, меѓутоа битна е самата стриктна определба за реформи и дистинкција на примарните сегменти на делување, а во однос на кои самата власт ќе треба да се определи.
Првенствено ваквите реформи ќе треба да се одвиваат по пат на доразвивање на професионализмот и професионалната етика од страна на самите практиканти и воведување на ефикасен ред на делување, кој особено во сферата на здравството ќе треба да се одлукува со навременост, ефикасност и посочување на примарни сегменти на делување кај итни случаи,и интервенција од страна на самата држава и нивно по возможност безрезервно финансирање.
И додека стремежот на легислативата на Евпопските закони претставува еднаков систем и третирање, се чини дека особено во системот и превземените мерки во областа на здравството, се особено различни.
Кај нас, приватниот сектор на здравството е особено на повисок степен на развиеност во однос на државниот; за разлика од ваквиот систем кај развиените земји каде ваквата дистинкција не е дотолку воочлива.
Во Велика Британија не само што самото лекување кај здравствените осигуреници, вклучувајќи ги и болниците е целосно бесплатно, туку и самите лекови се многу достапни и ефтини за самите граѓани и еднакви по цена независно од количината за еден ист производ, и доволни за задоволување на потребите на секој граѓанин поединечно, без евентуални потреби за чекање на конкретен производ или било каква здравствена услуга која се одлукува со енермен степен на ефикасност.
Во Република Франција,покрај самата Брза Помош, воведени се дополнителни патронажни возила и екипи на мобилизирани доктори кои вршат здравствени услуги кај определени категории на граѓани, кои патронираат после редовното работно време на редовните амбуланти, каде иако не станува збор за итност кај сите од овие осигуреници, вршат редовни контроли на мерење притисок,шеќер во крвта, и други здравствени параметри карактеристични за секој здравствен случај поединечно а во корелација со конкретните случаеви од дневните амбулантски прегледи.
Самата држава и на родилките им ововможува особена посветеност и грижа, која се изразува по пат на два до три пати во текот на неделата по двочасовна посетеност од страна на специјализирани здравствени службенички кои даваат бесплатни совети, нега и грижа окулу самото новороденче, но и помош на самата мајка преку нивна непосредна помош во оние сегменти каде мајката има потреба.
Во сите овие земји, нивото на здравствена превентива е од особено голем степен не само по пат на редовни здравствени контроли и облигаторни прегледи во текот на годината, тулу и по пат на здравствените кампањи кои одиграа значајна улога во превентивата, контролата и борбата со разните болести.
Во овие земји акцент е даден и на пост оперативната и улогата на здравствените работници и здравствениот систем во фазите на самата борба со болеста и после нејзиното целосно или делумно лекување, преку едукација и разни семинари за враќање во нормален живот но и едукација за водење на здрав и конкретен животен стил во зависност од карактеристиките на преживеаната болест.
Особено се значајни и конкретните банки на органи,кои кај нас не постојат, а преку кои борбата за спасување на конкретни животи е особено поефикасна .
Кај нас особено владеат определени стереотипи и догми кои ретко познаваат вакво донирање на органи , иако фактички станува збор за пост-хумано (пост-смрттно) донирање, па стапката на смртност би била помала.
Факт е дека степенот на развиеност на здравствениот систем кај нас, за разлика од погореопишаниот е на доста понизок степен. Република Македонија не располага со современа апарутура, а и со онаа ретка со која располага, редот на чекање е доста долг, а често и фатален за нашиот граѓанин. Болните често доста време ги чекат есенцијалните лекови а борбата со болестите со висок степен на смртност е препуштена на самите граѓани без некоја посебна грижа и нега од страна на самата држава.
Лекарската етика и помош во нашите услови, често знае да биде несоодветна, бавна, арбитрерна и колеблива.
Од друга страна, самата држава не располага со современи методи па голем број на операции и случаеви не се изведуваат во нашата држава туку во странство, и тоа со мала финансиска партиципација од страна на државата.
Ваквата состојба би значела дека фактички секој граѓанин е генерално препуштен самиот на себеси а облигаторната обврска на државата за здравствена грижа на граѓаните се изразува преку некое општо, генерално ниво.
На граќаните останува само да се надеваат дека со подоброто утре и зајакнувањето на финансиската моѓќ на државата, дека и овој сегмент од општеството ќе трпи позитивни промени.
Можеби останува на граѓанинот да со самоконтрола и засилена свест влијае врз себеси и своето здравје.

Снежана Тодоровска

30 Интернационален фестивал на филмската камера Браќа Манаки !

2010-01-19T08:41:00.001-08:00

Враќањење на фестивалската традиција за јубилејот во конзулскиот град со мотото Продолжи да сонуваш !?!

Најбитно за фестивалскиот град е продолжувањето на традицијата и враќањето назад, после минатогодишната одисеја во Скопје.како свој најголем успех на новото раководство на фестивалот предводено од Директорката и прославена наша актерка Лабина Митевска и малку радост за напатените битолски филмофили. Понатаму како позитивни страни мора да ги издвоиме гостите на фестивалот односно Питер Сушицки како претседател на фестивалското жири и Били Вилијамс овогодинешниот добитник на камера 300 за животно дело. Двата прославени директори на фотографија со многу квалитетни филмови позади себе. Но сепак главна звезда на фестивалот беше актерката од Шпанија, Викторија Абрил која се прослави во филмовите на Педро Алмодовар. Потоа мора да се спомене добитникот на оскар за камера Ентони дод Ментал за хит филмот кој го отвори фестивалот Сиромашниот Милионер на кого му беше исто врачена специјална награда исто како на Г-ца Абрил, која беше срдечна и спонтана со сите а имаше чест да се претстави и со своите пејачки способности така да покрај со хорот Стив Наумов неупатените би помислиле дека се работи за Музички а не Филмски фестивал. Понатаму во позитивните аспекти на фестивалот би ги издвоиле и реномираното жири во кое се издвојуваше српскиот режисер Слободан Шијан автор на култните Ко то тамо пева и Маратонците го трчаат последниот круг кој заедно со Питер Сушицки одржжа мастеркласови на кој сите заинтересирани можеа да се запознат со малите тајни на големите мајстори. Најголем напредок реално оваа година беа придружните програми на фестивалот односно покрај документарната програма и кратките филмови, посебно за одбележување е програмата Нова визија која беше ако не подобра тогаш сигурно на исто ниво со официјалната програма и вистинско освежување на фестивалот.
Нажалост и овај пат се провлекоја многу технички пропусти за фестивал кој се оддржува по 30 ти пат и единственото оправдување односно олеснителна околност можи да го земиме неискуството на новата екипа на чело со младата директорка Лабина Митевска .Се обидуваше да биди и директор и водител а богами лошо не и одеше и со интервјуата така да догодина слободно можи чупето шо најавуваше да си седи дома и со спортска терминологија кажано Лабина како да сакаше ( можда од преголем ентузијазам ) да биди и голман и голгетер а богами и тренер. Добивањето на веќе потврдените и одобрени акредитации после неколкучасовно боксување а некои од колегите воопшто не добија свои акредитации како и необезбедување на простор за новинарите ( и во најцрните години на Салковски се знаеше кој е нашиот простор ) и со тоа им беше оневозможена нормална работа се неопростливи пропусти за фестивал од ваков размер. И дали мора се да се организира во Скопје макар се работело и за печатење на акредитации ? А нормално битолските новинари беа на последно место. Арно хостесите не ги донесоја од таму ... изгледа дека целокупниот Битолски естаблишмент како да беше презадоволен со самото враќање на фестивалот во Битола и толку, немаше ништо од најавите и обидите за поголемо учество на Битола во организацискиот аспект на фестивалот. Со ова дефинитивно сите треба да сватиме дека фестивалот се оддржува во Битола а го организираат Скопјани, шо значи фестивалот ни во лудило не е Битолски. Толку во однос на техничките детали и пропусти.
Најбитно од се и крајно неочекуван беше очајниот квалитет на филмовите во официјална конкуренција од кој освен неколку иако фестивалски повеќето се покажаја како далеку од вистински избор и со просечен квалитет. Јас искрено непамтам во последните дестеина година да му е тешко на чоек да одвои неколку добри наслови. Е сега ќе прочитате сигурно дека наградениот филм со златна камера 300, перуанскиот “Млеко од тага” бил извонреден !?! ама оти бе колешке ако бил толку убав ни до пола не го догледавте ? заедно сосе скоро појке од пола гледачи кој одбраја друг вид на забава отколку да се замарат со перуанските традиции, легенди и компири. Главниот фаворит за најпрестижната награда односно рускиот Цар со приказната за Иван грозни мораше да се задоволи со сребрената камера а бронзен беше извонредното остварување од француската кинематографија затворската драма Пророк, за кој се случи пропуст односне беше прикажан само во малата сала каде во 2 те проекции имаја можност да го видат максимуим 200 гледачи наспроти околу 900 колку што е капацитетот на големата сала. Исто би го издвоиле и Гигант кој доби награда од публиката само незнам која ? т.е кој гласаше за истата ... Словенка како критика за општествено социјалната ситуација во Европска Словенија и Мала Москва со интересен пристап ама веќе видена содржина. Се останато беше некој просек со ретки интересни секвенци и во блиска иднина ако јас би бил Директор на фестивалот под итно би одбрал нов селектор како единствен одговорен за програмскиот успех или неуспех на истиот. Награда за краток филм отиде во рацете на Никола Болдук за филмот „Следниот Кат“ и Педро Пире за „Макабричен танц“. МОС филм го награди Македонецот Георги Клинчаровски за неговиот македонски филм „Еден“.
Кога ќе тргниме рецка и резимираме доаѓа заклучокот дека се работеше за уште едно просечно остварување и само ако се одстранат пропустите фестивалот ќе добие нагорна линија и ќе го поврати стариот шмек кој го имаше а избледе низ годините.

Александар Мишевски

Форум на млади - 10 години активизам на Битолската сцена

2010-01-19T08:37:00.000-08:00

Од своето попјавување како организација која има цел да ја организира и собери алтернативната младина во 1999 година се со цел за да се овозможи простор и за оние малку поразличните кои немаа иста цел како мнозинството пасивни свои врсници се оформи Форум на млади. Автентична Битолска организација со мисија да помогне секаде каде има потреби и можности за тоа. Одтогаш сме организирале многу проекти и активности пред се од областа на културата и уметноста како концерти, театарски претстави, филмски ревии, перформанси, работилници ... а наши членови биле дел или учествувале на многу семинари, конференции, тренинзи, кампови каде {то главна целна група биле младите.
Заштитата на човековите права и борбата против дискриминација од секаков вид е сегмент во кој што сме присутни и во изминатиот период. Активности поврзани со оваа проблематика а за кои сме биле иницијатори се традиционалната недела на акцијата против расизмот во фудбалот наречена ФАРЕ која форум на млади во соработка со повеќе невладини организации од етничките малцинствата а пред се Ромите како и фудбалскиот клуб Пелистер традиционално ја организира веќе 5 годи на стадионот под Тумбе кафе. Оваа акција има за цел да ја подигне јавната свест во поглед на антирасизмот, а се оддржува истовремено и во други 38 Европски земји. Други битни настани кои го дефинирале форум на млади се и одбеле`уваwето на деновите за борба против фа{измот, расизмот и бегалците и имигрантите насекаде во светот како и повеќе акции за заедни~ко делуваwе на невладиниот сектор од на{иот град.
Една од главните приоритети е и промовираwе на волонтеризмот и пред се активираwе и овозможуваwе на младите да ги искажат своите ставови, потреби и интереси. За таа цел Форум на млади успеа да обезбеди можност младите од 18-30 годи{на возраст да волонтираат долгоро~но до 1 година во некоја од земјите на Европската Унија и тоа поддржана преку програмата Млади во акција односно Европскиот волонтерски сервис. Исто сме учествувале во младинските размени и обуки каде сме биле и организатори на неколку собири од интернационален карактер.За поголема промоција на овие програми го имплементиравме проектот, Информирај се Активирај се преку кој младите се информираа за можностите кои им се нудат со Програмата Млади во акција кој во пракса се покажа како одли~ен на~ин кој му помогна на десетина битол~ани да ги искористат бенефициите кои ги нуди Европската Комисија.
Како дел од големиот број на тековни активности е и нашата вклученост во акцијата за возобновување на Бигорскиот манстир кој покрај основнта цел за помош иницира и нови идеи за понатамошни активности во сверата на хуманото делување. Придонесуваме и во сферата на подигнување на јавната свест, толеранцијата и заштита на правата на малцинствата и тоа како дел од тековните активности на нашата организација. За исполнување на оваа цел се работи на проектот насловен Мултикултурен идентитет, основа за стабилно општество кој вклучува снимање на документарен филм за промоција на супер талентирани деца кои доаѓаат од различна социјални и етничка средина во нашиот град, како и многу работилници, дебати и културни случувања
Форумот е исто активен и на полето на јавната партиципација и тоа преку овозмо`уваwе на гра|аните да станат активни креатори преку проектот кој го спроведовме во соработка со Оп{тина Битола односно локалната самоуправа - Отворена оп{тина. Основна цел е мониторинг на работата на советот на локалната самоуправа, вклучување на гра|аните во носеwето на одлуките преку претставниците на урбаните заедници како и информирање на јавноста за целокупната работа на локалната самоуправа.

Секако не изостанува и БЛОК магазинот како месечник за информирање на младите за тековните настани, а содржи текстови од културата, уметноста, спортот, екологијата и активираче во општеството според нивниот афинитет и интерес. Останатите содржини се од различни области како кои што придонесуваат за меѓусебна толереранција и активно учество на младите во обликувањето на магазинот а покрај тоа се презентираат информации за достапни стипендии, за последипломски студии во дражавата и надвор од неа како и можности за присуство на семинари, работилници, конкурси и слични корисни информации. Во исто време обработува и актуелни теми и настани од Битола.
Исто така во магазинот се посветува внимание и на маргинализираните групи и поединци се со цел да го најдат своето место во опшеството.
Во БЛОК се дава можност младите да објавуваат свои текстови по нивна иницијатива преку кои би ги посочувале нивните секојдневни проблеми како и можните начини за нивно решавање со што се воведува практика читателите да бидат уредници на своето омилено гласило.Исто почнавме со издавачка дејност како помош за квалитетните млади автори кои имаат потреба од промоција и нашето првенче беше збирката поезија Крик од душата од Сашо Борисовски.
Трудејќи се да ги споиме нашите 3 насоки, човековите права, уметноста, и културата, за нашиот јубилеј организиравме ревија на документарно-активистички филмови а дел од програмата беа Beyond the earth како визија за нас и нашата планате за во иднина, Emigrante, силниот дoкументарец за разбивање на стереотипите Еуе of the beholder, потоа приказната за новото движење помеѓу младите inside straight edge, македонските документарци за состојбата во зоолошката градина во нашиот град Од срце за животните и Тумбе кафез, и филмот Persepolis како објективен приказ на општествените промени во средниот исток наспроти состојбата во Европа. Во продолжение на јубилејните настани, со голем колорит на понудените музички стилови и изведувачите како претставници на најголемиот број малцинства во Битола и надополнувајќи се со колоритот на битолската публика се одржа Мултихепенинг кој дефинитивно претставуваше освежување за љубителите на алтернативната музика и тоа од различен стил. Во продолжение на описот на настанот не смеат да се одминат и зборовите: Хип Хоп, Рап, Рок, Панк, Метал, Техно, Брејкденс, Модерен балет ... многу награди и изненадувања, влез Слободен !
Настапија: младите успешни рапери Boys from the hood, Макавели на кои целосно им успеа да ја дигнат атмосферата на завидно ниво заедно со Ghetto live, и Огнен Битбокс уметникот се покажаа како одлично креативно надополнување на предходните изведувачи.Битолскиот култен панк состав Промашена инвестиција свиреја најдолго и за свој а и ќеф на многуте фанови ја надополнија забавата. Претставниците на потешкиот звук беа бројно застапени а први се претставија Dead shot потоа гордоста на Битолската сцена Медуза кои после долго време ја потврдија својата долгогодишна кондиција а на крајот гивидовме и слушнавме нивните млади следбеници Ланфер со сиот свој ентузијазам и полетност.Мора да се спомене дека шаренилото на целиот мултихепенинг допринесе и бреакденсот на девојките од Студио Сања.
Како благодарност на сите битолчани кои биле и се дел од Форум на млади во изминатите 10 години вклучително и на последните јубелејни настани како благодарност за нивниот придонес во градењето на потолерантен и пошарен свет, во иднина им ветуваме уште поголем број на активности кои ќе ја дополнуваат нашата и ваша мисија.

Обуки - Стипендии - Волонтирање

2009-11-11T02:41:00.001-08:00

Обуки

Дата: 9 – 13 ноември 2009 г.
Место: Грестен, Австрија
Сите трошоци покриени
Краен рок за пријавување: 25 септември 2009 г.
Повеќе информации и формулар за пријавување:
http://www.salto-youth.net/find-a-training/1607.html
Тренинг за градење на мир
Организатор: Центар за ненасилна акција
Датум: 23.10 – 02.11. 2009 г.
Место: Улцињ, Црна Гора
Краен рок за аплицирање: 05.10. 2009 г.
Повеќе информации и апликација: http://www.nenasilje.org/trening/tr1osnovni.html
Апликацијата да се испрати на: cna.treninzi@nenasilje.org
Датум: 30 ноември – 6 декември 2009 г.
Место: Сен Мало, Франција
Краен рок за пријавување: 30 септември 2009 г.
Трошоци: покриени
Повеќе информации: http://www.salto-youth.net/find-a-training/1588.html
Пријавување: http://www.saltoyouth.net/mySALTO/login/?pfad=/applicationonline/374/

Тренинг
ТикТак Франција
Дата: 22 – 28 март 2010 г.
Место: Франција
Краен рок за аплицирање: 12 јануари 2010 г.
Повеќе информации и апликација:
http://www.salto-youth.net/find-a-training/1481.html
Волонтирање

Програма за офталмолози - волонтери (студенти и професионалци)
Unite For Sight's Global Impact Corps
Локации: Гана, Хондурас, Индија
Информации: http://www.uniteforsight.org/volunteer-abroad
EarthCorps
Програма за животна средина
Март – август 2010 г. Сиетл, САД
Обезбедено осигурување, сместување, храна и месечна стипендија
Услови: 18 -25 години
Диплома од областа на животната средина и работно искуство во истата област
Секој кадидат треба да биде препорачан од страна на организација или клуб кој е активен во оваа област.
Краен рок: 31 септември 2009 г.
Повеќе информации: http://www.earthcorps.org/join_international.php
Контакт: mark@earthcorps.org

Стипендии

Стипендија за промотори на демократијата
Есенска сесија: октомври 2010 – февруари 2011 г.
Пролетна сесија: март – јули 2011 г.
Краен рок за пријавување за есенска сесија: 2 ноември 2009 г.
Повеќе информации и апликација:
http://www.ned.org/forum/reagan-fascell.htm

Стипендија за европско новинарство
За професионални новинари
Слободен универзитет во Берлин
Октомври 2010 – јули 2011 г.
Краен рок за пријавување: 1 ноември 2009 г.
Повеќе информации:
http://mim.org.mk/index.php?option=com_content&view=article&catid=45%3A2008-12-01-14-12-22&id=223%3A2009-07-13-12-26-26&Itemid=88

Останато

5ти Светски младински конгрес Турција 2010
Дата: 31 јули – 13 август 2010 г.
Место: Истанбул, Турција
Краен рок за аплицирање: 1 февруари 2010 г.
Повеќе информации и апликација: http://www.wupy.org/index.php?option=com_content&view=article&id=206%3Aturkiye-2010&catid=44%3Aevents&Itemid=107&lang=en

Онлајн фестивал на уметности
Дата: 20 – 30 октомври 2009 г.
Краен рок за поднесување материјали: 1 октомври 2009 г.
Повеќе информации: http://www.emyan.org/2/
23ти Фестивал на слики
Дата: 1 -10 април 2010 г.
Место: Торонто, Канада
Краен рок: 30 октомври 2009 г.
Повеќе информации и апликација:
http://www.wupy.org/index.php?option=com_content&view=article&id=198%3A23rd-images-festival&catid=44%3Aevents&Itemid=107&lang=en
или
http://www.imagesfestival.com/

Повик за поднесување
Проектни Концепти / Предлог Проекти
ГЛОБАЛЕН ЕКОЛОШКИ ФОНД – ГЕФ
ПРОГРАМА ЗА МАЛИ ГРАНТОВИ – ПМГ
За Македонија за 2009 г.
КРАЕН РОК за поднесување на Проектни Концепти е ПOНЕДЕЛНИК, 21.09.2009 до 17.00 ч.
КРАЕН РОК за поднесување на Предлог Проекти е ПОНЕДЕЛНИК, 02.11.2009 до 17.00 ч.
Повеќе информации на
www.gefsgpmacedonia.org.mk

Конференција
Место Варшава
28 Септември – 9 Октомври 2009
Повеќе информации на
http://www.osce.org/odihr/16533.htm

Театарски рингишпил или повеќе од игра

2009-11-11T02:40:00.000-08:00

Така е тоа. Нема ништо случајно. Важни се играчите, а претставите поминуваат во сеќавање или заборав. Бранови од разочараност и еуфорија во виорот на театарските превирања од репертоарот на сцената на БИТОЛСКИОТ НАРОДЕН ТЕТАР.
После срамно лошиот излет со ДАЛАЈ МАМА на Дејан Пројковски, кога можеби подобро ке поминеше да го режираше ТЕЛЕФОНСКИОТ ИМЕНИК, еве го повторно на сцената, но овај пат суверено завладувајќи со драматизацијата на Андреј Хинг, според романот “Браќа Карамазови” од големиот Достоевски. Зошто животот знае да биде така ужасно пеколен, или како браќата Карамазови ги лови гревот?! Како секој грев, а за некои само мал грев, прави од човекот голем грешник, за тоа и за таквите човечки заблуди што ги мачат ситните човечки души за да си го живеат пеколот сами и со оние околу нив. А од Достоевски има што да се земе и уште и да остане, во молкот на навестеното. За оваа претстава сите комплименти, затоа што досега ова е најдобрата премиера за оваа година и нема да не изненади ако на престојните театарски фестивали ги освои и најпрестижните награди. Шеснаесет члената актерска екипа нема слаба алка во синџирот од впечатливите остварувања на овој драмски ансамбл, што е и препознатлив знак на инспиративна креативност за највисоки дострели.
Сценографијата на Владо Ѓорески-Рафик и музиката на Горан Трајковски со костимографијата на Благој Мицевски и светлодизајнот на Димче Спасевски, само ја исцртуваа сета рељефност на ова видување на “Браќа Карамазови” со префинетост за сладокусци.
На 11.07.2009 година беше премиерата на “ОСАМЕНИОТ ЗАПАД” ОД Мартин Мекдона, во режија на Ристо Алексовски, што е трета премиера на БИТОЛСКИОТ НАРОДЕН ТЕАТАР, со што ја продолжува традицијата на истражувањето на новите алтернативни светски театарски естетики и тенденции. Во пиесата се обработува темата на нужното зло, насилството што се стреми кон апсолутно оправдување, неважно од степенот на терор кој го предизвикува. Каква е туѓата смрдеа, тамо на запад, поинаква ли е од оваа нашава??? И во што е разликата??? Повисокиот стандард полошо или подобро смрди во зачмаеноста на злото што го крие и предизвикува??? Кому е важна оваа приказна, за оние кои не ги познаваат ни своите соседи и живеат едни покрај други, а нам ни е до тамошното нивно лудило, кога не ни е доста ни од ова нашево? Зарем немаше некој доволно добар домашен текст за сите овие наши транзициски улавштиловци, што ќе не засегаа повеќе од ова што го видовме на сцената, или пак, нам ни е веќе доволно доста од оваа наша домашна смрдеа на злото чиј крај и не се гледа?! Што е овој ужас од зло и каде сме ние во него. Далеку, можеби географски и по менталитет, но натаму кон него, за жал одиме.
Во претставата играат Васко Мавровски, Николче Пројчевски, Марјан Ѓоргиевски и Викторија Степанковска проблеснувајки со својата убавина и рафинираност во ликот што го толкува, меѓу сите затемнети машки карактери, компактно градени и убадливи во приказната што не ужаснува.
На 06.08.2009 година дојде и “АМЕРИКАНСКА МЕЛОДИЈА” со поднаслов СОН НА СЦЕНА. И што ни понуди таа сцена? Една разиграна, рапсеана кабаретска претстава за еднократна употреба. Инспирирана од романот на Френсис С. Фитсџералд “ГОЛЕМИОТ ГЕТСБИ”, но далеку од повеќеслојноста на неговата романескност и поетика. Со површен пристап и егзибиционистички настап, ликовите со сеќавање и заборав ја заметнуваат трагата на својата вина, во бессмислата на секојдневието, колку американско толку и минато. Драматизацијата и адаптацијата се на Џон Блондел (САД) и Јетон Незирај (КОСОВО) а режијата е на самиот Џон Блондел. Иако Фитсџералд имаше што да ни остави како порака со својот роман, Џон Блондел со оваа кабаре-перформанс претстава само се наметнува со својата исфорсирана американизираност, со агонијата на одминатата романтика, предалечна за остатокот од изгладнетиот свет. Америка останува лидер на глобализацијата што е всушност само друго име на колонизацијата. Во проспектот за претставата Џон Блондел се обидува да разјасни дека со претставата го отвора прашањето “Кои сме всушност ние?”. Колку за тоа, ние си знаеме. Ама како вие стигнавте дотука? Можеби на рамењата на Фитсџералд, кој ете ако од некаде ја видеше оваа “АМЕРИКАНСКА МЕЛОДИЈА”, којзнае како ќе му прозвучеше, а “ГОЛЕМИОТ ГЕТСБИ”, можеби ќе го преименуваше во “ГОЛЕМО НИШТО”

Национализмот како феномен на транзицијата

2009-11-11T02:39:00.002-08:00

Растејќи во средина обременетa со проблеми од секаков вид овај феномен од поодамна е присутен и во нашата земја а посебно меѓу младите.Најекспонирани во минатото па се до денес беа момците со специфичен имиџ и избричени глави кои себеси се нарекуваат скинхедси.
Во Македонија а воедно и во Битола првите скинхедси се појавија во касните 80-ти години. Дечките својот имиџ го надополнуваа со спитфаер јакни, Др Мартинс чизми, тесни фармерки, трегери и секако избричени на нула.
Претежно беа фудбалски фанови кои како идоли ги имаа пред се Англиските а исто така беа под огромно влијание на Париските скинхедси, фанови на ПСЖ. Битно е да се напомене дека не се сите скинхедси националисти. Има голема разлика од првите скинси и денешниите кои се многу повеќе политички активни и се претежно екстремни националисти а мал број се С.Х.А.Р.П. ( skinheads against racial prejudice ) односно скинхедси против расните предрасуди. Во нашата земја најмногу можат да се сретнат во Битола, Скопје, Велес, Тетово, Кочани, Охрид... каде што впрочем и се случија различнии дејствија предизвикани од нивна страна.
Покрај кукастите крстови кои осамнаа во некои од овие градови, јавноста го памети и ланскиот инцидент кога во центарот на Охрид на тезги се продаваа маици со ликот на Адолф Хитлер кои беа повлечени откога медиумите ја информираја јавноста а никој од властите и одговорните официјално не реагираше.
Најсвеж е инцидентот кој најмногу ја потресе јавноста а се случи помеѓу Комитите и Албанското население од Нерези, при што беа повредени и преведени повеќе лица. Симптоматично во целиот случај е обвинувањето од одговорни функционери за политичка злоупотреба на инволвираните во инцидентот, а воедно сите демантираат поврзаност со агресивните екстремисти. Но таму каде што има чад има и оган и се поставува прашањето дали некој свесно манипулира со младите, со цел за остварување на некои свои интереси а притоа неводејќи сметка за општата безбедност ? Разгорувајќи ги меѓуетничките тензии и играјќи на картата на екстремниот национализам сите знаеме поучени од блиското миинато на овие простори какви се катастрофални последици можат да ни се случат.
Атмосферата инаку личеше како на бојно поле на мостот обединети нации Комитите и локалното население неколку минути се каменуваа меѓусебно а беа употребени палки метални шипки па дури и секири. Во целата гужва полесно беа повредени четири граѓани од Нерези пред почетокот на натпреварот а еден случаен минувач беше повреден после натпреварот од разгневената толпа која бараше одмазда. Жителите од Нерези изјавија дека без причина биле нападнати од Комитите кои дури и влегле во нивните домови и ги малтретирале жените и децата. Според верзијата на Комитите односно нивниот водач Мики инцидентот започнал пред натпреварот кога биле нападнати Комитите а од блиските куќи излегувале по десетина особи од една куќа и тие морале да возвратат односно да се бранат. Крајниот епилог од настанот е поднесени кривични пријави за осуммина Комити додека пак мештаните од Албанска страна кои учествуваа во инцидентот добија прекршочни пријави. Во врска со инцидентот ги пренесуваме и изјавите на претставниците на политичките партии кои беа крајно контрадикторни една со друга.
„Бараме од Владата на РМ и министерката за внатрешни работи да преземат итна акција за пронаоѓање на овие лица, било тоа да се Комити, било да се други хулигански групи, истите да се соочат со правдата“, вели Бесим Догани, Нова Демократија.„Вчерашниот случај, каде една група македонски хулигани ги тепаше Албанците сред Скопје, демолираа коли, малтретираа жени и деца, личи на Кристалната вечер во Берлин, каде Нацистите нападнаа се што не е германско, демолираа коли и домови, малтретираа и убија луѓе“, изјави Иљаз Халими, ДПА.„Надлежните во МВР морале да предвидат дека при ваков спортски настан постои висок ризик од инциденти и да ги преземат сите соодветни мерки тие да бидат спречени. Полицијата потфрли и не презема соодветни мерки“, вели Емилијан Станковиќ, СДСМ. Со писмено соопштение се огласи владејачката ВМРО-ДПМНЕ. Во него се вели:„Не би сакале да поверуваме дека можеби и ова е слично сценарио за злоупотреба на навивачката група Комити од страна на поединци со длабоко криминално и матно политичко досие, како случајот од пред скоро една година кога група хулигани предводена од т.н. командант Коки, близок на СДСМ и Бранко Црвенковски, се обидоа да исценираат напад врз едно дипломатско претставништво во Република Македонија“, се вели во реакцијата на владејачката партија.Најзагрижувачки во целиот настан е ненавремената реакција од полицијата која буквално бегаше во спротивна насока од инцидентот и само среќата придонесе да нема посериозно повредени.
Пред десеттина години нашата јавноста беше запрепастена кога за првпат имаше можност да дознае за инцидентите предизвикани од овие тогаш претежно малолетни лица. Помеѓу многуте нереди и инциденти најмногу прашина се крена за сквeрнавењето на еврејските гробишта во Битола кога сликите со искршени и со свастики ишарани сакрални објекти го обиколија целиот свет, потоа нападот на ромското население кога беа демолирани неколку автомобили и стамбени објекти, а пред се палењето на Албанските и Муслиманските куќи и дуќани за време на конфликтот во 2001 година. Неофицијално во јавноста тогаш се шпекулираше дека списокот на посочените објекти им бил даден од полицијата која впрочем и воопшто не реагираше додека Битола гореше. Како што напоменавме во овие инциденти покрај полнолетни учествуваа и малолетни лица.а согласно на законските одредби, против истите беа поведени малолетнички постапки и во рамките на истите им беа изречени соодветни воспитни мерки. Што се однесува до учеснииците во палежите, против истите беше поведена истрага меѓутоа согласно со законот за амнестија кој беше потоа донесен и се однесуваше за настани случени за време на конфликтот, сторителите на овие кривични дела беа амнестирани, заради што кривичната постапка против нив беше запрена. Оштетените го заджаа своето право на надомест на причинетата штета кое потоа го остваруваа во грагјанска постапка за ндомест на штета ни изјавија од Битолското обвинителство. Исто така од овластените лица кои постапувале по овие кривиично-правни настани добивме сознанија дека во одредени случаи е отежнато докажувањето на овие кривични дела а со тоа е отежнато и нивното санкционирање, од причини што често пати оштетените односно жртвите на овие девијантни однесувања како и сведоците кои се очевидци на настаните избегнуваат да дадат свои искази и да ги посочат сторителите. Причина за ваквото однесување е нивната заплашеност од агресивното однесување на сторителите и од можната опасноста да бидат ии понатаму изложени на малтретирање и напади од нивна страна.
После неколку години дивеење и десетици инциденти, беше осуден еден од лидерите на групата на казна затвор, кога веќе не им беше интересен на службите како што цинично ќе забележи Букарски на својот блог. Неонацистички симболи во повеќе наврати се истакнувани од страна на навивачката група Чкембари од кој најекспониран беше за време на финалето од ракометниот куп во Кавадарци пред неколку години каде се вееше свастиката односно кукастиот крст а полицијата беше само нем набљудувач и не превзеде буквално ништо. После тој настан беа поведени прекршочни пријави и сега ситуацијата е посмирена во однос на изминатиот период барем со јавното промовирање на националсоцијалистички симболи на јавни места.
За да ве информираме директно која е вистинската слика за оваа појава од прва рака ви ги пренесуваме размислувањата на еден наш млад сограѓанин кој се декларира како Македонски националист.
- Патриотите носат национални симболи се удираат вгради дека ја сакаат Македонија но не превземаат ништо ... За разлика од патриотите кој според нив е секој втор во државата тие превземаат нешто и имаат свои блогови, активни се на интернет а разменуваат и летоци како и книги со националистичка содржина. Понатаму ни изјави дека младите во иднина се повеќе ќе се свртат кон патриотизамот и национализмот како реакција на се што се случува во земјата а исто така владата со своето делување односно градењто на споменици придонесува за радикализирање на ситуацијата на национална основа. Покрај Македонскиот се повеќе се радикализира и Албанскиот национализам слична е и ситуацијата со Ромите и останатите националности кои живеат во нашата земја. Преку исламската верска заедница се радикализират Ромите кои тука наоѓаат чувство на припадност а сето тоа придонесува и ние да се организираме истакнува понатаму... Сиромаштијата, невработеноста и тешката материјална состојба на семејствата доведува младите се повеќе да се свртуваат кон национализмот и носат обележја од времето на националсоцијализмот како реакција на нефункционирањето на системот. Блокадата на Македонија односно изолираноста и неможноста за патуванје во други земји и размена на идеи и искуства, во период од околу 20 години сигурно е фактор плус за радикализација на ситуациијата помеѓу младите.
Екстремните националисти не се многу организирани и за разлика од екстремните левичари кои цела Битола со графити ја испишаја, свастики или кукасти крстови има многу помалку а нивни членови не се инволвирани во пишувањето, исто плакатите за бела Македонија кои осамнаа неодамна во Битола демантираше дека се нивно дело.
Од 2001 година, после воениот конфликт Македонците се радикализираја, а македонски националистички здружениија среќавам на интернет но не знам дали се активни а во Битола има едно здружение кое во својот статут го содржи зборот, радикален но не сум запознаен со некакво екстремистичко делување на истото чие име несакаше да ни го соопшти.
,,Денес во парламентот и во владата се терористите на ОНА кои на душа носат убиства и киднапирања на недолжни граѓани а бранителите кои ги жртвуваа своите животи бранејќи ја државата сега се на улица. На Македонците му е страв да поминат во срцето на Скопје односно низ чаршијата а во Тетово и цела западна Македонија се гетоизирани и смеат да се движат само во одредени кругови сето тоа доведува до развој на национализмот и кај Македонците и никој не треба да се чуди за настаната ситуација,, ни изјави нашиот соговорник.
Понатаму разбравме дека ретко кој од неговите истомисленици се членови на некои политички партии а некои се само симпатизери на партиите со префиксот ВМРО, односно ДПМНЕ и НП.
,,Ние радикалите сакаме радикална промeна на работите и целата политика и зато не ги сакаме многу партиите а во блиска иднина имам сознанија за формирање на нов политички субјект кој ќе ги обедини сите радикални сили од земјата,,. Во врска со нивното заедничко делување и соработката со политичките партии ни изјави:
Немам некои точни сознанија и најдобро е да ги прашатe директно партиите но одредени политички партии давале поддршка на некои акции но јас немам конкретни сознанија ама од никоја партија сигурно нема да признат дека поддржуваат екстремен национализам и исто така ако имаат бројни членови со радикални ставови во своите редови сигурно нема самите да одат против своето членство што би претставувало одење против самите себеси.
Покрај пропагандата преку летоци, плакати, интернет, свои блогови каде ги промовираат своите идеи а некои применуваат држење говори и јавни настапи додека најекстремните превземаат акции како дупење на гумите на колите со Грчки регистaрски таблички но јас би преферирал за ненасилни активности освен во краен случај ...
Во однос на интернационална поврзаност имаме соработка со Хрватските националисти а Македонските националисти имаат големи врски исто со Турските националисти за разлика од Европските националисти кои се главно антиисламисти. Никој не задоволен на Балканот ниту една нација и зато тоа доведува национализмот да не стивнува.
Македонските националисти не мразат никој сакаме да ни се вратат тие делови шо биле окупирани односно Егејскиот во Грција, Пиринскиот во Бугарија како и мал дел од Албанија и да бидиме во етногеогрсфските граници и воопшто немаме против никој кој што не не гиба. Грците да не ни ги праеа овие проблеми воопшто немаше да има некој нешто против нив. Ние Македонците сме мирен народ на никој ништо не му згрешивме а бевме нападнати воопшто без никаква причина во 2001 година. Се залагаме за национална слобода односно Македонскиот народ да биди господар во својата земја и социјална правда т.е намалување на социјалните разлики меѓу луѓето во Македонија како предуслов за напредок на целата земја. Не мразиме никој ниту црнци ниту евреи само несакаме утре да има неазда од било кој како во Београд што има кварт од 300 илјади Кинези. Ние самите си имаме одпојќе проблеми така да не ни требат и увозни од надвор. Доколку дојдат странци ќе се намали цената на работната рака и со евтината работна сила од надвор како прво ќе се побуниш ти или твоите родители или било кој што работи за минималец од 5 или 6 илјади денари и доколку тоа последно прибежиште биди загрозено и некој од надвор се понуди да работи за помалку сигурно ќе дојди до општо незадоволство не само кај патриотите и националистите тука кај целиот народ. Многу малку фали да се побуни народот потребна е една единствена искра или еден мал инцидент цело незадоволство да се прелее на улиците и ситуацијата да излези од контрола резимираше нашиот соговорник пред да се разделиме заминувајќи по различни патишта но со слично чувство на незадоволство и фрустрација од ситацијата во која се наоѓаме.
Оваа сторија беше поддржана од SCOOP и Данското здружение на новинарите истражувачи.

AC DC во Белград

2009-11-11T02:39:00.001-08:00

Осеќаш како се приближува возот и за момент пред нас локомотивата и нормално се слушаат првите рифовски звуци на Џипсон Л С Ангусовата гитара и шоуто започна со Рокенроловиот Воз. Прекрасен настап, но овде имаше и светлосни ефекти одлични, а камбаната постојано ја пратеше огрмен рефлектор која зад сцната фрлаше огромна сенка. А на земјата Brian Johnson вози тенк се разбира како и авионот со натпис на логото, како и брод воен на море кој го управува останатите членови од бендот. Овај концер интересно имаше промотивен карактер како и што на самиот старт и започна па повторно нова нумера, четвртата од новото остварување Anything Goes. Не шокираат во позитивна смисла цела вечер, секоја им чес неуморни се им се восхитуваме и уживаме во уште една прекрасна нумера You Shook Me All Night Long.
На ред е мега хитот кој од самата почеток на нивната кариера ја извадоја во две верзии од 1974 како европска верзија така и за австралискиот пазар , нумерата со која и се пробија T.N.T. е овде Ангус презентираше стиптист способноссти прво ја фрли кецељата( Школската наметка), па потоа вратоврската црвена, па ја извади белата кошула и ги откри страмежливите влакна на градите. А со ракавот си поигра помеѓу колената. И на крајот ги симна се разбира и кратките пантолони и го покажа својот задник но овој пат покриен со бели боксерки на кои беше напишано логото на бендот со громот. Вистински динамит дури од три страни парната локомотива со црвениот рог која постојано ја красеше бината излегуваа пламен како од предниот дел така и од страничниот и од тркалата, а оџакот постојано чадеше . Брајан најавува ние имаме божица на сцената и во тој момен се дуе дваесет метарска кукла на фарбана плавуша во црвени мрежести хулахопки во кои има амерички долари со големи гради и огромен црвен градник како две црвени месечини кои сјајат на бината во кој исто така има долари . Нека биде гитара па би гитарата на Angus Young. Нека биде тапанот па би ... Нека биде: Let There Be Rock ! И би. Овде Ангус истрча до центарот на тереннот се разбира со гитарата кој беше поврзан со бината и тоа со свирење и таму го чекаше платформа која го крена во воздух десетина метри, која како мал ринг со свирење се прпелкаше во него со долго соло. И на крајот од оваа нумера не одустоија со величенствен, гигански дож од конфети. И после тоа ја нупиштија бината. Од средината на бината се отвора отвор како да е тоа деветиот круг од кого како од адот да излегуваат големи пламени јазици кои се спремни да ги проголтаат вистинските грешници, а од нив излегува целиот осветлен во црвена боја со рогови рок херојот и ги свири првите рифови од мегахитот Highway To Hell. Одблеснува црвената светлина од главите од роговите на хард рок фановите.
На едни им светат постојано, а на некои наизменично прво едниот па потоа другиот рог, а на трети им светат и им се гасат истовремено. Кој да го сценирал ова неможел да го планира и вака феноменално да го осмисли. И за на крај не почестуваат со финалната на кој и наизбирлите сладокусци се задоволени. Со истоимената нумера од истоимениот албум For Those About To Rock. Еуфорија несекојдневен спектакал.И крајот уште повеличествен кралевски огномет, Искрено ноќта беше претворен во ден. Иако ги гледам по втор пат и тоа после осумнаесет години ништо од тој концерт не избледело, а камо ли од овај спектакал кој уште многу ќе го спомнувам со надеж дека некој друг ќе го надмине иако во тоа се сомневам. Замислете иако толку многу возрасни тие истрчаа и издржаа еден маратон посебно вокалистот Брајан и гитаристот вечно младиот Ангус кој иако ја губи косата не ја губи кондицијата и баратањето со величествениот инструмент божји - гитарата. Ги очекував постојано се борев за позиција, но навистина повторно не се појавија и ништо во публиката не фрлија. For those about to rock - we salute you!

Интервју со Никола Димитровски

2009-11-11T02:37:00.000-08:00

Имавме чест да разговараме со еден од организаторите на фестивалот, Никола Димитровски кој даде свое видување за овогодинешното издание на АКТО

Блок: Колку сте задоволни со текот на фестивалот и посетеноста?

Никола Димитровски:Добро е што од година до година фестивалот станува се по посетен и се по организиран. Ова ни е четврта година од одржувањето на фестивалот. Секоја година и запазуваме принципите на фестивалот на кои што се темели самиот фестивал а тоа се: темата на фестивалот која одлучивме оваа година да биде поколенија. Второто е, нормално, локациите што ги избираме да бидат алтернативни локации, каде што се изведуваат настани како музички настани, уметнички дела, перформанси кои не се вообичаени. Значи го пренесуваме самото дело како готово и го трансформираме во друг простор.

Блок: Зошто оваа година акцентот е ставен врз визуелните уметности, пред се театарот?

Никола Димитровски:Во принцип сакаме фестивалот да го одвоиме од размислувањето на некои луѓе кои што можеби повеќе го имаат сфатено фестивалот како музички фестивал. Сепак се работи за фестивал на современа уметност. Тоа опфаќа музика, изведувачки уметности, теорија на култура и визуелни уметности. Значи сите тие четири сегменти на фестивалот сакаме да бидат подеднакво опфатени, иако можеби за публиката најатрактивен дел е музиката и затоа секогаш најмногу сака да ја следи музичката програма. Сепак ние дел од буџетот на овогодинешниот фестивал одвоивме за продукција на наша претстава, што мислам дека да се направи продукција во ова време на рецесија и економски проблеми е голем потфат. Значи донесовме реномиран режисер од Хрватска, Младен Вукич Фејџа, кој заедно со пет актери од Македонија, Петар Арсовски, Илина Чоревска.

Блок: Отприлика колку од буџетот одвоивте за театарската претстава?

Никола Димитровски:Не можам да ви кажам конкретно. Сепак рачунајте дека тие актери и режисер беа тука, работеа околу петнаесет-дваесет дена. Може да се каже дека се одвои третина или четвртина од средствата, која беше употребена за да се продуцира таа претстава. Но сепак сметаме дека сето тоа се исплати, се направи една квалитетна претстава чиј живот ќе продолжи понатаму. Премиерата беше на отварањето на овој фестивал.
Блок:Дали претставата ќе се игра на други места?

Никола Димитровски:Имаме план претставата да се прикажува и понатаму, да учествува на други фестивали, во други градови, во други држави. Значи да не згасне животот на претставата со премиерата на почетоткот на фестивалот.
Сакавме да биде сериозна претстава изработена со професионални актери и режисер и сценографија. Тоа беше прва цел во однос на претставата. Мислам дека допре до публиката со својата невообичаеност за голем дел од оние кои ја гледаа. Знаеме дека беше ограничен бројот на луѓето. Се потрудивме да има и премиера и претпремиера, само поголем број на актери да присуствуват на неа.

Блок: Кажи ни нешто за релацијата помеѓу поколенијата и настаните во текот на фестивалот.

Никола Димитровски: Темата на фестивалот е поврзана со визуелните уметници, кои своите дела ѓи подготвуваат индивидуално за фестивалот и во однос на темата се водат и тие самите. Но сепак врската норално може да се пронајди како во претставата ,,Разбојници,, која што има голема поврзаност во приказната за таткото и неговите синови-тоа има поврзаност со темата ,,поколенија,,

Блок: А во однос на другите активности?

Никола Димитровски:Во однос на другите активности, поврзаноста и со локациите. Затоа за овој фестивал како место го одбравме култното битолско кафе ,,Висаж,,. За самиот тој настан се поврзаа се поврзаа многу генерации кои во последните петнаесет години поделиле многу добри моменти. И во никој случај, иако некои од луѓето сфатија дека ние сакаме да поттикнеме некоја носталгија – како било порано, па да го вратиме истото. Сепак ние сакавме да му дадеме нов дух на местото, значи да го вратиме местот за една вечер. Значи во ова време и на ова место, без разлика на цела носталгија со некаква поврзаност на сите тие генерации за една вечер повторно да се вратат на тоа место.

Блок:Дали сметате дека Битола заслужува некој алтернативен културен простор и како АКТО дали би се нафатиле да има програма во текот на целата година?

Никола Димитровски:Јас можам да ви кажам дека Битола како град заслужува многу, сепак само ние кои го организираме фестивалот знаеме кој напор е да се изведи самиот фестивал од идеја до предпродукција, продукција, реализација и завршна фаза.

Блок:Дали би вложиле енергија за да има такво место?

Никола Димитровски:За тоа треба разбирање. Ете за овој фестивал имаме поддржка од општината, но сепак треба повеќе спонзори, разбирање и најмногу поддржка од публиката. Без поддржка не може да се реализира фестивалот. За нашиот фестивал не е доволно да се привлечи само битолската публика, туку да ја привлачиме и пошироката публика. Конкретно денес беше организиран АКТО превоз со воз. Со еден бесплатен вагон од Скопје имаше журка во возот. И многу луѓе од Скопје се сега тука за фестивалот. АКТО е единствен фестивал со ваков карактер во државата и е еден од неколкуте фестивали кои егзистираат толку долго во нашиот град. Мислам не само ние како организација туку и тие кои помагаат сме околу педесет луѓе, туку и сите оние кои кои ја сакаат уметноста и сегментите опфатени на АКТО фестивалот, тие навистина сакаат да живее културата во градот и сакаат на било кој начин да го поддржат, на пример со посета на настаните.

Блок:Не интересира дали подарежливи
се фондациите или спонзорите?

Никола Димитровски:Не можам да кажам колку кошта фестивалот. Доколку се собери цела енергија што ја влож

ваме во фестивалот како и време и напор средства и труд тогаш мислам дека е бесценето да се зборува за финансиски средства. Сите ние се трудиме и сакаме да ги поместиме границите на возможното. Значи се она што изгледа невозможно, да се обезбеди некоја локација, одредена група и настан. На пример оваа година беа рачно израбтени петсто постери. Од тоа можете да видите колку труд се вложува.

Блок:Дали мислите дека е толку битно да има толку постери?

Никола Димитровски: Ние сакаме фестивалот да има одреден имиџ. Квалитет на програма, дизајн, настани. Значи не ни е важно само да донесеме некоја група. Ние сакаме да има некој препознатлив знак што ќе го истакне АКТО фестивалот. Самиот фестивал станува бренд и се трудиме работите кои можат да се изведат просто да се изведат посложено.

Блок:Да ни кажете нешто за локациите. Имаше примедби дека во официјалните флаери за повеке настани пишува ,,ексклузивен простор,, или јавна локација и небеше баш лесно да се пронајдат.

Никола Димитровски:Се потрудивме оваа година граѓаните да бидат максимално информирани. Единствено не беше откриена локацијата за изложбата на бугарските уметници која се викаше ,,Шпионка,, но не затоа што сакавме да ја скриеме локацијата, самите уметници сакаа кога ќе дојдат да одберат место. Сите други локаци беа откриени. Втората изложба на визуелни уметности ќе биде во свиората и ќе биде со преку петнаесет уметници од Балканот. И сигурен сум дека сите што ќе ја посетат таа изложба ќе бидат импресионирани.

Блок: А имаше и некои промени. На пример куклената претстава не беше на железничка станица.

Никола Димитровски: Двете промени кои се случија беа поради временските услови. Затоа што е дождливо време не можиме да одржиме настан надвор. Ние се трудиме да ги задржиме локациите, но имаме за сите локации и втора варијанта за во случај на лоши временски услови.

Блок: Можи да ни кажите нешто за музиката?

Никола Димитровски:Оваа година се потрудивме да донесиме квалитетна музика од Македонија и балканските простори.

Блок :Кој изведувач мислите дека е највлијателен.

Никола Димитровски:Мислам дека интересен ќе биде бендот од Србија кој носи нов бран на панк алтернативен звук. Оваа група беа учесници на овогодинешниот ,,Егзит,, фестивал, во Битола гостуваат прв пат, Важно е дека АКТО фестивалот е на нивната агенда и сакаат на овој фестивал да го промовират својот нов албум. И има бенд од Скопје со многу хитови меѓу кои една песна беше одбрана за хит на годината на радио 103, тука се нормално и локалните диџеи Сашо Рејсид, Горан Тек, Никола Кунич. Значи иако ке има музика од пошироко, мора да се промовираат и локални артисти. Многу од нив веќе имаат оставено белег по своите кариери. Би ја спомнал и DJ Илина Анѓел која доаѓа од Скопје, позната е по својот проект ,,Видео Дром,, кој што го изведува во многу локали низ Македонија и за крај ,,Ектр Ван,, тие се двајца диџеи од Грција. Тие го организираат еден од најголемите фестивали за електронска музика на Балканот. На овој фестивал тие ќе оддржат работилница и промоција на нивниот фестивал кој што се оддржува во Септември. Исто така имаме одложен настан кој ќе се одржи во самата зоолошка градина.

Блок:Некоја порака за крај?

Никола Димитровски:За крај сакам да се заблагодарам пред се на сите кои го помогнаа фестивалот. Волонтери, тим на продукција, некои кои овие шест дена работеа напорно. И би сакал да апелирам до битолската публика да го цени фестивалот, да го подржува и да направи се за фестивалот да живее и понатаму.

АКТО 4

2009-11-11T02:33:00.000-08:00

Четвртиот АКТО оваа година се одржа од 12-ти до 16-ти Август во Битола и во ова издание покажа дека секоја година програмата е се поквалитетна и пообемна. Вклучувајки изведувачки уметности, музика и теорија на култура, една тема ги обединуваше понудените настани – ПОКОЛЕНИЈА. Како што стои и во пишаните материјали за фестивалот, целта на АКТО е отворање на културните рамки на едно современо општество преку нивно “репоставување” и дефинирање во нов контекст.

Во старото кафуле “Al Hambra” ден пред официјалното отварање на фестивалот, дел од битолската публика можеше да се запознае со претставата Разбојници од Shiler а во режија на Младен Вукиќ-Феџа од Хрватска и тоа како прв продукциски проект на екипата на АКТО. Учествуваа актери од Скопје и Битола, а содржината на претставата остро беше нагласена на поколенијата и со високи уметнички интерпретации иако во скромни сценски услови беше изведена во еден здив. Во рамките на изведувачките уметности гостите од театарот Рама Зеница од Босна и Херцеговина ја изведоа претставата Лубовта според Шекспир и тоа на соодветен простор на содржината на претставата на олимпискиот базен. Понудувајќи креативно решение за куклен театар инспириран од берлинската панк сцена во 90-те години, театарот “Das Helmi” настапи со претставата “leon” која беше адаптација на истоимениот култен филм на Лук Бесон од 1994 г кој ненајавено сменувајки ја предходно најавената локација се одржа во просториите на “Al Hambra”. Се добива заклучокот дека визуелните уметности а пред се театарот доминираа оваа година а музиката беше како придружен дел или едноставо кажано како забава помеѓу проекциите.
Во стилот на ланската практика каде за дел од настаните не беше наведена локацијата, се одржа мулти медијален перформанс кој потпишан од словенечката визуелна уметничка Пила Русјан беше наречен “We are all Big Brother and Big Brother is just one of us ”. Иако перформансот траеше само двесетина минути неговата ефективност беше доста голема, со мала напомена дека сепак како нешто ново и иновативно со оштра критичка порака кон споменикологијата која се случува кај нас. Во овај дел на визуелните настани на фестивалот, Ана Недељкович од Србија се претстави со цртачки перформанс а педесетина уметници од Бугарија во “Al Hambra” одржаа групна изложба. Како дел од последниот ден на АКТО фестивалот во заводот музеј и галерија беше прикажан и документарниот филм “Индустриски рај, 2009” од хрватот Мартин Црталич. Од изведувачките уметности беше изведено делото на Ана Јосифовска “In & Out” а во продолжение на целиот перформанс во напуштената фабрика Свилара своја групна изложба имаа уметници од Словенија, Хрватска, Бугарија, Србија, Косово и Македонија како еден од пообемните и квалитативни настани на фестивалот.
Богатиот музички дел го започна минатогодишната гостинка на фестивалот, Илина Ангеловска со DJ SET наречен Видеодром, а во преполното култно кафуле Vissage свој DJ set одржаа битолчанецот Сашо Рејсид, Никола Кунич и Тони Димитров.
Голем број на патници кој од Скопје до Битола ги донесе озвучениот воз со Dj SET на неколку изведувачи. Овај настан, дефинитивно во манирот на фстивалот кој поддржува алтернативни изведувачки простори, оваа година беше продолжување на традицијата од предходните фестивалси изданија. Покрај патниците, исто така многубројна публика од градот, присуствуваше на промоцијата на новиот албум на Bei the fish кој се покажа как извонредна мешавина на акустични инструменти, современа електроника, македонски и медитерански зачини и привлечен поп звук. Оваа, 2009 година нивните засега живи настапи ги надополнува Владимир Настевски на електронски тапани кој носи нова енергија и свежина во составот. Долго најавуваното гостување на белграѓаните Репетитор кој се претставија со брутален панк сет а беа претставени како алтернативен состав не ги исполнија сите очекувања на битолско-скопската публика иако беа најавувани како најважен музички исчекор во српската популарна музика во новата историја. Свој DJ set одржа и Марупос од Fresh Union.Понатаму не сваќам која е поентата да изработиш рачно 500 или 1000 постери потрошиш време, труд и средства а се со цел место едноставно да биди сложено макар се работело и за имиџ на фестивалот.
Два дена по ред, во заводот, музеј и галерија, се одржа дебата на тема ПОКОЛЕНИЈА- архиви на идентитетот, каде куратор беше Славчо Димтров во која вметнувајки ја новонастанатата политичка стуација, се поврзаа поколенијата како дел од историјата односно поново воскреснатата антиквизација што е секако новина за фестивалот и полека можи да кажиме дека доби политичка димензија и ангажираност.
Добра иновативност на фестивалот се покажа и берзата на уметнички проекти каде се посочија идеите на многу млади уметници кои се надеваме нема да останат само како безповратно ехо во старата турска касарна а позната како Музеј
Затворањето на фестивлот се случи во зоолошката градина со мултимедијалниот перформанс типичен за современата уметност наречен “Fuck up dreamer” од Јаша Мревље и концертот на The John, како и Robotek од добропознатиот состав PMG Collective. Критика од наша страна за локацијата на концертот бидејќи според светските конвенции забрането е одржување на музички настани во ЗОО градини и се надеваме дека понатаму никој нема да организира концерти блиску до зоолошката градина.
За крај, наградата "Драгиша Наневски" за интердисциплинарност, која ја доделува фестивалот за современи уметности "АКТО ја доби визуелната уметница Мета Гргуревич од Словенија за делото "World don’t come easy”.
Наградата се доделува за "инволвираност во уметноста и културата која се карактеризира со искрено, перпетуално и постојано присуство, елоквентност, позиција, холистична поетска експресија, деликатно уметничко однесување и начин на работа".

Интервју со Ѓуле од Ван Гог

2009-11-11T02:32:00.000-08:00

Блок: Како дојдовте до идеја да го носите името на култниот уметник Ван Гог ?
Ѓуле: Немам појма одамна беше. Мораше некако да се викаме. Но би споменал дека мило ми е да сме тука за прв пат како и синоќа кога за прв пат бевме и во Куманово, а пред десет дена и во Охрид. И мило ми е што низ Македонија Ван Гог има голема армија на фанови, насмеани и добро расположени фанови.Оваа турнеја ја започнавме од Крагуевац и бевме низ многу градови и низ Македонија, а вечерва ветувам ќе биде и овде добро.
Блок: Ван Гог се формирани во јануари 1986 год. , потоа направивте мала пауза и се вративте повторно во 1990. Зошто имавте пауза и што правевте, а воедно започнавте како квинтет , а потоа продолживте како трио што се случи и што станува со останатите ?
Ѓуле: Тргнавме како петорка како и самиот што кажа. Потоа знаеш секој си оди по својот пат. Секо оди по својот животен пат. Животот е непредвидлив. Со првиот албум стартиравме па потоа направивме двегодини пауза. Па потоа пробавме со друг стил на музика со нашите пријатели. Па во 1990 повторно се роди идеата за Ван Гог и направивме врајкање и започнавме со албумот “Свет е твој” на кого се наоѓа песната “Нетко те има”. И да знаеш некако кога бараш да ти одговорам во тој период добро не се сеќавам. Но добро што трагнавме и потоа никогаш не застанавме.
Блок: Во првите два албуми соработувавте со ЕКВ. Иако мислам дека многу подсеќате на нив и се осеќа нивното влијание каква беше вашата соработка со овој култен бенд ?
Ѓуле: Ние пред се бевме како пријатели. Почитувањето од наша страна кон нив е големо и штета што тие не се живи, но нивното дело останува засекогаш. Голем респект кон Милан од кого имавме голема подршка како на првиот албум така и на вториот албум. Некако како да има Ван Гог стил н музика која како да подсеќа на ЕКВ. Некои одат до таму дека сме плагијат. Нормално дека не сме плагијат. Имаме различен стил. Одлично се дружевме и никогаш нема да порекнеме нормавлно влијанието од постарите како и од мојот постар брат кој е клавијатурист на Електрични Оргазам. Знаеш кога се дружиш со такви луѓе и слушаш музика со нив нормално дека еден дел од твојот живот е одбележен. ако мислат да не споредат ради стилот со нив во ред. Ние сме горди на тоа, но ние не подсеќаме на нив .
Блок: Сo Емир Кустурицаза песната “Емигрант” од албумот “Коло” направивте спот како стигнавте до тоа соработка?

Ѓуле: Емир Кустурица како што го викаме ние професор: Навистина голем уметник. Ги сакаме неговите филмови. Тој кога го преслуша албумот “Коло” и ја слушна песната . Одма се роди идеја да направиме некаков спот. Тој нас ни го посвети времето и ги сподели моментите со нас кога го снимавме спотот секоја му чест.
Блок: Во 2003 год. бевте на турнеја низ Америка и Канада и сте од ретките на кои им успеа тоа. Како се случи тоа?
Ѓуле: Сега ќе ти кажам. За да им ги растуриме илузии на лугето. Мене искрено ме нервираат луѓето кога зборуваат за турнеи и патувања низ Америка и Австралија . Тоа се само големи километри пат. Ние свиревме во мали клубови. Знаеш тоа е безвеза. Не се тоа мегаломански концерит од типот на Ролинг Стонс, У2, Мадона, Фил Колинс . Тоа се клубски свирки и ние сме горди на тоа. Тука доаѓаат наши луѓе и нивните пријатели. Па и странци кои не го разбираат јазикот и не ги разбираат текстуалните пораки, но ја свајќаат музиката која е универзален јазик и не разбираат насекаде.
Блок: Во Босна и Херцеговина одлично сте прифатени во 2007 свиревте во Бања Лука пред дваесет иљади публика. Дали поради тоа само за пазарот на Босна и Херцеговина во јуни 2007 ја издадовте компилацијата “Сречно Ново Уживо” ?
Ѓуле: Знаеш како. Еден дел од публиката ги пропушти Ван Гог албумите постари. Па ние сакавме на помладата популација да им удоволиме за да се запознаат со она што го работеше порано Ван Гог и затоа е направена таа компилација. А ако постои интерес и за Македонија и ако постои некоја издавачка куќа која е заинтересирани ние сме спремни тоа да го направиме и за вас и да направиме некоја компилација за оние кои го пропуштиле предходниот дел од Ван Гог. Знаеш интернетот и она сега што се случува е едноставно довоно е само со неколку удари и одете на нашиот сајт и далнодирајтеги бесплатно нашите спотови и музика и слушајте. Бесплатно.
Блок:Новиот последен албум кој е осми по ред студиски албум , ако се земе со живите албуми и компилации кој содржи добри единаесет песни кој е насловен како ”Лавиринт “ го снимивте во своето сопствено студио “Go Go”, а го продукциравте во “NRG Studio” во Лос Аџелес во С.А.Д. каде има снимано ако не се лажам и легендарниот гитарист Jimi Hendrix. Зошто го миксиравте и прудуциравте дури таму?
Ѓуле: Немој да им правиме на луѓето мистификација и да им споменуваме на луѓето за Америка и за Ел Еј како нешто којзнае што. Тоа се наши детски соништа кои не ни беа остварени. Тоа ни беше идеја уште пред десет години. Ние сме бенд кој што сето тоа што ќе го заработи ќе го вложи и во спотови и во продукција. Не затоа што по секоја цена би се разликувале од другите него за себе да си угодиме и секогаш нешто ново да дознаеме. А нормлно сето тоа публиката ќе го почуствува и ќе го слушне и ќе знае да го цени. Следната идеја или дечки сон кој не ни е остварен е после некоку години некој албум после Лавирин да го снимиме во Јапонија и ќе отидеме во Јапонија. Најбитно од се не ми е важно каде ќе го снимаш албумот. Дали во Белгад или во Битола или во Бања Лука или во Суботица . Нас ни е сеедно . Само ни е битно тоа да звучи поинаку. Тоа нас ни е потребно. Продукциски и стилски ние го следиме нашиот иснтикт и свириме тоа што го љубиме. На кој што му се допаѓа му се допаѓа, а на кој што не му се допаѓа супер им благодарам.
Блок:. Кои се вашите омилени бендови. Можеби Ју ту , Симпал Мајндс, ЕКВ .. ?
Ѓуле: Немој за тоа да зборуваш. Ју ту е бенд за себе. Симпал Мајнд исто така и Ван Гог е бенд за себе. Луѓето кого не го познааваат бендот полесно го споредуваат со стилот на други и затоа решават за ова со тоа што ќе речат: “Eте овој бенд личи на нив”. Добро, нека биде така, но генерално е значењето на публиката како реагира . Ние концерто на 17 декенври во Скопје на Саемот ќе го одржиме, нo оваа турнеја ќе трае две години низ повеќе градови и за разчика од турнејата ‘Коло”ќе трае подолго , а драго ни е дека во склоп на оваа турнеја бевме низ градови низ Македонија. И ви ветувам дека ќе се вратиме. Слушајте добра музика и бидете живи и здрави и се глредаме вечерва на бината во Битола!

Битола Отворен Град

2009-11-11T02:31:00.000-08:00

Во манирот на изминатите седум фестивалски изданија, Битола отворен град започна на 26 Октомври за во наредните 4 дена да се покажи не само како фестивал на сувопарно излагање на културата и уметноста, туку и како настан кој преку бројните работилници направи исчекор покажа како таа се создава и како може да биде создадена.

Воведниот дел беше наменет за електронската музика претставувавајќи ја битолската техно сцена, Ди Џеите T: Zobe, Dejan Dex, Chico, L-Kid, и Danny_L , имаа целовечерен настап на просторот помеѓу кафулињата Iguchi и Симбол каде нивните сограѓани, разминувајки се еден со друг можеа во исто време и да се забавуваат со неколку бугарски танчари. Во наредниот дел од фестивлот, и тоа на просторот околу фонатаната кај музејот, настапија Fadin’ Black, Symptom, Nightfall а специјални гости им беа Against Them All (A.T.A). Кога сме веќе кај гостите, нив ги имаше и од Црна Гора. Бендот се викаше Qtera, а нивниот настап го преполана кафулето Инстикт.
Во секој случај треба да се спомене и за театарскиот перформанс кого го изведоа волонтери од Полска, Србија, Германија, Јужна Кореа, Јапонија, Италија и Велика Битанија кои уште еднаш докажаа дека културата секогаш има место за различностите. Во продолжение, на затворената улица кај хотел Епинал, место за своите фотографии најдоја повеќе битолски фотографи, кои со своето присуство на настанот, ги задоволија љубопитните минувачи. Александар Буневски, Златко Марковски, Петар Тасевски, Владимир Ивановски и Сашо Каракамишев.
Во рамките на овај младински фестивал пред центарот за култура беше изложена уште една изложба на фотографии, овај пат од Јован Јариќ, а после Нови Сад Битола е втор град каде што се прикажуваат прекрасните фотографии со едни специфични мотиви и тоа огнот и човекот каде сложените меѓусебни односи се исконските времиња па се до денес. Изложбата привлече навистина големо внимание што и овај пат докажа дека на нашиот град му фалат вакви уметнички претставувања.
Помеѓу креативните работилници, свое место најдоа HIP HOP Macedonia и како и работилницата подготвена од Sarah Fazekas насловена Како се прави списание и тоа на отворен простор достапен за сите заинтересирани, околу градската саат кула
.
Кулминација фестивалските случувања доживеаја сигурно последниот ден за време на оддржувањето на музичкиот хепенинг кој годинава имаше најзвучно и најактуелно име во Белградската рок атракција Ван Гог кој сигурно се најдобриот бенд од поранешните ЈУ простори, а по прв пат настапуваат во нашиот град.

Први, невообичаено за нив откога не се веќе андерграунд бенд и станаја масовна атракција настапија Паркети и тоа без Марија, која уживала на медениот месец како што не информираше Саше. Покрај вообичаеното засмевање на публиката често на своја сметка и стандардниот репертоар од старо нови хитови овај пат како да сакаја да ги демантираат сите оние кои се посомневаа дека изгубиле дел од својата бунтовност или не дај боже се продале на музичкиот естаблишмент после неколку години ги изведоја дел од нивните фаворити од почетокот на кариерата. Имавме можност да ги слушниме Бабати на летање и Бандиера роса во нивна изведба кој предизвикаа задоволство кај нивните постари фанови а помладите добија ретка можност да се запозннат со нивното творештво од раната панкерска фаза. Втори на сцената се појавија Памперс со новата постава кој две години по ред настапуваат на БОГ а со тоа потврдуваат дека се бенд кој сигурно најмногу напредувал во претходната година. Секако најмногу на тоа се должи вртењето на спотовите на МТВ каналот каде високо котираја, а во изминатиот период имаја забележителни настапи низ државата а посебно поддршката на Прљаво казалиште во Охрид. Се претставија со добро познат репертоар од нивните најголеми хитови кои беа прилично добро прифатени од публиката и да се надеваме дека во иднина ќе продолжат во уште подобра насока претставувајќи ја на најдобар можен начин битолската рок сцена. Потоа следуваше мала пауза во исчекување на звездите на вечерта кога се случи најнепотребниот момент вечерта, кога водителката на емисијата Ритамот на градот на ТВ Тера се качи на бината да го најави градоначалникот на Битола г-дин Владимир Талески. Маја неочекувано од публиката беше исвиркана а пораката беше одпојќе јасна – Оставете го рокот на рокерите а вие си ги имате турбофолкот, турбопопот и вашите малограѓански клонирани забави, а битолската публика докажа дека не е аморфна маса со извршена лоботомија и без знаци на разум и отпор пред се.
Нејсе... се појавија и звездите на вечерта Ван Гог кои сосема опуштено и непретенциозно го започнаја својот настап жестоко подржани од обожавателите. Кога сме кај публиката мора да се спомне дека ја имаше од цела држава што ретко се случува на некој настан во Битола. Се редеа хитови од цел опус на бендот кога се случи моментот кој ја одбележа вечерта, специјално за Битолчани ја исполнија Трагови прошлости нивниот хит од 1986 година кога беа на почетокот од кариерата во сосема различен состав со друг вокал и со тоа ми се исполни една моја а се надевам и желба на многу фанови на бендот да ја слушнат во живо. Некаде средината од нивниот настап подзабавија и претежно можевме да слушниме поспори композиции од нивните понови албуми. Свиреа невообичаено долго со се сите паузи дури повеќе од 2 часа а Ѓуле и екипата не престануваја да ги забавуваат сите а посебно оние кои имаа среќа да бидат во првите редови од кои најсреќните добија различни поклони. Кулминација концертот достигна на самиот крај кога на бис ги изведоја големите хитови Списак Разлога и Нетко те има ночас која ја испеаја во еден глас заедно со публиката. Понатаму за обожавателите на електронската музика се претстави ди џејот Хенри Саинз кој имаја можноста да го проследат преостанатите најупорни посетители. Да се надеваме дека за брзо време ќе се промени ситуацијата со концертно-забавниот во градот и нема да има потреба да чекаме повеќе од 20 години да проследиме големини како што се Ван Гог.

2009-11-11T02:27:00.000-08:00

Стрипот е една фантазмагорична убавина на хартиените кукли. Во состојба секогаш постојана, неподвижни како марионети без конци, тој е нешто што не може да се најде во филмот, кој исто така има своја убавина и динамичност.
Тој е еден вид, суштински различен, кој дава преглед на еден сосема поинаков стил, свет на изразување. Светот на стрипот би можел широкоградо да му ги подари на филмот сцените, карактерите, приказните, но не и најмистичната и најнеописливата убавина – постојаноста и неподвижноста на закачените пеперутки.”

Федерико Фелини

Нема да се правам попаметна и да се трудам да кажам нешто слично за стрипот, туку едноставно ќе се согласам со она што големиот италијански режисер имал да го каже. Можеби помалку познат факт е дека Фелини бил не само љубител на стрипот туку својата креативност ја искористил да создава и дела од деветтата уметност. Оние што го познаваат, читаат и сакаат стрипот (а кои искрено се надевам дека ги има во поголем број отколку што мислам) можат да ја разберат ваквата емотивна изјава. (Не)читањето стрип во Македонија отсекогаш ми била провокативна тема, но колку и да е примамливо впуштањето во една таква расправа сепак решив да го одложам тоа прашање во интерес на самиот стрип и стрип културата кај нас. Можеби некој сепак ќе го прочита текстов и ќе научи нешто и ќе посака да научи уште повеќе, па ќе се намали бројот на луѓе кои ќе ме сретнат на улица со стрип и ме прашуваат зошто сè уште читам сликовници. За оние кои почнале да се запознаваат со оваа уметност преку филмот - стрипот не започнува (и дефинитивно не завршува) со Бетмен, Супермен, Спајдермен и другите помалку комерцијални “мен” од клубот суперхерои, кои моментално ја спасуваат филмската индустрија од недостатокот на оригинални идеи и попатно го спасуваат и човештвото. Со сета должна почит кон овие јунаци и нивниот долг опстанок и неоспорен квалитет, не секој стрип може да се екранизира, бидејќи, како што и рекол паметниот чичко Фелини, закачените пеперутки се намерно закачени и не треба да се помрднуваат, инаку ќе ни се сронат во прстите. Раѓање и еволуција на стрипот Наративното сликарство и наративната илустрација е форма на изразување која човекот ја употребувал уште пред илјадници години. Египетското сликарство поддржано со хиероглифи, фреските во црквите, средновековните таписерии, сите тие ја содржат истата идеја. Со развивањето на печатарските машини се развива и стрипот, со тоа што сега е многу полесно да стигне до читачот во форма на печатен медиум. Во овој период се развиваат и влегуваат во употреба и добро познатите балони во кои се впишува текстот од говорот на ликовите. Модерниот стрип е роден во Швајцарија со делото на Родолф Тофер Приказната за господинот Старо Дрво во далечната 1827 г. На прв поглед и не изгледа толку модерно, бидејќи форматот не е каков што најчесто се користи и според кој стрипот е најпознат – тука ги нема балончињата за говор, кои во тој период излегле од употреба и ќе се вратат во почетокот на 20 век. Кон средината на 19 век како форма се воспоставуваат и сатиричните и хумористичните цртежи кои до ден денес ја развеселуваат монотонијата на дневните весници. Тие го добиваат името картуни (cartoons) како што британското списание Панч (Punch) ги нарекло своите цртежи. Велика Британија продолжува со издавање списанија кои редовно содржат стрипови и картуни, а заразата се шири и преку океанот. Ричард Ф. Ауткалт и неговиот Јелоу Кид се сметаат за основачи на формата и правилата на стрип – каишите. (Токму Ауткалт е оној кој ќе ги врати во употреба балончињата). Дваесеттиот век ги создава условите за ширење на стрипот како масовен медиум и негово зацврстување и признавање како нова уметничка форма ширум светот. Стрип – каишите заживуваат во сè поголем број весници, потоа се собираат во брошури или книги, за постепено идеите да еволуираат и да прераснат во стрип – албумот, чија форма варира во различните земји на потекло – од графичките новели во САД, преку албумите во Европа па сè до мангата во Јапонија. Американски и британски стрип Факт е дека, генерално гледано, англо-саксонскиот свет гледал на стрипот како на подолна форма на уметност, за разлика од Европа. Меѓутоа, тоа не значи дека стриповите од тоа подрачје се и понеквалитетни и дека треба така да се третираат. Напротив, едни од најголемите остварувања во деветтата уметност и едни од најголемите стрип-уметници доаѓаат токму од САД и Обединетото Кралство. Еден од најраните американски стрипови во конвенционална форма е Малиот Немо на Виндзор МекКеј кој излегува во периодот од 1905 до 1914 г. Следува светски признатата класика Крејзи Кет на Џорџ Хериман, која излегува од 1913 до 1944 г. Дваесеттите и триесеттите години на минатиот век забележуваат огромен подем на цртаните ленти. Тогаш започнува славната ера на уште пославните суперхерои – заштитен знак на американскиот мејнстрим стрип. Во 1938 г. се појавува Супермен, го дефинира архетипот на суперхерој и широко ја отвора вратата за плејадата “колеги” кои следуваат – Флеш на Гарднер Фокс и Хари Ламперт, Фантастична Четворка, Сребрениот сурфер и Спајдермен на Стен Ли, Бетмен на Боб Кејн, Вочмен на Алан Мур, итн итн. Помалку конвенционалните херои го наоѓаат својот израз во Спирит на Вил Ајзнер, Конан, стрип – адаптација на популарниот варварин создаден од страна на американскиот писател Роберт Хауард, адаптацијата на Тарзан, јунаците на Френк Милер од Градот на гревот, Дердевил, 300. Освен веќе споменатите, неизоставни се и класиците како Џемс Бонд и хероите по негов (или сличен) терк: Бен Болт на Џон Калин Марфи, Флеш Гордон и Рип Кирби на Алекс Рејмонд, Џеф Хок на Сидни Јордан и многу други. Тука посебно внимание и почит мора да му се оддаде на брилјантниот серијал Принц Валијант и неговиот создавач Харолд (Хал) Фостер. Американскиот уметник, кој веќе неколку години го цртал Тарзан, го создава епот за витезот од времето на кралот Артур во 1937 г. И по толку години, останува како уникатно дело во светот на современиот стрип, со својата препознатлива нарација, хумористични моменти и верното отсликување на начинот на живот во тоа време. Тоа не е приказна за класични херои, туку за доста реалистични ликови со свои доблести и маани. Ликовите слават победи и се соочуваат со порази, а не се имуни ни на поминувањето на времето. Крајот на 60тите и почетокот на 70тите години од минатиот век го одбележуваат појавувањето на андерграунд и алтернативниот стрип во САД. Овие стрипови се издаваат независно од стрип-идустријата и претставуваат одраз на темната страна на капиталистичкото општество и неговите пороци, со тоа што нивниот израз е и далеку поискрен и поотворен. Веројатно едни од најпознатите дела од овој жанр се антологискиот Американски сјај на Харви Пикар кој пред неколку години беше екранизиран во успешна комбинација на игран и документиран филм, а чиј цртач Роберт Крамб се смета за основач на андреграунд стрипот во САД и негова икона, графичките новели на Вил Ајзнер, како и делата објaвувани во ревијата за алтернативен стрип RAW, меѓу кои и Маус, приказна за холокаустот од Арт Шпигелман. Стрип-каишите се секако едни од моите омилени форми на стрипот. Навидум наивни и детски, овие лентички од неколку илустрации содржат не само одличен здрав хумор, туку и повеќе сатира и цинизам отколку што некој може да замисли. Да не го заборавиме ритамот со кој овие ликови се издаваат – секој ден во весник, значи потребно е доста умешност, талент и креативност за таквите ликови да се одржуваат и да ја задржат својата свежина и способност да не засмеат со нов штос секој ден. Од каде човек да почне и каде да се задржи повеќе? Питомецот Били (Beetle Bailey) на Морт Вокер, Денис Напаст (Хенк Кечам), Снупи (Peanuts од Чарлс М. Шулц), Хогар Страшниот (Дик Браун), Гарфилд (Џим Дејвис), секој е посебен во својата тематика, хумор и уметнички израз и по толку години секој од нив сè уште опстојува. Француско-Белгиски стрип Дефинитивно едни од најголемите уметници и создавачи на стрип, најдолгите традиции во креирањето стрип како и најпродуктивните пазари се сместени токму на овие простори. Стрипот во Белгија и Франција не е само уште еден вид медиум или забава во списание за да помине времето во чекална. Тој е уметност рамноправна со другите со векови развивани уметности, литературна форма која стои рамо до рамо со ремек-делата на најголемите писатели, цела една култура и идеологија достапна на сите, од зафрлените продавнички преку автобуските постојки сè до луксузните книжарници. Покрај влијанието што го имаат во својата татковина, овие стрипови имаа оставено и длабок печат врз другите европски изрази и стилови во стрипот. Да ја започнеме приказната со малиот репортер кој ги пакува куферите и заедно со своето куче тргнува на долгиот пат од Белгија до СССР. По 80 години од своето прво појавување во 1929 г. Тинтин нема воопшто загубено од својата популарност. Жорж Реми (Ерже), го создаде Тинтин, неговиот нераздвоен пријател Милу и цела плејада ликови, пријатели и негативци кои до ден денес пленат со својата шареноликост. Низ своите авантури Тинтин успева да ја пропатува целата планета, па дури заминува и подалеку, борејќи се против криминалот и освојувајќи ја публиката од сите возрасти. Тој е една уникатна комбинација на авантуристичка нарација, посебен графички израз на чисти линии и универзални теми. Во 1938 г. започнува издавањето на познатиот магазин Спиру, а во текот на нацистичката окупација на Франција и Белгија, и покрај екстремно ограничените можности, ја започнуваат својата работа и најголемите имиња во француско-белгискиот стрип: Андре Франкин, Пејо (Штрумфови), Алберт Удерзо, Морис (Таличниот Том). Во периодот по 1968 г. веќе загосподарува стрипот за возрасни, со своите најистакнати претставници од тоа време како Готлиб, Мебиус, Филип Друје, Енки Билал чии дела за прв пат се појавуваат во Métal Hurlant. Магазинот е посветен на стрипови кои ја третираат научната фантастика и фантазијата како тема, а интересен е фактот дека популарното списание Хеви Метал е всушнот американската верзија на францускиот оригинал. Осумдесеттите носат еден поинаков израз кој се промовира во A suivre, списание кое за разлика од Хеви Метал го застапува стрипот како посериозна и поуметничка форма и им дава простор на автори како Жак Тарди, Хуго Прат, Франсоа Шутен итн. Кога ќе се спомне француски стрип, веројатно првото што на многу луѓе им паѓа на памет е – Астерикс. Што не е за чудење. Феноменалната креација на сценаристот Рене Гошини и цртачот Алберт Удерзо за малото галско село кое ѝ одолева на римската империја со помошта на волшебната напивка и лукавството, дефинитивно е еден од најпопуларните стрипови во историјата. Авантурите на Астерикс и неговиот најдобар другар Обеликс се читани, сакани, адаптирани во цртани и играни филмови во текот на целиот овој период и се дел од најголемите класици на стрипот. Брилјантниот хумор и пародијата, препознатливиот цртеж и незаборавните авантури го прават Астерикс икона во францускиот и светскиот стрип. Збор два за неповторливиот мајстор на хумористичните табли и творецот на (барем за мене) најзабавните ликови во стрипот – Белгиецот Андре Франкин. Еден од највлијателните стрип-уметници, со уникатна смисла за хумор и пародија како и еден од најпрепознатливите цртачки стилови и изрази, ги создава Спиру, Фантазио, Марсупилами во соработка со сценаристот Грег, и Гастон (на овие простори попознат како Гаша). Гастон е целосно авторска креација на Франкин и започна во 1957 г. како споредна серија во Спиру, меѓутоа со текот на времето стана врвен бестселер, надминувајќи ја славата на Спиру. Гастон е еден од омилените стрип-херои токму поради тоа што тој е сè само не класичен херој. Урнебесните случки на смотаниот новинарски службеник, неговата шарена менажерија и надреалните изуми заедно со широката насмевка, бушавата фризура и ветвиот зелен џемпер создаваат слика која откако еднаш ќе ја видите тешко се заборава. Тука мора да споменеме уште едно генијално дело на мајсторот – Црни Мисли (во оригинал Idées Noires) работени во периодот од 1977 до 1983 г. Самиот наслов зборува – за разлика од симпатичниот хумор во неговите други дела, Црни Мисли е феноменална и мрачна сага со неверојатен црн хумор, кои ги засегаат темите како војската, трговијата, економијата, индустријата, религијата, депресијата итн. Француско – белгиските уметници ги има повеќе отколку што би можело овде да им се посвети заслуженото внимание затоа со жалење ќе се ограничам само на споменување на најголемите таленти на перото (моливот) и раскажувањето: легендарниот Жан Жиро (Мебиус) и неговиот уште полегендарен Блубери (сценарио Жан-Мишел Шарлие); Херман – автор на Џеремаја и Кулите на Боа-Мори, цртач на Бернард Принс, Команча (сценарио Грег), Југурта (сценарио Вернал); Франц, кој го презема Југурта, автор на Лестер Кокни и Кукла од слонова коска; Росински (роден во Полска) – Торгал (сценарио Жан Ван Ам); Франсоа Буржон – Патници на ветрот; Режис Лоазел, Франсоа Шуитен... Листата е навистина долга. Италијанскиот феномен Можеби многу луѓе не се свесни, ама малите цртани тетратчиња кои во едно друго време, подобро за стрипот, можеа кај нас да се видат изложени во киосците и секој можеше да си ги дозволи потекнуваат токму од Италија. Златната ера на италијанските фумети започнува по завршувањето на Втората Светска Војна, благодарение на Џанлуиџи Бонели, чија фантазија комбинирана со умешноста на Аурелио Галепини во 1948 г. го создава Текс Вилер. Форматот на џебна книга на овој стрип толку се популаризира што добива и свое име – бонелиано - според својот создател. На серијалите кои следуваат воопшто не им треба специјално претставување, затоа што Загор, Мистер Но, Мартин Мистерија, Дилан Дог и (кој друг освен) Алан Форд оставија свој печат врз редици генерации, преселувајќи ги своите читатели во светот на авантури, чудовишта, хумор и бујна фантазија. Хорор-фантастиката за приватниот “детектив кој го истражува невозможното” е дело на Тицијано Склави кое за прв пат се појавува во 1986 г. Ликот на лондонскиот борец со чудовишта, препознатлив по својата облека (секогаш облечен во истите сини фармерки, црвена кошула и црна јакна) е комплексен и доста детално изграден. Следејќи го во текот на повеќето од 200 авантури читателите имаа можност да се запознаат со неговите фобии, навики, љубовни врски, дискутабилно потекло и да го придружуваат низ многубројните случаи кои не ретко се граничат со апсурд. Дилан Дог не само што е еден од најголемите комерцијални успеси туку е и неиздвоив дел од италијанската (поп) култура. Покрај Дилан Дог, уште еден култен серијал именуван според (навидум) главниот лик е Алан Форд. Оваа сатира и карикатура на класичните шпионски драми е создадена во 1969 г. од страна на Макс Бункер (Лучијано Секи) и Магнус (Роберто Равиола) а успехот кој до постигна во Италија не беше повторен во ниту една странска држава освен во тогашна СФРЈ. Дружината на Алан Форд се членовите на групата ТНТ, тајни агенти кои се едни од најшареноликите и најсмотаните ликови во историјата на стрипот. Но тоа е само површината, зачинета со откачени поговорки, шашави негативци и апсурдни ситуации. Алан, Бројот Еден, Боб Рок, Сер Оливер, Јеремие, беа и се огромна инспирација за генерации обожаватели на добриот (црн) хумор и го задржаа статустот на култно четиво на просторите на поранешна Југославија. Големиот мајстор Хуго Прат ја комбинира својата вештина на одличен наратор, својот цртачки талент, широкото познавање на светот и неговата историја со незгасливата желба за патување и во 1967 г. ги преточува во неповторливиот Корто Малтезе. Низ дванаесетте албуми кои ги содржат неговите авантури, шармантниот и лежерен морнар успева да го пропатува светот, запознавајќи бројни историски личности, убави жени, запаѓајќи во еден куп неволји, а читателот сето тоа го следи преку разиграните линии на цртежот на Прат кој во првата секунда изгледа непотполн и недовршен, за веднаш потоа да сфатиме дека е совршен таков каков што и дека не му треба ништо повеќе за да изгледа прекрасно. И да ја привршиме италијанската приказна, ќе го споменам ученикот, пријател и соработник на мајсторот Прат – Мило Манара, познат по еротскиот пристап кон своите дела (Индијанско Лето, Ел Гаучо) и фантастичната креација на Масимилијано Фрезато - Чуварите на Масер, за да отстапиме место на еден сосема поинаков свет во кој се здомила деветтата уметност. Во земјата на изгрејсонцето Јапонија е древна земја со долга традиција во сè, па и во илустрацијата. За земјата чие што писмо еволуирало од слики не е толку чудно да се замисли дека стрипот ќе стане не само голема љубов туку и богат извозен материјал. Формата на јапонската манга е утврдена од страна на Осаму Тезука, кој се смета и за татко на аниме, јапонската анимација, и е јапонски еквивалент на Волт Дизни, некаде по Втората Светска војна. Иако првите “стрипови” во Јапонија се јавуваат во текот на 18 век, модерниот стрип се развива како комбинација од овие рани дела и дрвените печатени табли со неизбежното влијание на западниот стил на цртање, кој Јапонија во својот напор да се модернизира по војната го прифаќа во пакет со останатите влијанија од САД. Карактеристично за мангата се нејзиниот стил и формат – стриповите се издаваат во долги серијали од неколку стотини страници и обработуваат најразлични теми наменети за сите возрасти. Се печатат (најчесто) црно-бело, освен кориците кои се во боја а се читаат од десно на лево. Таткото на мангата, Тезука, инспириран од американската анимација го развил својот препознатлив стил кој ќе остане како најкарактеристичен белег на јапонскиот стрип – пренагласени делови на лицето, т.е. очите и устата, со употреба на многу мал број на линии. Исто така, мангата е подлога за анимацијата, голем број од стриповите се екранизирани во кратки филмови, серијали или долгометражни филмови. Мангите се делат најчесто според публиката на која и се наменети: манга за момчиња (шонен) и манга за девојчиња (шојо); манга за возрасни (сеинен) и манга за бизнисмени, а посебна категорија е мангата со сексуална содржина (сеиџен). Како и многу други јапонски производи, така и мангата постепено ги освои пазарите во западниот свет и се стекна со светска слава. На својот пат околу светот мангата се разбира не го заобиколува ни Балканот. Сепак во нашава државичка народот има пристап до мангата само преку анимациите. Колку толку. Ако не познатите серијали на Катсуширо Отомо Акира, или Икију на Хисаши Сакагуши, едно време бевме сведоци на Покемон и Драгонбол манијата на кои им се радуваа само децата, а можеби некој имал и среќа да налета на Appleseed, Ghost in the shell или Howl’s moving castle. Ако не, можеби во иднина... Златната ера на Југословенскиот стрип На просторите на ”поранешната држава” стрипот добива можност за развивање по Втората Светска Војна. Сеќавањето на нашиот пријател и колекционер на стрипови Ненад Попникола наназад достигнува до 50тите години од минатиот век, кога започна да излегува првата ревија “Кекец”. Во неа покрај стрип можеа да се прочитаат и историски факти и занимливости а беше и првата ревија во која се појавија Таличниот Том, Принц Валијант и Џони Хазард. “Беше многу популарен, сите чекаа да излези “Кекец”, а важно да се напомене е дека оваа ревија им се делеше на децата на училиште” - се сеќава Ненад. Потоа почна “Плави весник”, во кој како прилог понекогаш имаше и сингл плоча и во кој за првпат се појави Астерикс.. Потоа почнаа да излегуваат уникатните цртани романи со вестерн содржина. Следува “Забавникот” кој е култна ревија и првите броеви беа во многу поголем формат. Во него излегуваа Мандрак, Фантом, Рип Кирби. Друго битно издание да се спомне е “Никад робом”, југословенски стрип во кој беше илустрирана историјата на Југославија. Тука излегуваа популарните Мирко и Славко. Уште една значајна ревија е и “Пингвин” од 1967 г. во која излегуваа Џони Пантер, Петре Клукајдрвчето. Излегуваа исто така “Класици во стрип”, кои беа адаптации на класичните романи, потоа Станлио и Олио, Том и Џери….. Потоа започнува и времето на “Панорама”, во1966 г. Во Панорама излегуваа Умпах Пах, Крцко а подоцна и други познати наслови како Далечна планета, Карл Викинг, Олак гладијатор, Модести Блејз сè до 1972 кога згаснува оваа ревија. Од 1968 започнува она што би го нарекле втора етапа. Тогаш почнува да излегува “Златна серија” со Текс Вилер и предизвика бум. Бројот 13 го донесе Загор кој беше вистинска сензација. Паралелно со” Златна серија” излегуваше и “Лунов магнус стрип” во голем формат кој ги издаваше истите стрипови а подоцна следуваат и Тим и Дасти, Бил Адамс, Капетан Мики, Блек, Кен Паркер, Командант Марк, Кит Телер, Мистер Но... Тука ќе направиме мала дигресија за да споменеме едно име кое отскокнува како црна овца воова море од херои а тоа е типичниот анти-херој Торпедо, лик создаден од шпанските автори Абули и Бернет, акој за прв пат се појавува во 860тиот број на “Стрипотека”. Едно време излегуваше и “Караван” (1971 г.), ревија со југословенски стрип Зигомар и други не толку познати стрипови, потоа “Зенит” (Одмаздници), па вонредната серија на “Библиотека Лале” во која излегуваа јунаците на Марвел. Во “Техничке новине” излегуваше Супермен, околу 1965 г. Од “Забавник” исто така излегуваа стрипови, т.н. 250, бидејќи толку чинеа. Стриповите во нив беа поделени на три групи според тематиката: фантастика (Челична канџа и Пајак), криминални (Џони Неро, Баракуда) и воени (Аронсајд). “Југославија беше “привилегирана” за разлика од другите земји од источниот блок во кои стриповите ги немаше и не се популаризираа. Во тој поглед државата беше прилично отворена, но што се однесува на филмот и музиката повеќе западно ориентирана” - ни раскажува Ненад. Во 1969 излезе првиот број на “Стрипотека”, како огранок на “Панорама”. Стрипотека исто започнува со Талични Том, па следуваат Блубери, Бернард Принц кои излегуваат и во познатиот “Гигант”. Во “Гигант” се претставија и многу познати имиња како Боб Моран, Бруно Бразил, Модести Блејс, Џемс Бонд, Лик Ориент, Фил Кориган, Рип Кирби, Арчи Кеш итн. Во 1970 г. хрватското издаваштво го донесе Алан Форд, кој многу брзо ја освои читачката публика. Од 1973 г. дојде еден бран кој го класифицира стрипот како шунд и многу стрипови беа повлечени од издаваштвото, но вториот бран кој ја зафати Југославија ги врати стриповите во многу поголем број. Започнаа да излегуваат “Бисер стрип”, “Цак” (Команча) а во 80тите излегува “Екс аламанах” како и “Микиев забавник” и “Микиев алманах” со јунаците на Дизни. Кон крајот на 80тите години се појавуваат популарните Марти Мистерија, Дилан Дог, Ник Рајдер...сè убаво, до осамостојувањето на Македонија во 1991 г. Македонска стрип сцена Збор-два за неколкуте стрип списанија кои излегуваа (за жал во минато време) во нашата држава. Почетоците се оскудни, стрипот си го бара местото под сонцето залутан во други списанија, како “Наш свет” (1960 г.) и дневните весници. Првиот посериозен обид е “Историска стрипотека – епопеја” во која се илустрирани приказните за македонските ајдуци и војводи. Следува еден од поблескавите моменти а тоа е појавата на “Макстрип”. Во 1994 г. се појавува “Стрип-експрес” и исчезнува по 3 броја, а истата година излегува првиот број на “Клик” во кој може да се прочитаат стрипови од странски но и од домашни автори (Александар Поповски, Александар Сотировски, Златко Крстевски, Горан Дачев итн.) кој издржа само 4 броја. Во 1995 г. започнува издавањето на “Стрипотека” и завршува по вториот број. Истата година се појавува првиот број на еден од најамбициозните издавачки подвизи а тоа е “Лифт” , кој цели 12 броја успешно “поврзува светови, гор(н)и и дол(и)ни” и им дава простор за изразување на повеќе од дваесет македонски автори. Малку подоцна во 1997 г. се појавува “Тотем” кој и покрај големата надеж за опстанување издржа уште помалку – излегоа само 2 броја. Денес како издавач ни останува Вармкомикс кој ги нуди реизданијата на Серџо Бонели – Мистер Но, Загор, Марти Мистерија, Алан Форд. За крај (ако воопшто прикажувањето за овој волшебен свет може да има крај) се осмелувам на тоа и да се понадевам – повеќе среќа за цртаните ленти тука каде што не се во толкава мера сакани, а заслужуваат многу повеќе. Повеќе шанси не само за нив, туку за нас, да си дадеме простор да запознаеме нешто што навистина вреди. Како што и ја започнав оваа приказна, нема да се правам дека сум експерт за стрип, едноставно сум голем љубител, и искрено се надевам дека ќе се зголемува бројот на оние кои ќе ја откриваат оваа љубов. Затоа што уметноста е тука за да ни го збогати и разубави животот, а признавале или не, стрипот е уметност.

Заборавени херои

2009-11-11T02:23:00.000-08:00

Заборавени херои

Се сеќаваме сите или барем оние на кои нешто им значи светото име Пелистер за минатогодишната голгота на битолското фудбалско милениче и начинот на кој успеа преку бараж да обезбеди гол прволигашки живот. Ги знаеме сигурно и истите проблеми со кои се соочуваат останатите битолски екипи кои остана да егзистираат со речиси никакви средства како некогашната Македонска гордост ракометниот клуб Пелистер и кошаркарскиот кој иако солидно котираше после напуштањето на спонзорот се најде во незавидна ситуација. Нормално дека сме сите гневни на цунамито шо не снајде и често нештедиме зборови лоцирајќи го виновникот во неспособните управи, незаинтересираните спонзори, корумпираните судии и федерации, богатите скопски клубови ... и сигурно би набројувале во недоглед неретко посочувајќи ги како грешници и оние кои впрочем и се најголемите жртви во целиот хаос а тое се секако играчите. Оние кои и покрај сите непогоди, несреќи и никакви услови останале верни и доследни да не оттргнат од секојдневието и за време на викендите да ни приредат понекоја радост и тага како составен дел на спортот се разбира. Сигурно нема сите да се сложите со оваа констатација, знам па некои ќе речат дека за боите на клубот се игра и без пари и од љубов, со ентузијазам ! А сте се запрашале во какви услови тренираат случајно ? Дали имаат добиено барем некој топол оброк ( колку и да звучи реалсоцијалистички ситуацијата во претходниот систем беше неспоредливо подобра кога се изградија сите спортски арени кои беа полни а резултатите шампионски ) а за закаснетите и недобиени плати и премии да не прајме муабет. Сигурно незнајте ( барем повеќето ) дека проблем на градскиот стадион е немањето на струја и неможноста да се истушираат после тренинг фудбалерите или дека ракометарите и кошаркарите немаа долго време можност да тренираат во спортската сала Младост ( поради паркетот кој се менува со месеци ) и мораат да се снаоѓаат во несоодветни услови ? Агонијата и апатијата не се од сега и мора да се кажи еднаш одлучно СТОП ! Во капиталистичко општество кон кое се стремиме сигурно мора да се преструктуираат клубовите како услов за влез на свеж капитал оти никој нормален неќи да фрла пари ако неможи да има сигурност дека ќе располага со истите. Играчите покажаја дека се повеќе од ентузијасти и сигурно Херои чим и понатаму постигнуваат завидни и над секои очекувања резултати. ФК Пелистер е и во самиот врв во прволигашкото друштво а истото се очекува и од кошаркарите кои стартуваат со солиден ростер и ракометарите кои иако не отпатуваа на превенствениот натпревар со Вардар во Скопје се надеваме набрзо ке се стабилизираат и бидат веднаш зад скопските гиганти. Само шо сега ги немаше министрите и пратениците со зелени шалови како се колнат колку им е омилен Пелистер и како даваат се од себе за неговиот просперитет. Нормално останаја само најверните односно Чкембарите како социјалата и пониските слоеви од општеството кои не го одбегнуваа Тумбекафе ни за време на второлигашката одисеја на Пелистер. А успех ли е десетото ( 10 ) место на кошаркарската репрезентација на Македонија во Европа !? Не појќе е е од успех се работи за подвиг шо ја обединува нацијата и барем за малку не прај конкурентни со нормалниот свет. А се сеќава ли некој на натурализираниот американец Кенион Џонс, црномурестиот џин кој не само што ја полнеше мрежата на противниците со повеќе од 20 кошеви во просек по натпревар туку и ги мотивираше останатите соиграчи и гордо ја пееше македонската химна и носеше државниот дрес ( во моментот кога бевме во Б девизијата далеку светлосни години од сегашниот успех ) заедно со исто неоправдано заборавените Чековски, Стак, Куртович ... Кенион Џонс ненадејно почина пред 4 години од инфаркт со неполни 28 години а буквално никој не се сети барем да го спомне попатно. Нека му е вечна слава и почивај во мир.

Инфо стипендии, семинари, обуки

2009-11-10T03:53:00.000-08:00

Стипендии:
Информации за стипендии и студии во Германија (додипломски,мастер и докторски студии)
http://www.study-guidebw.com/home/studying/scholarships/page.html
краен рок за пријавување: 1 јуни
2009 г.

Студентско здружение Copernicus нуди стипендии за додипломски студии од областа на правни, еко-
номски и општествени науки Стипендиите се доделуваат за еден семестар на универзитетите
во Минхен и Берлин, по што следуваат два месеци стажирање во германска компанија или државна
институција Информации: http://www.copernicusstipendium.de/copernicus/
Стипендии за студии од областа на клима и климатски промени во Данска
Повеќе информации: www.studyindenmark.dk/climate

Семинари:
BiTriMulti (BTM) France Обука од SALTO24 – 28 јуни 2009г.Ремс, Франција Краен рок: 1 мај 2009 г.
Формулар за аплицирање и информации на: http://www.salto-youth.net/find-atraining/1438.html
Семинар за иновативни проекти со земји од ЈИЕАнталија, Турција 5 – 10 мај 2009 г.Обезбедени трошоци за пат и сместување
Краен рок за пријавување: 5 април
2009 г.
Информации и апликација: http://www.salto-youth.net/download/1731.pdf

Обуки
BiTriMulti (BTM) France
Обука од SALTO
24 – 28 јуни 2009г.
Ремс, Франција
Краен рок: 1 мај 2009 г.
Формулар за аплицирање и ин-
формации на:
http://www.salto-youth.net/find-atraining/1438.html
Повик за тренери за обука “Подобрување на квалитетот на ЕВС проектите”
21 – 24 април 2009 г.
Босна и Херцеговина
Јазик: српски, хрватски
Хонорар: 240 евра дневно
Краен рок: 2 март 2009 г.
Апликација онлајн:
http://www.saltoyouth.
net/mySALTO/login/?pfad=/applicationonline/289.html
Конкурси:
Дизајн на кориците на хрватското списание за уметност и култура РЕ.
Дизајнот е слободен, нема тема на бројот. Корицата ги вклучува на-
словната страница, задната корица и средишната страница.
Решенијата се испраќаат во JPG формат на info@casopis-re.net
Краен рок: 12 април 2009 г.
Повеќе информации:
http://casopis-re.net/index.php/2009/03/natjecaj-zadizajn-ovitka-casopisa-re/

Меѓународен конкурс за млади фотографи
Корча, Албанија
Краен рок за пријавување: 15 април
2009 г.
Повеќе информации и апликација:
http://www.wupy.org/index.php?option=
com_content&view=article&id=482:international-prize-for-youngp
hotographers-&catid=49:prizes&Itemid=68

Фестивали, кампови:
Меѓународна летна школа на Универзитетот во Грац 12 -26 јули 2009 г.Грац, Австрија
Краен рок: 27 март 2009 г.
Формулар за аплицирање и
информации:
http://www.wupy.org/index.php?option=
com_content&view=article&id=3
95:graz-international-summer-schoolguss-&
catid=51:other&Itemid=69
Музички камп за млади FACE (Fine
Arts Camps Europe)

За млади музичари од 8 до 19 го-
дини
23 јули – 8 август 2009 г.
Хорна Јелена, Чешка
Краен рок за пријавување: 31 мај
2009 г.
Пријавување:
http://www.volny.cz/chtm/english/applications.
html
Информации: http://www.chtm.cz

Фестивал на документарен филм
Astra Film Festival
26 октомври – 1 ноември 2009 г.
Сибиу, Романија
Краен рок за пријавување: 1 мај
2009 г.
Информации и формулар за
пријавување:
http://www.astrafilm.ro/ro/a.f.f.-2009/
Astra Film 2009
Piata Huet 12
550182 Sibiu
Romania
Jana Меѓународен филмски фести-
вал за деца и млади
Октомври 2009 г.
Бејрут, Либан
Краен рок: 15 мај 2009 г.
Аплицирање и информации:
http://www.wupy.org/index.php?option=
com_content&view=article&id=3
84:jana-international-film-festival-foryouth-
a-children-
&catid=51:other&Itemid=69
или
http://www.aljana.
org/productions/fChildren2009.h
tm

Ајрон Мејден во Белград

2009-11-10T03:39:00.000-08:00

Како секоја рок експидиција во Македонија така и оваа започна од градот на музиката поточно градот во кој беше донесено првото пијано на Балканов, Битола. Нашето патештвение започна во студените мугри ололу 3 часот на 10-ти Сечко. Не чакаше голем пат од скоро осумстотини километри. На перонот експедицијата од шест битолски членови со возот се упати кон Скопје каде со задоцнување од триесетина минути ја дочекаа три автобуси за конечната дестинација кон Белиот град. Возилото со кое патувавме беше премногу весело и би го нарекол "Ed Mini Macedon Bus One" кое гордо го красеше нашето знаме а сонцето на него ни го освет¬луваше патот. Ништо не можеше да го расипе нашето одлично расположение, сите бевме со една мисла Maiden. Само што пристигнавме во српската метропола одма се упативме во новиот дел на градот пред Градската Арена. Исток беше влез за во нашата арена. Но таму пред капиите веќе чекаат фанови од цела Европа, каде започна најитересниот момент на вечерта. Откако ги отворија портите со галопирање ги завзедовме првите редови пред средината на самата бина и добро се укотвивме. До мене беа тројца полјаци, зад мене двајца швеѓани, итајлани, грци, бугари. Се ежам како пред една година Мејден го обединија балканот а денес ја обединија Европа. Какво магично дејство има рок и метал музиката, која само таа знае ова да го направи. Се гордееме што сме дел од ваква армија. Во арената борбата започна за зачувување на освоените позиции. Пред мене е одличната гледка на огромна сцена, пред која што успаеја и имаа можност да стојат само малкумина од најверните фанови на Maiden. Како да не се почув¬стваш привелигиран?! Ова не е мала работа ова за некои е возви¬шен чин. Ти благодарам боже! Околу 21.00 час. светлата се угасија и на сцената излезе много добро познатата за мене Lauren Harris, заедно со сопствениот бенд која по трет пат ја проследувам. После британците ќе ни држат часови за како нетреба да има лепотозам и бирократски одлуки. А таа му е ќерка на шефот на Мејденевци, големиот бос Стив. Слатката ќеркичка на шефот се обиде со околу 40 минути да ја загрее публиката. И искрено донекаде овај пат и успеа за разлика од настапот во Софија и сега некако повеќе ја прифатија иако беше погодена со метална пара во главата од некој кој што сакаше што побрзо да слезе од бината. На моменти фалширање во пеењето и апсолутно еднообразната и безлична музика и за многумина од Мејден фановите не баш омилена. Но како и да е, како и сите така и јас бев дојден за концертот на Iron Maiden.

Да се вратам на она и за кое дојдовме оваа турнеја не случајно е крстена "Somewhere Back In Time Tour". Целта му е со оваа обиколка, групата да не вратат во средината на 80-те години. Концентрирајки се главно на музички план Iron Maiden до 1984-та и откривајки ни го то¬гашпниот сценски концепт претежно базиран на омотот на албумот "Powerslave". Iron Maiden ја постигнаа целта и не вратија во едно прекрасно време и не удостоија со прекрасно, неверојотно шоу. Концертот во Белград беше и последниот од оваа турнеја на Стариот континент. После овој концерт "Девиците" ќе одржат уште 20 концерти во Јужна Америка, а финалната точка на "Somewhere Back In Time Tour" ќе биде на 2 април во Флорида.
Турнејата помина во голем дел веќе минатата година. Како и сите концерти започнаа на еден ист начин. Така, како што и започнаа и во Пионир салата далечната 1984¬та година кои беа како дел од турнејата "Live After Death",нешто, кое што јас лично сум го видел во живо.
Потоа за миг салата е во мрак, се слушаат мотори на авиони и сирени за напад. Но сепак видов дека на двата големи екрана се гледаат архивски кадри на бомбардерите од Втората светска војна, која што тргнуваат на својата последна мисија. После говорот на Черчил на сцената голем одблесок доаѓа од силна светлината и на сцената веќе се Maiden, кои што започнаа со класиката "Aces High"! Уште неколку секунди и еве се појавува и фронтменот Bruce Dickinson, кој што на свој препознатлив начин го има насекаде на сцената кој во добра кондиција трча насекаде совладувајки ги лесно сите препреки како монитори, скали... Верувајте, до крајот на концертот сигурно исто како да истрча дваесетина километри. Добивам впечаток дека за разлика од настапот на Lauren Harris дека звукот е феноменален до самиот крај на концертот и е добро балансиран и јасен и се однесува тоа за сите инструменти. А гласот на Bruce се слуша повеќе од одлочно. Одличен почеток, а уште подобро продолжение следува песната - "2 Minutes To Midnight" иако далеку е до полноќ. Како на сите концерти на Maiden, и тука фановите го загушаваат Dickinson со своето прегласно пеење. За него се добива впечаток како за диригент кој се` повеќе ја подгрева атмосверата и ја здивува публика. Од блиската средба гледам задоволство на нивните лица. Iron Maiden искрено се радуваат и одлично се забавуваат. Следеа одлични светлосни и пиротехнички ефекти.Следуваат: "Revelations","Can I Play With Madness?" и "Heaven Can Wait". Публиката е на точка на вриење на ред е "Wratchild", која што е последена со кулната и моја омилена "Children Of The Damned". На неа Dickinson покажува завидни пејачки умеења. Ги отвфрла сите сомнежи и на најголемите скептици кои што тврдат дека со времето и годините гласот не му е оној кога беше млад. Следува песната во сетлистата, која што лично за мене е многу мила затоа што е една од самите почетоци и од корените на Iron Maiden -"Phantom Of The Opera."
Bruce се појавува одново на сцената, овој пат облечен во мундир на 17-тиот полк на британската армија, која што учествувала во Кримската војна во 1854-та година. Развиорувајки го гордо своето британското знаме и ги пее следните добро по¬знати стихови како прав родољуб:
You'll take my life but I'll take yours too
You'll fire your musket but I'll run you through
So when you're waiting for the next attack
You'd better stand there's no turning back
Се слуша познатото гитарско интро. Публиката излудува -"Wasted Years"!!!! На ред е историтската"The Rime Of The Ancient Mariner" која е пропратена со големи ефекти од чад . Иако долга скоро 14-минути е феноменална и е создадена од Steve Harris, по едноимената поема на англискиот поет Сајмол Тејлер Колериџ, напишана пред точно 210 години. Човек има чувството, дека се наоѓа на истиот тој брод, за кој што се разкажува во песната, неподвижен во мртвите води. Таму каде што го и стигнало и проклетсвото.
Тука некаде целата сала зоврива, и во целото тоа време зад мене на неколку метри го гледам како гордо се вее македонското знаме . Но има и други знамиња како германското, шведското, Вака се преставува својата земја.
Со долгата "Powerslave" на сце¬ната, огномет огромен, а духовите ги разбранува Dickinson со маската на себе. А на следната песна целата сала е осветлена за да изчез¬нат со стиховите од темнината ("Fear Of The Dark"), кој на Dickin¬son публиката во едно грло му е одличен хор.
После привремениот мрак и стравот од темнината, Dickinson ни опишува како размислува еден осуденик на смрт за денот на својата екзукуција во "Hallowed Be Thy Name". Тоа ни го доближи толку реално што за момент си помислив дека сме исправени пред самото место на самиот настан пред бесе¬Повторно го слушам којзнае по кој пат од грлото на Dickinson: "Scre-е-еam for me Serbia! Scre-e¬eam for me Belgrade! The "Iron Maiden"!!!" За време на едноиме¬ната песна на сцената излезе оми¬лениот јунак и љубимец Имам една забележка! Мислам дека е време за некоја нареден кон¬церт да ја спремат "Alexander The Great". И можеби баш овој момент поточно оваа турнеја беше вистин¬скиот момент за да биде исполнета таа композиција?! Колку години уште треба да минат и уште колку пати треба уште да организираат македонски промотери концерт на Мејден за тој да се случи во маке¬донија?
Барем кога ги спомнува Брус на¬родите на балканов да ги спомне и Македонците . И групата да знае кои се потомците за оној кој и песна напишале "Alexander The Great" !
Турнејата "Somewhere Back In Time Tour" е кон самиот свој крај. Во Европа веќе е завршена. Овај беше нејзин последен концерт, а за два месеци ќе биде дел од светската историја. Но утешително за сите фанови на Iron Maiden, самиот Bruce Dickinson спомена за време на концертот дека после крајот на турнејата доаѓа време групата да влезе во студио за да започне со за¬пишување на новиотј албум, а потоа да тргнат на светска турнеја. Како и што самиот изјави: Се гледаме по¬вторно!!!. А Кога? Somewhere In Time...

Стрејт Еџ

2009-11-10T03:34:00.000-08:00

Straight Edge е стил на живеење кој што започна во времето на панкот и претставува негов подстил. Филозофијата на Straight Edge подразбира апстиненција од алкохол, цигари и дрога. Терминот straight Edge потекнува од истоимениот наслов на песната на групата Minor Threat, која што егзистирала во осумдесеттите години. Во кратки црти ова движење може повеќе да се дефинира на еден вид на филозофија или начин на живеење на одредена група на луѓе. Коренот на нивното „учење„ би била контролата (контролата кон себе).
єХе (како што скратено се пишува), е единственото малдинско движење, кое што пропагира апстиненција од цигари, алкохол и дрога и се залага за здрав начин на живеење, а со тоа и здрава исхрана. sXe не е догматичен. Тој не настојува по секоја цена да ја натера младината да ги следи. Не постојат никакви правила. Што би се прифатило или не, тие оставаат на младите.
Кога веќе еднаш ќе се достигне нивото на сопствена контрола, тогаш, природно е да се започне да се помага и на останатите. Сето тоа доведува да се допринесе нешто позитивнo и врз општеството во кое што се живее. Многу следбеници на Straight Edge се членови и на организации како што се Green-peace и Amnesty International. Tие исто така имаат отворени погледи и кон хомосексуалците, и воопшто не им пречи сексуалната ориентација
на нивните следбеници.
Straight Edge-ер се станува и доколку претходно сте биле “грешни“. На крај, на секој што ќе се покае, треба да му се прости.
Симбол Знакот “Х“ е заштитниот знак на ова движење. Најчесто се среќава како
тетоважа на надворешната страна на едната или двете раце, и всушност претставува еден вид на маркирање или обележување. Исто така може да се забележи и на другите делови од телото.
Како виновници за создавањето на овој симбол, се сметаат Teen Idles.
За време на нивниата свирка во San Francisco, организаторите забалежале дека сите челнови на групата се малолетни и се под дозволената граница за да конзумираат алкохол. После долги преговори нивните менаџери успеале да најдат решение, така што на сите челнови на групата им биле обележани рацете со знакот “Х“ за вработените да не им точат алкохол. Откако се вратиле назад во Washington истиот принцип на работа го предложиле и во тамошните клубови, со што би им се дозволило и на тие што се под легалната граница за пиење на алкохол, да можат да присуствуваат на нивните свирки.
Straight Edge се развивал низ неколку периоди:
Old school (доцни 70-ти и рани 80¬ти години)
Идеите на Straight Edge-от за првпат се појавуваат некаде на крајот од 70-тите години во некои песни, како што се "I'm Straight" и "She Cracked" на групата Тhe Mod¬ern Lovers. Иако ова движење започна во Бостон,Вашингтон и Њујорк, а брзо се раширило и низ САД и Канада.
Youth crew (средни 80-ти) За време на youth crew ерата, која што започна во средината на 80-те години, може да се каже дека Straight Edge движењето го достигнало врвот на својата популарност. Исто така, преку ова движњење и преку групата Youth of Today, се отворило прашањето за вегетаријанството кое што го
започнало и трендот за борба за правата на животните кој што во следните години ќе има се повеќе следбеници.
1990ти Во текот на деведесеттите години Straight Edge é от станал доста агресивен во промовирањето на својата култура. Тие покажуваа се помало разбирање за оние кои што не се како нив, односно кон оние што пушат, конзумираат алкохол и се уживатели на дрога, до тој степен што понекогаш се служеле и со физички пресметки. Во ова време, начинот на исхрана на Straight Edge-ерите, започнал се повеќе да се промовира.
Денес, како резултат на контроверзиите кои што ги следеа овие луѓе, Straight Edge é от полека започна да исчезнува, а за тоа доста придонесоа и медиумите кои што ги етикетираа како банди.
Minor Threat е американски хардкор панк бенд кој егзистирал на музичката сцена од 1980 до 1983 година. Нивната песна “Straight Edge” стана химна на sXеé движењето. Нивните песни најчесто се кратки, брзи и со голем голем аудио квалитет, што не било својствено за алтернативната музика во тоа време.
Познатиот телевизиски канал Na¬tional Gographic chanel пред една година го сними документарецот посветен на оваа група на луѓе. Во него портретира Straight edge-ри од двете најчести групи: позитивната и милитантната.
Иако филозофијата во двата случаи е иста, сепак тие се разликуваат во начинот на кој што тие го презентираат својот став. Т.н. Позитивци се оние луѓе кои што, пред се, настојуваат преку апстиненцијата од денешните пороци да успеат да воведат контрола врз самите себеси. Со самото тоа што тие ќе ја постигнат таа позитиван контрола врзи нивните животи тие формираат и позитивен став за околината во која што живеат. Додека милитанниот огранок го сочинуваат луѓе кои што исто така се придржувата кон истите принципи (без алкохол, цигари и дрoга), но за разлика од другите тие присилно им го наметнуваат нивниот став на останатите. Нивни најчести жртви се пијаниците, корисниците и дилерите на дрога. За нив немаат никаква милост. Доволно е да начекаат некој таков на улица и да го претепаат. Често се случува некој да биде претепан и до смрт. Во кратки црти,
целта на милитантите е да го исчистат светот од пороците, што за скоро време нема да се случи. Како да се придружам на Straight Edge?
Секој може да биде стрејтеџер.
Тоа не е како останатите “ религии“, нема главен кој ги води и нема храмови или списоци. Тоа лична филозофија и начин на живот. Важна е само контролата. Штом ја достигнеш конторлата кон својот живот, преку трите основни правила на straight edge-рите, тогаш и ти си дел од нив. На многумина тетовираните луѓе им личат на алкохоличари на наркомани и сл. Но, кај стрејтеџерите тоа е само дел од нивниот стил. Тоа е уметност преку која што ја искажуваат својата припадност. Најмногу моментно ги има во Солт Лејк Сити и Рино, Невада, во државата која е позната по легалната проституција, коцкарите и наркодилерите. И имајте на ум дека, иако во денешно време се помалку се оние луѓе кои што живеат таков живот, сепак, ваквиот начин на живот постои!

Европски волнтерски сервис

2009-11-10T03:27:00.000-08:00

Една од многуте корисни можно¬сти на Европската Комисија кои го надоградуваат формалното образование, покрај големиот број на семинари, тренинзи и кампови надвор од нашата држава, е и Европскиот волонтерски сервис. Се работи за можност за долгорочно волонтирање во земјите од Европската Унија за младинци на возраст од 18 до 30 години, да земат учество во волонтерски ангажмани. Единствениот услов е возраста, а пожелно е волонтерите да имаат основни познавања од англискиот јазик со цел полесно да се вклопат во новонастанатата ситуација и новата средина. За промовирање на оваа можност, Форум на млади од Битола организира проект кој го спроведе низ средните училишта и факултетите од нашиот град а се состоеше во одржување на информативни предавања за целата оваа програма. Предавањата што се одржаа во средните училишта, односно во економското средно училиште “Јане Сандански”, Гимназијата “Јосип Броз Тито”, медицинското средно училиште“Др. Јован Ка¬лаузи”, техничкото средно училиште “Ѓорѓи Наумов” и во централното општинско училиште “Таки Даскало” беа наменети за учениците од четврта година, додека на Факултетот за учители, Техничкиот факул¬тет, Факултетот за биотехнологија и Факултетот за администрација и менаџмент на информациски си¬стеми беа опфатени студенти од сите студиски години. Заинтересираноста на потенцијалните волонтери беше воочлива уште за време на предавањата каде преку кон¬кретни прашања, одговори и дополнувања се создаде атмосфера на интерактивни предавања со кои беа опфатени сите детали и поединости што ги нуди Европскиот волонтерски сервис. Предавачи беа Христина Тром¬бева, Анета Печипајковска и Дијана Арбовска. Проектот беше успешно спроведен и ја постигна својата цел е да ги информира младите кои учат и студираат во Битола за можноста која им е на дофат а за која, за жал, само мал број се свесни дека постои. Во ова време кога границите меѓу земјите на европскиот континент постепено се бришат и исчезнуваат но само за еден дел од европските жители, со оваа програма на Европската Комисија младите од Македонија имаат шанса да ги прошират своите хоризонти и да ја почувствуваат привилегијата на слободното движење, а во исто време да го збогатат своето досегашно образование со нови практични искуства.

Јазикот на античките македонци

2009-11-10T03:20:00.000-08:00

Предмет на ова истражување е дешифрирање на средниот текст на каменот од Розета. Каменот од Розета е еден од најпознатите текстуални артефакти од стариот Египет што е предмет на голем број проучувања и истражувања во научниот свет од ова подрачје. Името го добил според местото каде што е ископан, тоа е Розета, односно Ел-Рашид на арапски. Откриен е од некој француски војник кој работел на ископување фортификациски објекти за потребите на војската на Наполеон во текот на неговата кампања во Египет, во 1799 година. По краткотрајниот воен судир со англиската војска која ја добива војната, склучен е мировен договор во Александрија во 1802 година. Согласно одредбите на овој договор, сите добра и артефакти што ги поседувала француската војска им припаднале на Британците. Врз основа на тоа, каменот од Розета е однесен во Англија, каде што и ден-денес се наоѓа и е еден од најпознатите експонати на Британскиот музеј во Лондон.
Каменот од Розета претставува карпа црн гранит, прикажан на сликата 1.
Значењето и интересот што каменот од Розета го побудил во научниот свет се заснова на тоа што на него е напишан посебен декрет, според современата наука издаден од свештениците за величање на фараонот Птоломеј В Епифан Евхаристос една година по неговото крунисување, поточно, согласно денешниот календар, на 27 март 196 година пред н.е. Посебниот интерес произлегува поради тоа што овој декрет е напишан со три писма, и тоа: со хиероглифи, со т.н. демотско и со античко-грчко писмо. Врз основа на текстот напишан со античко-грчкото писмо, познатиот француски научник Шамполион во 1822 година го дешифрирал хиероглифското писмо употребувајќ и античко-египетски јазик за озвучување.
Според сознанијата на современата наука, и покрај тоа што текстот е напишан со три писма, употребени се два јазика, и тоа: античко-египетски, во текстот напишан со хиероглифи и со демотсko писмо, и античко-грчки, во текстот напишан со античко-грчко писмо.
Сè до почетокот на 20-тиот век била општоприфатена тезата дека на каменот од Розета се употребени три писма на три јазика. Поради тешкотиите со определување и дефинирање на третиот јазик којшто е користен при пишувањето на средниот текст на каменот, во првата декада од 20-тиот век почнува да доминира тезата дека на каменот се употребени три писма и два јазика. На овој начин, сегашната наука застапува гледиште дека за да се напише декретот на каменот од Розета на античко-египетски јазик се користени две писма: хиероглифско и демотско.
Основна претпоставка при нашето истражување е дека при пишување на текстот на каменот од Розета употребени се три писма, но на три јазика, и тоа: античко-египетски, напишан со хиероглифско писмо, античко-македонски, напишан со демотско писмо, и античко-грчки, напишан со античко-грчко писмо. Оваа претпоставка се заснова врз фактот што тогашните владетели на Египет, династијата на Птоломеите, потекнуваат од Птоломеј Сотер, генерал на Александар Македонски, односно се антички Македонци. И според сознанијата на дел од современата наука, античките Македонци зборувале на јазик различен од античко-грчкиот, а повеќе од очигледно е дека тие морале да знаат да пишуваат и да читаат на својот јазик.
Наша претпоставка е дека писмото што тие го користеле е писмото употребено во средниот текст на каменот од Розета, што денес во науч ните кругови е познато под терминот демотско писмо. Претпоставката добива на веродостојност, ако се земе предвид дека демотското писмо било во универзална употреба во тогашниот писмен дел од светот, односно се употребувало и во тогашна Персија и Египет за пишување на државни документи, документи за имотно-правни работи, научни текстови, поезија и проза.
Изгледот на средниот текст на каменот од Розета е прикажан на сликата 2.
Познато е дека демотското писмо по својот карактер е слоговно, што значи дека секој знак означува еден слог од типот согласкасамогласка. Во споредба со буквеното писмо, слоговното писмо многу повеќе е подложно на влијание во поглед на јазикот на кој тоа се употребува. Од оваа причина, би требало да постојат различни варијанти на самото писмо во зависност од јазикот на којшто се пишува, како што тоа, впрочем, е случај и ден-денес со латиницата, каде штопостојат различни варијанти за различни јазици каде што се употребува таа.
Треба да се напомне дека во минатото и денес дe- мотското писмо било и е предмет на интензивни истражувања. Едно од најзначајните и водечки дела во подрачјето на изучувањето на демотското писмо, па и јазик како што се нарекува ново-египетскиот јазик, е „Речник и граматика на демотскиот јазик“, на Ориенталниот институт од Чикаго, САД. Иако е јасно и сосема општоприфатено дека станува збор за слоговно писмо, во оваа значајна публикација авторите истакнуваат дека не се во состојба да читаат знак по знак (слог по слог), туку предлагаат текстот да се чита збор по збор, притоа претпоставувајќ и апсолутна јазична идентичност во формирањето на ре- чениците, изразите и сите имиња на владетелите и боговите во текстот на античко-египетскиот со античко- грчкиот текст.
Во текстот што следи прикажани се сознанијата и резултатите на нашите истражувања при анализа и дешифрирање на средниот текст на каменот од Розета, поаѓајќи од претпоставката дека текстот со демотско писмо е напишан на јазикот на античките Македонци, односно на античко-македонски јазик.
Во првата глава од текстот дадени се основните карактеристики на анализираното писмо. За разлика од истражувањата на Ориенталниот институт од Чикаго, во нашите истражувања на демотското писмо поаѓаме од основниот факт: тоа е слоговно писмо и ние го разгледуваме знак по знак, односно слог по слог. Дефинирани се неколку групи на слоговни знаци, според нивната намена во поглед на тоа дали се озвучува слог, самостојна согласка или самостојна самогласка. Исто така, идентификувани се и неколку знаци што најверојатно се остаток од некое постаро пиктографско писмо и како такви означуваат цел поим. Дефиниран е и начинот на пишување на т.н. лигатури, што според нас претставува карактеристика на античко-македонската варијанта на ова широко употребувано писмо во дадениот период на медитеранско-азиската цивилизација.
Во втората глава прикажана е постапката за озвучување на слоговните знаци, знаците за означување на чиста согласка, чиста самогласка и начинот на читање и озвучување на пиктографските знаци и лигатурите. Слоговните знаци ги класифицираме во 3 класи, и тоа: асиметрични, симетрични и накосени знаци. Асиметричните знаци се карактеризираат со тоа што можат да имаат 8 положби во рамнината на пишување, па затоа се употребуваат за запишување на согласките што можат да формираат поединечни слогови со сите осум самогласки, колку што ги содржел античко-македонскиот јазик. Симетрич ните и накосените слоговни знаци можат да имаат само 4 полож би во рамнината на пишување, со што можат да се запишат слогови на соодветни согласки со 4 самогласки. Меѓутоа, по правило согласките за чие означување се употребува симетричен или накосен
знак прават дополнително слог и со самогласката и. За запишување на вакви слогови, бидејќи не е предвидено да се користи слоговен знак, се употребува чиста согласка и ознаката за чистата самогласка и. Како остаток од некое постаро писмо во анализираниот текст се среќава и употребата на 4 пиктографски знаци. За два од нив го дефиниравме нивното озвучување и значење, додека за другите два успеавме да го дефинираме само нивното значење. Лигатурите се посебна форма за запишување, при што на местото определено за еден знак се среќаваат 2 до 3 знака напишани еден на друг и/или еден врз друг. При читањето на лигатурите едноставно само се чита значењето
(во вид на слог) на секој поединечен знак, а меѓу нив се вметнува слогот на, што во потполност ја одразува геометриската положба на знаците. Оттука, многу јасно следува нашата претпоставка дека лигатурите би требало да бидат основна карактеристика на античко-македонската варијанта на ова писмо, со оглед на фактот што и денешниот македонски јазик се одликува со многу честа употреба на предлогот на.
Во третата глава, преку примена на правилата за озвучување, прикажани во втората глава, дадени се: начинот на формирање суперлативна форма на придавките, начинот на изразување множина кај именките и начинот на формирање определена и неопределена форма кај именките.
Во четвртата глава е детално разработена најчесто среќаваната композиција на зборови во текстот, односно титулите, името, презимето и прекарот на царот.

Во петтата глава прикажани се имињата на мајката и на таткото
на царот, имињата на неговиот дедо, прадедото и прапрадедото, како и имињата на некои од нивните сопруги што ги среќаваме во анализираниот текст.
Во шестата глава обработени се категориите на млади прислуж нички што се набележани во текстот.
Во седмата глава опфатени се различните категории свештеници наведени во анализираниот текст.
Во осмата глава дадена е детална анализа на последниот ред
во текстот. Основната причина за ова се заснова на фактот што овде
е дадена наредбата во кои храмови, во кои земји и на кои писма да се напише декретот. За разлика од античко-грчкиот текст во кој се наведени само храмовите од прв, втор и трет ред, во овој дел од текстот се
наведуваат групите храмови на Богот Змија на Устието, Богот на Асуан и нашиот Бог. Треба да се напомне дека Богот Змија бил Бог на Делтата на Нил и на Долен Египет, а богот на Асуан главен Бог на Горен Египет, што е општоприфатен факт во современата наука од ова подрачје. Во однос на деловите од земјата каде што треба да се постави каменот со декретот, како и во однос на двете писма на коишто покрај елинското писмо треба да се напише декретот нема никакви информации во античко-грчкиот текст. Ова е од едноставна причина што делот од каменот на ова место е откршен. Во анализираниот текст успеавме да ги одгатнеме трите земји во чии храмови се наведува дека треба да биде поставен каменот, и тоа: Египет, Синај и земјата на најголемиот Бог Чо на Тнани (за оваа територија претпоставуваме дека е подрачјето на Натанија во денешен Израел). За писмата на коишто треба да биде напишан декретот среќаваме описен приказ, и тоа: писмото на Врховните свештеници, на Живите господари и на Данајците. Писмото на врховните свештеници е хиероглифското писмо, писмото на живите господари е писмото на античките Македонци, затоа што живите господари биле по потекло антички Македонци, а името Данајци најверојатно била ознака со која античките Македонци се обраќале кон Грците во тој период.
Во деветтата глава опфатени се имињата на териториите и народите што ги среќаваме во анализираниот текст. Успеавме да идентификуваме како античките Македонци го нарекувале Египет, двата дела на Египет ‡ Долен и Горен Египет, како и античко-македонското име за Синај. Во текстот се наведуваат и имињата на етносите што живеат во антички Египет. Интересно е тоа што покрај Египќаните (во оригинал во демотскиот текст наречени Ѓупаци), Данајците (античко-македонски термин за античките Грци) се спомнува и посебенeтнос ‡ египетски Данајци. Уште поинтересно е тоа што античките Македонци се нарекуваат деца на Деа, којашто и според современата
наука е Божица Мајка кај Македонците.
Во десеттата глава наведени се имињата на боговите на античките Македонци. За дел од нив успеавме да ја одгатнеме и нивната
функција како богови. Во текстот ги идентификувавме и имињата на некои богови на античките Египќани, онака како што се нарекувале
во оригинал на античко-египетски. Со оглед на тоа што истите богови
во античко-грчкиот текст се запишани со нивните античко-грчки имиња, првпат сме во состојба да наведеме како еден ист бог се нарекувал на античко-египетски, античко-македонски и античко-грчки.
Ова сознание е дијаметрално спротивно со толкувањето на современата наука каде што на античко-египетските богови во текстот напишан со хиероглифско писмо им се даваат истите имиња како што се наведени во античко-грчкиот текст. Во нашите истражувања ја потврдуваме прет-поставката дека имињата на боговите кај различни народи на различни јазици мора да се разликуваат, само нивните функции остануваат исти.
На крајот од текстот е даден заклучокот.
Како Прилог 1 даден е речник на поими што се прочитани според предложената постапка за читање. За полесно снаоѓање, речникот е даден во вид на табела со пет колони, и тоа: во првата колона е даден оригиналниот запис, во втората колона е даден генериран препис според нашата постапка, во третата колона е дадено озвучување то на записот според оригиналната постапка за озвучување претставена во текстот, во четвртата колона е дадено толкувањето на значењето на современ македонски јазик, а во петтата колона е даден преводот на соодветниот поим на англиски јазик, кој пак е направен врз основа на античко-грчкиот текст и е присутен во соодветната литература.
Ова е направено за да може да се споредат резултатите од читањето според предложената постапка со општопознатите и прифатените резултати од читањето на античко-грчкиот текст.

Имате ли срце за животните?

2009-11-10T03:08:00.000-08:00

Од нивното основање го издаваат и списанието „Глас на животните“ и досега имаат издадено 8 броеви, кои се дистрибуираат низ киосците во Македонија, но и се дел од стручната литература за студентите од Факултетот за земјоделски науки и храна во Скопје. Имаат издадено многу налепници, флаери, видеа, и т.н. Многупати гостувале на национални радио и ТВ станици. Досега учествувале на 7 саемски манифестации, а на 4.10.2008 го организиравме вториот ГОЛЕМ ВЕГЕТАРИЈАНСКИ ПИКНИК во градскиот парк во Скопје. Минатата година Министерството за животна средина и просторно планирање одобри еден од нивните проекти (продукција на 25 документарни видео емисии) за 12 месеци, проект кој уште се реализира. Имено, дел од овие емисии се снимаа и во Битола и околината. Повеќе информации за нив на интернет (www.srcezazivotnite.org.mk). Оваа година имаат во план уште неколку проекти:
Нивни главни насоки на делу¬вање се:
1. Подигнување на јавната свест, свесни дека она што се случува со животните и нивната состојба е одраз на односот кој го имаат луѓето, секој поединец (преку издавање: списанија, флаери, пла¬кати ..., учество и гостувања во ТВ и радио емисии, организирање прес¬конференции, настап на саеми ...)

2. Укажување на конкретни негативни појави против животните.

3. Подготовка на предлогзакони од областа на заштитата на животните (досега имаме подготвено и предложено 2 draft-верзии кои може да се погледнат на нивната web-страница);

-проект за воведување волонтерска дежурна служба за повредени бездомни животни во град Скопје, кој беше инициран од фактот дека во Скопје, иако главен град, има околу 8000-10000 кучиња на улиците, а во градот има само едно возило/служба за овие животни препуштени на улиците (така, доколку некој се јави за некое по¬вредено животно на улиците, никој не може да помогне). Заради тоа, им се потребни финансии за во¬зило, да организираат волонтерска дежурна служба за повредени бездомни животни во град Скопје. Факт е дека многу граѓани им се јавуваат -"Видов повредено животно на оваа адреса..." é обично одговорот беше дека немаат возило и финансиски можности да ја набават неопходната опрема за заловување, медикаменти и сл. Активисти и ветеринари (волонтери) веќе имаат. проект: подготовка и печатење на едукативно списание наменето на децата од Основните училишта во Македонија, за што имаме поднесено барање до Министерството за образование и наука и се надеваме на позитивен одговор.

Најголеми проблеми со кои се соочуваме е „незгодното законодавство“ кое не е баш благонаклонето за добробит на животните, но и со неприменување на законите. Огромни се проблемите со масовно труење животни, непостоењето на ниту едно прифатилиште за жи¬вотни во државата, масовна злоупотреба на животните при секој чекор. Дури и појавите кои се забранети со закон, нема ниту трага од некаков ангажман за ситуацијата да се промени é досега нема от¬криен ниту еден сторител (на пр. за фрлање отров и труење), а да не говориме за негово санкционирање. Нивната соработка како Здружение највеќе е насочена во светски рамки: членуваме во WSPA (Светското здружение за заштита на животните), во постојана комуникација сме со повеќе светски организации за заштита на животните: PETA, OIPA, IFAW, RSPCA, Brennglas; здруженија од регионот: од Србија, Хрватска, Словенија и многу други; но, соработуваме и со Здруженија во Македонија. Во Битола тоа се „Форум на млади“ и „Молика“, по¬себно сега, откога „Срце за живот¬ните“ отвори огранок на Здружението во Битола.
Со цел да ја доближиме работата на огранокот на здружението во Би¬тола, поразговаравме со одговор¬ниот Драган Максимовски.

Блок: Која е целта на вашето формирање во Битола?

Во иднина, што се однесува до огранокот во Битола, најбитно ни е да го омасовиме членството а потоа да продолжиме со соработката со локалните медиуми се со цел за подигнување на јавната свест, заради тоа што знаеме дека она што се случува со животните и целата нивна состојба е одраз на односот кој го имаат луѓето кон нив. За таа цел во иднина, во планот за нашата работа, опфатени се едукативни трибини, предавања, семинари и повеќе проекти кои мислиме дека ке допринесат за менување на сегаш¬ноит однос на граѓаните на Битола кон животните.

Блок: Што се случи со акцијата на масовно труење на животни во Битола?

Имавме прес конференција со цел да се информира пошироката јавнот за последната масовна акција на труење која се случи на 24 и 25 декември 2008 год. каде на повеќе локации низ градот и надвор од гра¬дот биле видени отруени животни. Воедно прашуваме, на кого му сметаат животните, па организирал ваква несовесна акција на растурање на многу јаки отрови на јавна површина каде покрај животните бездомници, настрадаа и домашни расни миленици со педигре. На
овие површини покрај покрај животни поминуваат и луѓе, играат мали деца и не знаејќи се подложени на ризик од труење. Нашите информации од теренот покаживаат дека ваква акција на масовно труење не е возможно да ја органи¬зира поединец туку се сомневаме дека станува збор за органинизирано уништување на некоја организирана група. Доколку оваа акција е организирана од некоја надлежна институција, прашувме зошто не се иформирани граѓаните за ваква акција и зошто ваквите отрови се расфрлени на јавна површина. За овај случај ја информиравме и полицијата, државниот ветринарен испекторат и комуналната инспекција во општината и од нив баравме да ги преземат сите мерки за да ги најдат виновниците, и воедно да се воведе строга контрола на продаж¬бата на вакви јаки ортови.

Блок: Каква е соработката на ва¬шата организа¬ција со сруги сродни организации?

Пред некое време доста¬вивме барање до комисијата за урбани заедници во Општина Битола, тие еднаш го одбија, каде баравме да ни дадат просторија од 6-9 м ако не ни дадат ќе плаќаме некоја минимална кирија од тие средства. Моментално,повторно сме ангажирани со изнаоѓање просторија за нашиот огранок и каде јавно изразуваме барање до сите граѓани доколку можат, пожелно е да помогнат со спонзорства или било какви донации, а воедно и објавуваме повик, кој е заитересиран може слободно да стане и наш член.

Блок: Кои се вашите идни планови како новоформирано здружние?
Наша активност која е веке е вотек е поднесувања на барања за соработка на сите ветеринарни амбуланти во градот, во смисла добивање на бесплатна медицинска помош на болни животни кои
ние ќе им ги однесиме, барање до разни продавници за одреден попуст за храна за животни на нашите членови, исто така сега во план е изготвување на проект за центар за стационар на мачки и кучиња по примерот на анимал планет кое ќе опфаќа поседување на возило заедно со ветеринар каде ке се собираат, ке се лекуваат, или превентивно вакцинираат и ке се пуштаат пак назад. Во рамките на подигнувањето на јавната свест кај луѓето во план е да се направи, односно да се изготви проект кој би се спроведувал и тоа на деца од прво до трето одделение кога тие стануваат свесни за самите себе и околината околу нив каде ќе се оди на тоа уште од мали нозе да се влијае на свеста во однос на животните.

Блок: Дали до сега сте наишле на соработка од одредени инститции?

Да да, морам да ја споменам соработката со ветеринарната амбуланта и аптека за животни Фарма
лек,која на многу пати ни излегла во пресрет во нашата досегашна работа, а исто така имаме соработка и со ветеринарен лекар Томе Анастасов.

Социјална проблематика

2009-11-10T02:54:00.000-08:00

Со самиот почеток на периодот на транзиција во Република Македонија , животот на македонските граѓани како да направи тотален пресврт.Од илузорниот мир и хармонија започнаа промените кои прокламираниот период на приватизација со себе ги поведе. Избраниот модел на трансформација на општествениот капитал иако неминовен, остави длабоки последици во животот на граѓаните.
Започна затворањето на фаб¬риките со кои започна да се губи и средната категорија на имотно население, а кои последици доведоа до оваа ситуација која ја имаме денес.
Нивото на невработеност како последица на непаборувачката на работна сила во Републиката денес е енормен .
Последиците се рефлектираат како врз сегашноста, така и врз иднината. Ова од причини што и голем процент од иднината на денешната младина е загрозен. Не од аспект на нивното идно вработување, туку и од аспект на елигибилноста на она што е нивни стремеж во однос на избирање на факултетот што го сакаат како нивна вокација и способноста воопшто да се запишат или реал¬ниот поттик и потреба да не се учи туку да се работи било што... Со ова како да се распаѓа ос¬новниот темел на хиерархиска поставеност и стабилност бидеќи доаѓа до дезорганизираност на функционалната поставеност на општеството. Но наспроти ова се појавува стремежот и волјата да се успее што го менува традиционал¬ното и со што како да се започнува една нова приказна која започнува да почива врз Макијавелските пос¬тулати а како резултат на соп¬ствената борба за преживување и борбата за напредок во општеството.

Социјалната категорија како да започнува и таа да се дели. Стремежи за подобрување на оваа состојба од страна на власта се започнати, нешто веќе имплементирани но сепак, остануваат уште многу социјални проблематики кои допрва треба да се разрешат. Во меѓувреме, правата кои ги уживаат социјалците се минимални а во однос на обврските во однос на давачки, скоро насекаде да се третирани како останатите граѓани и покрај нивната понеповолна состојба. Паричниот надоместок кој се до¬бива на име социјална помош е буквално недоволен само за задоволување на основната прехрамбена потрошувачка месечна кошничка, и далеку под нејзиниот лимит , а не за подмирување на некои граѓанскин обврски или како што би се рекло не дај боже заради здравствен проблем. Загрижувачка е и состојбата во однос на Ромското население, иако повторно морам да констатирам дека има забележителен прогрес и во однос на ова прашање што можеби започна како иницирана проблематика во однос на напорот што невладиниот сектор се обидува да го воспостави. Ваквиот пристап се обидува да реално се имплементира со помош на странски донаторски капитал кој на некаков начин се обидува да овозжи постепено работно оспособување, образование или давање на директна помош преку згрижувачки центри ; каков што е и примерот со новиот таков центар востановен во шуто Оризари во Скопје.
Невладината организација ,,Ромска ѕвезда,, од Битола, во соработка со ,,Форум на млади,, од Битола ,исто така се обидува да даде еден вид на ваква помош за што доколку биде прифатено, би било отворена тема во издание на Блок магазин.
Она што се јавува како реалност е дека сепак мора уште многу да се направи.
Моето правно становниште е дека за почеток мора да се одвои оваа категорија на население како прив¬илегирана и да и се до¬делат повеќе бенефиции, за да и преку даночно и општествено олеснување реално барем малку и се помогне, со што всушност би се олеснила нивната ап¬атија и борба за оп¬станок. Понатаму морална обврска е сметам да здравствено подобро ги згрижи бидејќи уставна обврска на државата е да се грижи за здравсатвената благосостојба на сопственото население. Добар поттик би било барем за младата попу¬лација да има стимул за вработување на начин што можеби вработувањето би било правно загарантирано за најдобрите и најталентираните или можеби каде возможно, барем вработувањето би се изведувало на начин што би се земало во предвид колкав број од бројноста на семејството е вработено, па каком примарни за вработување би се земале оние во кои што семејство би немало воопшто вработен. На овој начин би се намалил и бројот на корисниците на оваа социјална помош бидејќи каков услов за добивањето на овој вид надоместок е да нема вработеност во семејството односно секоја вработеност би инкриминирала невозможност за добивање на оваа државна обврска. Ова и би било совршено но Започна затворањето на фабриките со кои започна да се губи и средната категорија на имотно население, а кои последици доведоа до оваа ситуација која ја имаме денес доколку да е исполнет условот на доволна плата која пресметана во денарска противвредност да би ја задоволила месечната потрошувачка кошничка, како и обврските за совесно искористени давачки по основ на реализирани сметки. Во секој случај како што гореспоменав, остануваат уште многу проблеми кои треба да се разрешат. Фактот за енормниот степен на невработеност останува присутен и забележителен од секој аспект на живеење.
Наспроти ова, присутни остануваат и тенденциите за волја за промени но кои се рефлектираат да се правопропорционално зависни од објективната реалност. Присутни се и идеи за пристап кон разрешување но како да не е доволно развиен пристапот на комуникација и посредство помеѓу донесувањето на легислативата и начинот на кој што ова може да се изведе преку гласот на самиот народ.
И од овој аспект секако потебно е поседување на правна свест што доколку би била присутна можеби би значела промени.

Македонско грчки односи

2009-11-10T02:43:00.000-08:00

Залудно некој ќе ги убедува ѕидољубивите дека ѕидовите не се потребни и дека од другата страна има некој што сака да подаде рака, заедно да гради нешто далеку покорисно од ѕидови. Џабе! Сред својата самонаметната хистерија, ѕидољубивите гледаат само непријатели и данајски подароци. И ако му цркне козата на комшијата, тие славје прават!
За среќа, постојат и мостољубиви луѓе. Тие наместо ѕидови, градат мостови. Наместо затвореноста ја сакаат отвореноста. Ја прифаќаат подадената рака и сакаат да им подадат рака на оние од другата страна. Пред себе гледаат полиња за културен натпревар. Уште повеќе, полиња на културна соработка! А онаму каде што полето ја пресекува река, веднаш градат мостови. Знаат дека отаде реката живеат луѓе како и нив, кои се радуваат на истото на кое и тие се радуваат и кои ги мачи истото што нив ги мачи. И ги градат мостовите за да изградат едно поубаво утре заедно!
Ѕидољубивите од Македонија и Грција во последно време повторно кренаа глава. Повторно ги распалија огновите на омразата. Повторно почнаа да фрлаат камења едни врз други и да ги убедуваат луѓето во нивните дворови дека треба да заборават на сите проблеми што ги мачат и цела енергија да ја вло¬жат во градењето што повисоки ѕидови и фрлањето камења врз луѓето отаде нивниот ѕид.
Ама, овој пат и мостољубивите од Грција и Македонија се организираа. Сфатија дека борбата против сопствените єидољупци можат да ја водат далеку поуспешно обединети меѓу себе. И си подадоа рака и здружно ја поведоа борбата против ѕидољупците.
Позитивниот ефект од неодамне¬шното распалување на македонскиот и грчкиот национализам е што се отвори широко поле за контакти помеѓу македонските и грчките антинационалисти.
По протестот против НАТО што беше одржан во Скопје во април оваа година, грчката левица
се увери дека и од другата страна на границата има прогресивни луѓе и стапи во контакт со нив. Веднаш процвета соработката! Во мај во Скопје дојде група од 50-тина грчки левичари на Македонско-грчки дијалог на кој остро ја нападнаа политиката на грчката влада и се залагаа нашата земја да се вика Република Македонија! Следуваа неколку посети на македонските левичари на Грција на кои тие го осудија потпалувањето на национализмот од страна на македонската влада. Грчките другари возвратија со посета на Битола во ноември и со состанок со бегалците од Граѓанската војна во Грција. Целта на состанокот (кој самите го иницираа!) беше да слушнат од бегалците како тие во Грција можат да им помогнат околу враќањето на државјанството и имотите. Македонската јавност, еднострано информирана и затруена од националистичката пропаганда, беше вчудоневидена од она што го слушна: грчките антинационалисти не само што се залагаа нашата земја да се вика Република Македо¬нија, туку го признаваа македонскиот јазик, македонскиот народ бараа малцински права за Македонците во Грција и самите, без никој да го побара тоа од нив, сакаа да помогнат околу враќањето на државјанството и имотите на бегалците! Боговите паднаа на теме, или македонските националисти дебело лажеле за вистинската ситуација во Грција?
Обединети против национализмот
Не ни служи на чест незнаењето на борбата на грчката левица против грчкиот национализам. Кога тој беше најсилен, во периодот до 1995 година, поради ставот нашата земја да се вика Република Македонија, во 1992 година шест членови на Организацијата за Обнова на Комунистичката Партија на Грција (ОАККЕ) беа осудени на 6 месеци затвор, а следната година петмина членови на денешната Социјалистичка Работничка Партија беа изведени пред суд поради истата причина. Се прашувам, колкумина од македонските националисти се подготвени навистина да се жртвуваат за Македонија, наместо по обичај само да бидат јаки на вилица? Еве, наспроти нивната пропаганда дека сите Грци биле националисти, има и Грци кои се до таа мера антинационалистички настроени што се кршат работничките права. Во Грција го прочитаа нивниот премиер и не дозволуваат да ги замајува со национализам повеќедневните протести се најочебиен доказ за тоа. Наспроти тоа, во Македонија национализмот доживува ренесанса, а премиерот е апсолутно најпопуларен политичар. Во секој случај грчките националисти треба да им честитаат на македонските националисти: на вторите им успева она што првите залудно се обидуваат да го направат.

Во Македонија национализмот е дотолку успешен што речиси никој не е свесен дека постои нешто како македонски национализам. Првата битка против єидољупството, про¬тив национализмот, е на ова поле. Мора да се сфати суштината на на¬ционализмот, а тоа е дека тој секо¬гаш се маскира себеси како патриотизам. И кога патриоти и... српски националисти, македонски националисти, грчки на¬ционалисти. По истата логика за грчките националисти постојат: грчки патриоти и... македонски националисти, турски националисти, албански националисти. Итн. Лесно, премногу лесно е да се идентификува национализмот кај другите. Она што е тешко е идентификувањето на национализмот кај припадниците на сопствениот етнос. Конкретно, за Македонците не претставува проблем да утврдат дека картата на Голема Албанија не е карта на Албанија во етничките граници. Ама, тешко им е да го распознаат национализмот кога онаа картата Вардар-Егеј-Пирин ја претставуваат како карта на етничка Македонија, а не како карта на Голема Македонија.Национализмот раѓа национализам. Ако се разгорува македонскиот национализам, тоа придонесува да се разгори и грчкиот национализам. Излезот е на другата страна е преку заедничка борба против македонскиот и грчкиот национализам да се изгради пријателство помеѓу двата народи. Изборот е на секого од вас: дали ќе придонесувате кон разгорување на македон скиот и, следствено, на грчкиот национализам, или ќе го разобличувате македонскиот национализам, обезоружувајќи го на таков начин грчкиот национализам. Дали ќе се вклучите во градењето мостови, или ќе ја трошите енергијата на градење ѕидови. Дали ќе почнете да размислувате со своја глава или ќе дозволите некој да ве влече за нос?

Здравко Савески

Конзумеризам

2009-11-10T02:20:00.000-08:00

Конзумеризмот, најголема по¬врзаност има со западниот свет, но во секој случај факт е дека се работи за мултикултурна појава која не познава граници.
Купувањето на материјални добра како најосновна потреба по¬знато е уште од најстарите цивилизации како што се Древната Египетска Цивилизација, Вавилонската, Староримската и др, меѓутоа конзумеризмот својот најголем пресврт го доживеал за време на индустриската револуција кога за прв пат во историјата се створила ситуација на достапност на разни производи во доволни количини по изразито ниски цени и достапни за секого.
Во денешни денови, со широкото влијание на неолибералниот капитализам конзумеризмот или како што во поново време се нарекуна економски материјализам има навлезено во секоја пора на секојдневниот живот на луѓето а како резултат на него се појавија и нови
термини како животен стил, ло-цијата, а во исто време стои на локално и глобално продавање и ку-патот на големите современи корпување, и др. порации. Суштински, идејата на ан¬За прв пат поголемо внимание на тиконзумеризмот е да покаже дека
овај феномен му обратил социологот и економист Тхорстеин Веблен на преминот во XX век кaде што
целата оваа појава ја опишува како неразумен и збунувачки облик на економско однесување а голем дел во своите проучувања на оваа про¬блематика им посветил и Карл Маркс.
“ Нападната потрошувачка” во по¬четокот беше поврзувана со големото влијание на медиумите, културната блокада и последиците од продуктивизмот.
Прашањето за конзумеризмот е важно од многу различни аспекти, кои во него всушност се вкрстуваат: економскиот, културниот, политич¬киот, психолошкиот момент. Конзумеризмот влијае на новиот културен систем, системот за про¬мовирање на социјални вредности.
Антиконзумеризам
Како социополитичко движење против конзумеризмот, се јавува антиконзумеризмот кој потекнува од два извора, и тоа oд религијата и социјалниот активизам. Некои религии тврдат дека материјализ¬мот стои на патот помеѓу поедине¬цот и божественото и дека сето ова е својствено за неморалот. Антикон¬зумеризмот во функција на социјал¬ниот активизам е во тесна врска и со разните еколошки движења и движењата за заштита на животните, борбата против глобализа
материјализмот не е главна при¬чина за опстојувањето на човекот. Во критички контекст, конзумеризмот се користи за опишување на склоноста на поединци да се идентификуваат со производи или услуги кои ги конзумираат, особено со оние што имаат име на некој комерцијален бренд или привлекуваат со својот статусен симбол, како на при¬мер: луксузни автомобили, дизајнирана облека, скап накит и т.н. каде во услови на глобализаијата достапноста на истите е на највисоко ниво за разлика од предходно. Антиконзумеристите сметаат дека луксузните и често непотребни продукти не се ништо повеќе, туку само социјални сигнали на шопинг манијаците кои се идентификуваат со своите истомисленици преку приказот на слични производи и дека зголемената потрошувачка адекватно го зголемува искористувањето на ресурсите, ја згоемува загаденоста на животната средина а настануваат и зголемени климaтски промени.
За омасовување на конзумеризмот, исто така голема заслуга има и глобализацијата, која се дефинира како процес на трансформација на локалните и регионални единки во еден глобален феномен, а во случајот еден глобален пазар. Кога се сподлабочина, а со тоа и подлегнуваме полесно.Мотивите и целите на рекламите се едноставни (кажи ДА), а пораките кодирани неколкукратно, со цел да се сокрие едноставноста на мотивите на самата реклама. Генерално земено најчестите психолошки трикови кои рекламите ги експлоатираат се следните: Провокативноста, и разголеноста на актерите во рекламите алфа и омега во нинто реализирање
Џингловите, по манипулацијата со нашите визуелни сетила, под реден број два, следува манипулација со слухот и комплементарните ритам и мелодија, т.е преку ритмичната и повторлива музика. Кога некој џингл, слоган ќе ви се приврти в глава, тоа не излегува лесно.
Фантазирање, апсурдното и фантазирањето често се испреплетуваат, и се хранат едно од друго. Како и да е, поттикнување на фантазирањето и на ситуации во кои можете да се проектирате себе си, се тешки за одолевање. Еден модел на потикнување на фантазијата е да изфантазираш да изгледаш како некоја манекенка или да си фаца ала Мајкл Џордан со тоа што ќе земеш нешто што тие земаат
Сведоштво, ако сте ја гледала Калиопи од пред некој ден како дава подршка на владините активности, во суштина тоа е тоа. Луѓето се прилично подложни на влијание на муабетотите кои с евртат околу нив. Препораката влијае во висок степен за тоа какви ставови донесуваме за нештата.
За што се работи?
Buy Nothing денот е едноставна идеја со која се преиспитува потрошувачката култура преку идејата за ден без купување. Buy Nothing денот е глобален феномен и израз на протест кон конзумеризмот кој некои луѓе го одбележуваат како празник, други пак како улична заменува глобализацијата, најчесто се мисли на економска глобализација која во практиката е итеграција на национални и меѓународни еко¬номии преку тговијата кеде застапена е миграцијата и масовното ширење на технологијата.

Во интерес на конзумеризмот, не смее да се заборави и мaркетин¬гот кој е прв и основен негов соучесник и без него не може да се замисли функционирањето на конзумеризмот. Кога се зборува за реклами, често се заборава колку е самата рекламна индустрија базирана на сериозни студии на навиките на човекот и сознанијата на социјалната психологија. Така најчесто ја потценуваме нејзината
бава. Секој може да земе учество со тоа што ќе потроши ден без тро¬шење.

Buy Nothing Day — За што се работи?
29–ти Ноември е Buy Nothing Day, ден на кој имате можност да го замете предизвикот со тоа што ќе се исклучите од потрошувач кото лудило и ќе се вклучите во автентичниот живот.
Правилата се едноставни, во траење од 24 часа треба да из вршите детоксикација од конзу меризмот и да живеете без шопинг. Секој може да учествува во акцијата со тоа што ќе по троши ден без потрошување. Buy Nothing денот е најголемата 24 часовена акција против конзумеризмот. Низ целиот свет луѓето ќе направат пакт со кој ќе земат еднодневна пауза од шопингот како личен експеримент или пак како јавен став. Најдоброто нешто во врска со целата работа е фактот што е бесплатно.
Што можам да направам?
Буквално не правењето ништо е правење нешто. Меѓутоа, посвету¬вањето на помала потрошувачка е само старт. Вклучете се во локал¬ната кампања на одбележување на овој ден. Најбитно e добро да се за¬бавувате и да ја ширете идејата за Buy Nothing денот.

Што ќе постигнам?
Да издржите 24 часа без воопшто да потрошите пари е неверојатен предизвик преку кој ќе се почувству¬вате детоксифициран од конзумеризмот и ќе сфатите колку многу од вашето слободно време трошите на шопинг. Во текот на 24 часа вашиот
живот повторно ќе ви припаѓа вам, што претставува најголемо достигнување. Buy Nothing денот е можност да се посветите на помала потрошувачка, на повеќе рецикли¬рање и во предизвикувањето на големите корпорации да ги преиспитаат начините на кои созда¬ваат профит. Современиот конзумеризам можеби нуди интересни можности, но тоа не треба да се случува на сметката на животната средина и земјите во развој.

Дали еден ден може да направи разлика?

Што не е Buy Nothing Day?
Buy Nothing денот не е ден против верските празници како Божик или одбележувањето на Новата година во чиј период потрошувачкото лудило е во својот пик. Исто така и не е насочен против локалните неза¬висни бизниси и оние кои што учествуваат во одбележувањето на денот секако не се група на скржавци. Всушност со Buy Nothing Day се дава поддршка на локалните дуќани и зелените пазари кои се повеќе исчезнуваат и на чии места се создаваат шопинг центри во кои до¬минираат клоновите на големите
светски брендови. Самите локални дуќани можат да се вклучат во одбележувањето, делејќи бесплатни примероци од некој од своите производи, секако во согласност со своите можности.
Зошто шопингот не чини?
Не се работи за тоа дали шопи¬гингот само по себе е штетен, туку за нештата кои ги купуваме. Најбогатите западни земји кои претставуваат 20 проценти од светската популација, трошат 80 проценти од светските природни ресурси со што предизвикуваат непропорционално ниво на штета на животната средина и нерамноправна дистрибу¬ција на богатствата. Како потрошувачи би требало да ги преиспитуваме производите кои ги купуваме и компаниите кои ги произведуваат. Идејата се состои во тоа да се натераат луѓето да застанат и да размислат што и колку многу од она што го купуваат влијае врз животната средина и земјите во развој. Постојано се зголемува бројот на големите корпорации кои користат евтина работна сила во земјите во развој во кои не постојат системи со кои можат да се зашти¬тат правата на работниците какви што постојат во развиените земји од Западот. На средства од дијаспората како и големината и бројноста на банкарските кредити. А...како беше она....ако не си кабадаја, не си битолчанeц, и во продолжение...ако не си шопинг манијачка, не си битол¬чанка. Ако не си “доте рана” во комбинација, подобро и не појавувај на Широк Сокак кој последниве години, дефинитивно е претвотен во модна писта. Тука се забележуваат чанти од Луи Битолскиот конзумеризам.
Доколку се обидеме во една реченица да го сместиме зборот конзумеризам и Македонија, т.е. Битола објективноста ни дозволува да се спомне дека токму нашиот град е еден од најинфицираните од овај релативно понов синдром. Па, кога секој млад човек се обидува Битола да ја спореди со другите македонски провинциски градови, во никој случај не остава а да не го спомне присуството на гoлеми и скапи брендови како што се
Фиори, Теранова, за разлика од соседните градови демек е тоа некое достигнување.
Конзумеризмот битолски, се движи правопропорционално со зголемувањето на сиромаштијата, приливот Витон, по некој колан од Версаче, а пак секој продавач од бутиците на оваа славна улица има научено само една реченица “Ааааа робата не ни е турска! Вчера се вратив од Солун!!! ” А и момците битолски, не се ништо подолу од своите колешки. “Море глуп град! Да се немало паркинг ни за лек!!! ” Во ред. Свативме дека татиниот син не нашол место за моторот или колата. А пак ако преку некој познат келнер на девојката и резервира сепаре за вечер, е тоа... е вистинско достигнување!
Навистина градот како да го запоседнала некоја маѓија. Секој е “до теран”, без едно кафе дневно на Шорок Сокак не се можи... А... скоро никој не работи...Навистина чудна работа.
Ако во 60-те години во Америка конзумеризмот доживуваше процут како резултат на влијанието од културната блокада и последиците од продуктивноста, денес ова е случај во нашата држава, само со една мала забелешка или разлика, а тоа дека Македонија денес во однос на Америка во тоа време се соочува со најголема невработеност и најголем трговски дефицит во својата капиталистичка историја. А сте се запрашале ли некогаш кои се последиците од потрошувачката треска? Ви паднало некогаш на памет дека овај феномен е една од главните причини за актуелната фи¬нансиска, односно економска криза? Па, да покажеме дека сеуште
знаеме да живееме автентично.
Затоа мисли глобално делувај локално, односно мисли колек¬тивно делувај индивидуално. Се се започнува од себе, еден по еден, па потоа сите заедно.

Рекапитулација

2009-11-10T02:15:00.000-08:00

Кога се навраќаме на изминатата гомина а веќе се фаќаме во костец со новата
неизбежно е а да не ги спомниме најбитните настани што ја одбележаја а кои
секако најдоа место во нашиот а секако и вашиот омилен локален месечник.
На почетокот на годината копјата се кршеа околу долгоочекуваниот прием на Македонија
во НАТО - Алијансата а сите со нетрпение го очекувавме исходот од самитот во
Букурешт каде што поминавме слично како пред 100 тина години кога на истото место
истите (веле)сили ја разделија Македонија по нивен воус.
ЕПИЛОГ- Владата претходно најави доколку Грција ни стави вето и го проблематизира
влезот на нашата земја во НАТО сојузот противудар од повеќе мерки.
Меѓудругите се спомнаа, прекинување на временската спогодба и сите понатамошни
преговори, официјално барање до ООН за признавање под уставното име, процедура за
враќање на старото знаме, постапка за малцинското парашање за македонците во Грција
и нивните имоти, преименување на улици, патишта, плоштади, стадиони со имиња
од античкиот период како и изградба на споменици од истата епоха.
Покрај големиот притисок од страна на петтоколонашите како и “дузината независни
интелектуалци” владата презеде иницијатива за поведување на постапка за правата на
Македонското малцинство во Грција како и правна помош за враќање на имотите на бегалците
од граѓанската војна во Грција. За првпат се осмеливме да ја тужиме Грција
пред меѓународниот суд во Хаг за кршењето на времената спогодба со што се демантираа
сите скептици во однос на делувањето на државниот врв по однос на најбитното национално
парашање. Секако ова би го издвоиле како најпозитивно дејствување на
владата.
Во истиот период се случи и скандалот со колегата од Битолски Весник Менде Младеновски
оти ја објави прекршочната пријава за заменик претседателот на Апелациониот
суд во Битола Васко Кузев дека бил фатен како вози под дејство на алцохол, со што
заработи парична Казан од над 700 000 денари.
ЕПИЛОГ- Иако реагираја здружението на новинарите на Македонија , неколку медиуми
сепак премлака беше реакцијата во однос на големината на аферата со што буквално
се приватизираше судството во Македонија.
Потра апелациониот суд во Скопје го отфрли барањето и го врати случајот на повторно
судење.
Некаде при крајот на летото актуелни беа настаните од културата но нажалост повторно
не ни останаја во добра меморија. Прво се случи скандалот во театарот и откажан
беше мега проектот “Алкмеон од Коринт” за потоа да се случи најцрниот настан годинава,
кражбата на Интернационалниот фестивал на филмската камера Браќа Манаки
од Битола во Скопје.
ЕПИЛОГ- Случајот со претставата Алкмеон од Коринт покрај меѓусебното препукување
помеѓу директорот на фестивалот од една и режисерот со неговата екипа од друга
страна го очекуваме после судскиот расплет кој се надеваме ќе ги разреши сите необјаснети
делови од овај несакан настан.
Што се однесува до фестивалот Браќа Манаки за среќа после скандалот си замина директорот
на истиот а се најави враќање на Манаки назад во Битола.
Накрајот мора овде да ги спомениме и штрајковите организирани од страна на
синдикатите за подобрување на социјалната ситуација на работниците кои освен минорни
промени не донесоа некоја благодет за најпогодената категорија на граѓани во
нашата земја и засега епилогот изостана но со надеж за промени во блиската
иднина.

Блогосфера

2009-11-10T02:13:00.000-08:00

Блог? А што е тоа?

Блог, кратенка од изразот „web log”, е веб страна која обично е уредувана од еден човек која што содржи натписи, слики, видео и коментари за истите.
Тоа што еден блог го прави специфичен медиум, е слободата на изразување која што му ја нуди на авторот. Нема никаква цензура, никакви правила и можност за таен идентитет.

Дел од блоговите овозможуваат коментирање на вести од одредено подрачје, а додека други овозможуваат водење на личен дневник. Секако, дневник со случки и размислувања кои што би сакале да ги споделиме со јавноста, и за кои не би ни пречела критика или коментар од читателите.
Опцијата која што ни овозможува да коментираме и да примаме коментари за нашите постови е клучниот елемент на еден блог. Всушност тоа е и поентата на поврзувањето со останатите корисници.

Најголемиот дел од блоговите е текстуален, иако дел од нив се фокусираат на уметност (artlog), фотографија (photoblog), видео (vlog), музика (MP3 blog) итн.

Постојат различни видови на блогови, од кои како најзастапени се издвојуваат:

Лични блогови
Личен блог е дневник или место за коментирање на одредени случувања на една личност. Овој вид на блог, всушност е најзастапен на интернет мрежата. Секој блогер се гордее со својот блог, дури и тој што скоро и нема посетители. Самиот факт дека својот став го изнесуваш надвор од себе и го правиш достапен за секој жител на планетата влијае многу на самодовербата.

Бизнис блог
Иако се релативно ретки, бизнис блоговите имаат голема улога во промовирањето на една фирма. Бизнис блогот претставува врската помеѓу потрошувачот/корисникот на одреден производ /услуга и компанијата. Меѓутоа треба да се напомене дека за да се има бизнис блог не значи само да се следи трендот, туку да се има навистина квалитетен блог и кон него да се пристапува сериозно.

Блог за одговарање на прашања
Ваквите блогови најчесто служат како сервис на корисниците. Прашањата најчесто се испраќаат преку e-mail, а потоа одговорите се објавуваат на блогот.

Микроблогирање.
Претставува вид на блогирање, кој што произлегува од традиционалниот начин на пишување постови на блог. Моментално најпопуларен сервис од овој вид е Twitter.com. Суштината на ваквиот вид на комуникација е известување посетителите преку кратки пораки, објавени на ваша страна регистрирана на twitter, од било каде и да се наоѓате, користејќи разни уреди за комуникација (лаптоп, мобилен телефон, PDA...). Најсвеж е примерот со последните терористички напади во Бомбај, каде што најголемиот број од туристите го користеле сервисот на twitter за да ги известат своите најблиски дека ги преживеале нападите.

Блогосфера
е термин за означување на сите активни блогови и нивните врски.
Популарноста на блоговите ја следи Technorati, базирано врз линковите кои што водат до блогот. Според Technorati групниот блог Boing Boing е најпопуларниот блог според корисниците.

Популарноста на новата интернет генерација беше забележана и од светскиот магазин Time кој во 2006 година Wikipedia, YouTube, MySpace, Facebook, Digg, Second Life, the Linux Operating System, едноставно нарфечени „Ти“, ги прогласи за личност на годината.

Ризикување на работното место

Авиокомпанијата Delta Air Lines ја отпуштиле својата вработена Ellen Simonetti, поради објавување на фотографии на својот блог каде што се појавува во униформа, што за компанијата се било недолично
Mark Cuban, сопственик на Dallas Mavericks, беше обвинет за неговите критики кои што, преку својот блог, ги упатувал кон официјалните лица на NBA.
Mark Jen беше отпуштен од Google поради откривање на тајните на фирмата на неговиот блог. Имајќи го предвид фактот дека Google претставува синоним за добро однесување кој вработените, само времето ќе покаже дали неговата постапка се исплатела.
Кај нас, сеуште, нема некоја голема афера произлезена од исповед преку блог. Имало некои обидни, но не кренале голема прашина. Последно случување беше исповедта на еден маркетинг агент, кој како што вели “Работејќи во компанија која има потреба од ТВ рекламирање проследив барање за рекламирање во двете најпознати наши телевизии - А1 и Канал 5. Рекламирање пред вестите во 19 часот цената е 65 EUR по секунда или 3900 EUR за цела минута.
..
Разочаран, се јавувам кај агентите од ценетите телевизии да им соопштам дека не сум заинтересиран. Нормално, ме прашуваат зошто. Им ја кажувам мојата пресметка, и слушам од другата страна еден кратка и слатка насмевка..
...
Се враќам во мојот Inbox, и .....
Пишува убаво 90% попуст на цените?!
...
Не можам да не издржам, морам да прашам ... и ете така наивно кон него ...
Во ред, супер сте, цената што ми ја даде е фантастична, знам дека не е баш паметно да се прашува и полемизира на нешто што оди во моја корист, но зошто попуст ?!?
...
Од другата страна пак истата и слатка насмевка, кратка тишина и концизен одговор (просветлување). Таа цена не е за приватни Компании ?!
Аха, значи таа е за влада и владини компаниии ?! - Да, така ипаѓа, не потврдува но го дели моето мислење ...

Политички опасности

Блогирањето зане да биде доста опасно за некои политички чувствителни теми, бидејќи нивната контрола е далеку потешка за разлика од телевизијата.
За среќа кај нас, како држава со демократско уредување, сеуште не се има случено ништо што би ја загрозило слободата на изразување на блоговите, но во светот има повеќе примери каде што се осудивани и затворани блогери. На пример, во Сингапур двајца етнички Кинези беа затворени поради антимислимански забелешки на нивниот блог. Египетскиот блогер Kareem Amer е осуден на тригодшна казна затвор поради навреда на Hosni Mubarak и исламските институции.

Македонска блог сцена

Слободата на изразување што ни ја даваат блоговите кај нас, иако ретко, но засега задоволително, знаат да отворат тема која што на телевизија, како најзастапен медиум, дефинитивно би била цензурирана. Без разлика дали станува збор за лична промоција или изнесување на некој свој став кој што би можело да биде контрадикторен со ставовите на публиката.
Најдобар пример за тоа е блогот на бившата претседателка на Хелсиншкиот комитет за човекови права, Мирјана Најчевска.
Таа го има еден од најкотроверзните блогови кај нас. Самиот факт дека е јавна личност е доволен таа да има луѓе кои се, и луѓе кои не се на нејзина стана. Интересно е тоа што, на сите нејзини постови се “јавуваат“ голем број на читатели кои што во секој момент се спремни да ја негираат и да ја навредат. Нормално има такви кои што и даваат подршка, но сепак негативците можеби се побројни. Најинтересно за читателите е што не поставува никаква цензура. Од една страна го кажува она што го мисли (од многумина оценето како малоумно), а од друга страна ги остава и читателите да кажат што тие мислат (иако тие најчесто не се држат до темата).
Во овој контекст може да се спомене и блогот doluvlada. Уредуван од личност која е крваво настроена против минатата влада на СДСМ. За пофалба се неговата очајност и упорност, а и неговите способности со Photoshop. Но овој блог, доколку му веруваме на авторот, е пример за тоа колку може да се оди против некого кој што е над тебе, а притоа да останеш недопрен. За жал, и покрај неговата храброст да се спротистави кон нешто толку сериозно, како владејачка партија, не траеше многу. Поради заканите што му биле упатувани и тоа пред парламентарните избори во 2006 бил принуден блогот да му го препушти на друг автор, за кој се надева дека би бил похрабар од него.
Од друга страна, блоговите како оној на Femgerila, претставуваат место каде што се собират читатели и блогери да си помуабетат за сериозни и контоверзни теми, без препукувања. Чисто, интелектуално и мудро. Тоа се случуваше и со нејзиниот пост наречен “Беседа против мизогинијата“, кој што претставува одговор на текстот на митрополитот бргалнички г. Иларион, објавен во дневниот весник “Дневник“. Целата дебата, за жената, нејзините права и општо, третирањето на жената во општеството според иларион како машина за репродукција, која што недостига на ТВ екраните, беше пренесена на нејзиниот блог. Други, позитивно оценети од јавноста, блогови се: блогот на Алекс Букарски (кој го сметаат за татко на македоскиот блог), блогот на Ана Марија “македонското девојче од Полска“ (можеби и првиот вистински македонски блог), блогот komunikacii.net итн.

Што се однесува до блоговите на политичарите и нивната активност, не можеме да се пофалиме дека се многу застапени на оваа сцена, но и тоа што го имаме до сега е задоволително, на некој начин.
Блогот на Гордана Јанкуловска. Уште на прв поглед може да се забележи дека таа не го води него. Нема постови во прво лице, нема обраќање кон посетителите. Се на него е објавено во форма на известување. Сепак, добро е што постои.
Друг блог кој што го привлекува вниманието корисниците е блогот на Јани Макрадули. Еден од ретките политичари кој што блогот го користи како свој дневник преку кој што ги изнесува своите ставови.
Следни блогови кои што заслужуваат да бидат споменети се блоговите на Владимир Ѓорчев,Филип Петровски,Трајко Славески, кој што ги објавува само своите колумни и блогот на Антонио Милошоски кој што веќе неколку месеци не е “освежен“.

Правилник за блогираање поставен од Tim O’Reilly за да се зголеми цивилизираноста на блогерите:

1. Превземи ја одговорноста не само на своите збоови, туку и на коментарите кои што дозволуваш да се појават на твојот блог
2. Одреди го нивото на толеранција на навредливите коментари
3. Елиминирај ги анинимните коментари
4. Зборувај директно, разговорите остави ги за во други прилики.
5. ако познаваш некој кој што се однесува лошо, кажи му што мислисш
6. не кажувај ништо преку блог што не би го кажал и во живо.

Најпознати блог сервиси кои што можат да ви овозможат да влезете во светот на нецензурираната информација се Blogger.com и Wordpress во светски рамки, и blog.com.mk најголем македонски блог сервис.

Микроблогирање
Претставува вид на блогирање, кој што произлегува од традиционалниот начин на пишување постови на блог. Моментално најпопуларен сервис од овој вид е Twitter.com. Суштината на ваквиот вид на комуникација е известување посетителите преку кратки пораки, објавени на ваша страна регистрирана на twitter, од било каде и да се наоѓате, користејќи разни уреди за комуникација (лаптоп, мобилен телефон, PDA...). Најсвеж е примерот со последните терористички напади во Бомбај, каде што најголемиот број од туристите го користеле сервисот на twitter за да ги известат своите најблиски дека ги преживеале нападите.

Информирај се, активирај се и биди волонтер

2009-02-05T09:21:00.001-08:00

INFORMIRAJ SE, AKTIVIRAJ SE I BIDI VOLONTER

Se raboti za mo`nost za dolgoro~no volontirawe vo zemjite od Evropskata Unija za mladinci na vozrast od 18 - 30 godini da zemat u~estvo vo volonterski anga`mani nadvor od svojata zemja.

Vo Evropa postojat mnogu programi i proekti koi gi vklu~uvaat mladite i anga`iraat na efikasen na~in. Pokraj programite koi go nadograduvaat formalnoto obrazovanie na mladite, kako diplomski i postdiplomski studii, postojat i mnogu drugi mo`nosti kako {to se kampovi, treninzi, seminari i mnogu drugi dopolnitelni mo`nosti nadvor od zemjata. Za razlika od ostanatite opcii programata mladi poddr`ana od Evropskata Komisija nudi najpovolni mo`nosti kade bukvalno sekoj mlad ~ovek mo`i da u~estvuva vo nekoja od aktivnostite kako naprimer mladinskite incijativi, obuki i razmeni. Od site povolnosti sepak se izdvojuva Evropskiot Volonterski Servis ili EVS odnosno akcija-2 kako {to se narekuva pri Evropskata komisija.

Se raboti za mo`nost za dolgoro~no volontirawe vo zemjite od Evropskata Unija za mladinci na vozrast od 18 - 30 godini da zemat u~estvo vo volonterski anga`mani nadvor od svojata zemja. Edinstveniot uslov e vozrasta {to sekako e golema prednost a po`elno e volonterite da imaat osnovni poznavawa od angliskiot jazik kako polesno bi se vklopile vo novonastanatite uslovi.

[TO SE NUDI ZA VOLONTEROT I [TO TREBA DA ZNAE !

Vsu{nost postojast 3 bitni delovi i toa:

· VOLONTER

· ORGANIZACIJA ISPRA]A^ (koja e odgovorna za priprema i ispra}awe na volonterot ) i

· ORGANIZACIJA DOMA]IN ( odgovorna za priem, davawe raspored na aktivnostite i voop{to gri`a za volonterite koga }e pristignat vo zemjata kade }e volontiraat)

Aktivnostite mora da: se odvivaat vo dr`ava koja ne e postojano mesto na `iveewe na volonterot, da bidat ne profitni, da bidat korisni za lokalnata zaednica, da ne vklu~uvaat zamena na rabotnoto mesto, da ne zamenuvaat voena obvrska;

Aktivnostite prepora~loivo e da: promoviraat univerzalen mir, dijalog, tolerancija i solidarnost, da pridonesat vo gradewe na dolgotrajno partnerstvo, da mu dadat na volonterot pogolema svest za razbirawe na negovata fakti~ka situacija i kultura, kako i da pridonesat za razvivawe na volonterskiot sektor vo civilnoto op{testvo.

Ona {to treba site zainteresirani mladi koi sakaat da volontiraat e da vnimavaat na rokovite za aplicirawe, kako i popolnuvawe na to~na i navremena aplikacija.

проектот стартува поме\|у	краен рок за аплицирање
1 Maj i 30 Septmvri	1 Februari
1 Juli i 30 Noemvri	1 April
1 Septemvri i 31 Januari	1 Juni
1 Dekemvri i 30 April	1 Septemvri
1 Februari i 31 Juli	1 Noemvri

Se ostanato e tokmu gri`a na organizacijata ispra}a~ i organizacijata doma}in. Organiacijata ispra}a~ ili vo slu~ajot nie posreduvame pri izborot na organizacijata doma}in odnosno izborot na proekt potoa vadewe viza, avionski bileti i site potrebni komunikacii, pred i za vreme na prestojot vo stranstvo.Organizacijata doma}in obezbeduva za volonterot odredena suma na pari ( xeparlak ) vo zavisnost od standardite na dr`avata, i isto taka gi podmiruva kompletno site tro{ocite za pat (povraten billet), smestuvawe i hrana za volonterot, duri trae prestojot {to sekako se edni od najgolemite pogodnosti na EVS kako {to napomenavme na po~etokot na tekstot. Pokraj toa sekoj volonter }e dobie i mentor odnosno lice pribli`no na negova vozrast koja ima za zada~a dam u pomogni da se aklimatizira na novata sredina i novite uslovi za `ivot.

Organizaciite doma}ini mo`at da bidat zdru`enija na gra|ani, kulturni centri, mediumi, lokalna samouprava, i institucii koi rabotat proekti srodni so evropskiot volonterski servis.

Najzainteresiranite mladi }e imaat {ansa da se aktiviraat vo ona pole za koe {to najmnogu }e se pronajdat sebesi i toa vo oblasti kako umetnosta i kulturata, medium i komunikacii, sport, socijalna inkluzija, ednakvi mo`nosti, `ivotna sredina, antirasizam i ksenofobija, zdravje, potoa mladinska politika, mladinsko informirawe i mnogu drugi oblasti.

Forum na mladi so proektot koj e vo tek nudi mo`nost za informirawe kako mladite da se steknat so potrebnite informacii za eden den da uspeat i samite da bidat del od mnogute volonteri vo ramkite na EVS. Vo izminatite godini nie sme pratile nekolku volonteri vo pove}e zemji a isto taka kaj nas volontirale volonteri od Germanija, Francija, Avstrija i drugi zemji. Pozitivnite iskustva dobieni od ve}e ispratenite volonteri zboruvaat pove}e od bilo {to vo korist na praksata koja se zdobiva tamu. Ednostavno zadovolstvo od steknatite ve{tini, iskustva i mnogubrojnite prijatelstva, kako i odli~no organiziranoto i ispolneto vreme za vratenite volonteri e od neprocenlivo zna~ewe. Imaa mo`nost da nau~at mnogu novi ve{tini i znaewa, i steknatoto da go pro{irat, nadopolnat, spodelat i da go sprovedat tokmu denes, koga ve}e se vrateni vo na{ata dr`ava. No ne mal i brojot na volonteri koi ostanale i posle zavr{uvaweto na proektite i sega rabotat,studiraat ili se zanimavaat so nekoja druga dejnost vo zemjite kade volontirale.

Na predavawata koi nabrzo }e se realiziraat vo srednite {koli i fakultetite vo Bitola, site zainteresirani mladi i ambiciozni lu|e }e imaat mo`nost da slu{nat i mnogu pove}e potrebni informacii, upatstva kako i kratka obuka za volontorawe vo stranstvo. ]e imaat i mo`nost da slu{nat li~ni iskustva od isto taka mladi lu|e koi ve}e go pominale periodot na volontirawe vo stranstvo, i slobodno bi mo`ele da zboruvaat pove}e za pridobivkite i uspesite so koi se zdobile. Li~no, site zainteresirani mo`at da gi dobijat site neophodni informacii, {to }e bidat vo nivna korist.

Iskustvoto i praksata koi gi steknuvame se ve}e potvrdeno najdobrite alatki so koi mo`eme da se snajdeme vo ona {to }e go zapo~neme koga }e se vratime so napolneti baterii, so se ona {to sme go nau~ile i steknale od na{eto volontirawe se razmisluvawata na golemiot broj zavr{eni volonteri. Mladite patuva}i imaat mo`nost isto taka da ja zapoznaat i kulturata kako i da go izu~uvaat lokalniot jazik na zemjata vo koja }e prestojuvaat {to e vo sklop na programata za EVS, a znaeme site deka eden jazik pove}e e i bogatstvo pove}e, mo`nost za pogolemi kontakti. Posetuva}i kursevi za izu~uvawe na jazikot, }e posetuvaat isto taka seminari i rabotilnici preku koi, }e u~at, direkno }e se vklu~at i }e razmenuvaat iskustva, mislewa i pri toa }e se steknat so korisni informaciivo zavisnost od tipot na proekt koj }e go izberat. Vo na{ata dr`ava retki se onie organizacii koi direktno se anga`iraat vo pravilno naso~uvawe i konkretno anga`irawe na mladiot ~ovek, zatoa na{ata organizacija seriozno se zafati vo realizerawe na konkretni anga`mani, so {to direktno }e gi vklu~uva site mladi lu|e, ednostavno da si gi ostvarat svoite soni{ta i planovi, da otpatuvaat da steknat iskustva, priateli i {to pove}e kontakti, i seto toa da mo`at da go sprovedat koga }e se vratat vo svojata zemja.

Zatoa vredi da se potrudime da napravime ne{to so sebe, da se izborime da izlezeme produktivni vo ova na{e op{testvo. Da napravime ne{to i za sebe no i za drugite. Koga ve}e ni se dava nekakva mo`nost - DA JA ISKORISTIME !

Konkretni informacii isto taka pokraj predavawata, mo`at da se dobijat li~no vo na{ite prostorii koi se nao|aat na

ul. Edvard Kardeq br.11/9

telefon 047 227 600 ili na www. youthforumbitola.org

Пролетери од целиот свет одморете се!!!

2009-02-05T09:19:00.001-08:00

Никој не би требало да работи, Никогаш. Работата е причината за сите беди на овај свет. Скоро секое зло кое можи да ви падне на памет потекнува од работата или од животот во светот подреден на работа. За да престаниме да патиме, треба пред се да престаниме да работиме. Меѓутоа тоа не значи дека треба да престаниме да се занимаваме со било што. Едноставно треба да се створи нов животен стил базиран на игра, забава, креативност, дружење, уметност и систем на дистрибуција заснован на поклон.

Боб Блек

Без разлика дали се сложувате со мислењето на Боб Блек како еден од најпознатите теоретичари на идејата за укинување на работата или спаѓате во огромното мнозинство кај кое и самото споменување на идејата за безработништво предизвикува згрозување и неодолива желба за повраќање, мора да се сложите дека работата односно имањето или немањето на запослување се факторот број еден за сите наши радости или жалости.

Сведоци сме сите за протестите кои ги организираа синдикалците од Македонија односно поворката на ССМ ( Сојузот на синдикати на Македонија ) и стопирањето на наставата во училиштата од страна на СОНК т.е синдикатот на образованиетo, науката, културата. Секој нормален би ги подржал протестите на работниците за остварувњето на своите права, вклучително и правото на штрајк изразен со стопирање на работниот процес. Нема ништо чудно доколку истото се направеше кога се донесе срамниот закон за измените на работните односи кога истиот тој СОНК нормално како добар партнер на владата се сложи со сите измени а сега гледаме штрајкуваат за некојси поголем надоместок за оброк и сл. Одме се гледа дека нешто е матно во целата приказна, не се реагира за законски измени со кои работниците стануваат робови а радикално се штрајкува за речиси банални причини. Само да потсетиме за измените во новиот закон. Право газдата да те брка кога сака и како сака а за то да не сноси одговорност иако во меѓувреме си го добил спорот на суд тој не е должен да ти надомести ништо за периодот дури си бил избркан отприлика од 5,6 години. Tаман да заборајш за шо си се тужел. Понатаму предвидено е верувале или не неограничена работа во ноќна смена ?! Идеално после неколку недели работа да станиш зомби и да си го замаразиш животот дотолку така да газдата нема потреба тој да те брка од работа. Да не збораме за скратувањето на правото на платен одмор кое одамна кај сите работници вработени кај приватници беше минато определено свршено време.

Зошто СОНК тогаш не реагираше ? Многу едноставен и јасен е одговорот кој ќе го добиете во вид на прашања.

Дали наставниците и културните работници работат ноќна смена ?

Се случува да биди избркан некој професор од работа ?

Има шанси помалклу од 3 месеци да одмораат ?

Појќе од очигледно е дека се работи само за гледање личен интерес и негрижа за мануелните работници кои како и во секоја земја се најмногу изложени на кршење на своите права. Само со сеработничко обединување и вистински синдикат кој ќе се грижи за правата на сите работници без разлика од која сфера доаѓаат можат да се решат проблемите кои се нателожени со години.

Слушам деновиве популарен бил Маркс и неговиот комунистички манифест во западниот свет со се САД. Мене приказната ми личи иста ко со нашите синдикални лидери. Цел живот живеј на грбот на работникот, продавај демагогија и уживај во природа. Па шо намери имал читајте другари и господа пролетери од сиот свет.

Пролетерите го презираат прикривањето на своите погледи и намери. Тие изјавуваат отворено дека нивните цели можат да се постигнат само со насилно уривање на целиот досегашен општествен поредок. Нека владејачките класи се тресат пред комунистичката револуција. Пролетерите во неа нема што да изгубат освен своите окови. А ќе го добијат сиот свет.

Пролетери од сите земји, одморете се !

Карл Маркс

Алтернативни вести

2009-02-05T09:18:00.002-08:00

АЛТЕРНАТИВНИ ВЕСТИ - АНДЕРКАРЕНТС
Андеркарентс е независна продукција која се занимава со продуцирање и дистрибуција на видеа кои ја рефлектираат глобалната контра-култура. Најголем акцент е ставен на изработувачите на видеа и заедниците кои се маргинализирани од страна на големите ТВ мрежи а се фокусирани на социјалниот и енвиронменталошкиот активизам.
Добредојдовте во Undercurrents, онлајн форум за дискусија околу меѓусебните врски помеѓу расите, половите, технологијата и глобализацијата. Undercurrents listserv беше лансирана во 2002 од Ирина Ариштаркова, Марија Фернандез, Коко Фуско и Фејт Вилдинг (Irina Aristahrkova, Maria Fernandez, Coco Fusco and Faith Wilding). Тековни модератори се Гита ХаШеми, Анџелика Сагар, Ингрид Хуфд и Лусија Сомер (Gita Hashemi, Anjalika Sagar, Ingrid Hoofd, and Lucia Sommer). Следниов опис е од воведното изјава на листата:
што е Undercurrents?
- струи под површината
- скриени мислења или чувства, често спротивни од оние кои се прикажуваат јавно
- електронска комуникација од други сајтови
- претходно неискажани прашања околу расната политика на нет културата, новите меиуми и сајберфеминизмот
Undercurrents е нова онлајн дискусија околу тоа како феминизмот, новите технологии, постколонијалноста и глобализацијата се меѓусебно поврзани. Иако секој од овие поими има создадено сопствена дебата, забележуваме потреба да ги споиме овие полиња на испитување. Се обидуваме да ја предизвикаме утописката идеологија на сајберкултурата која ја претставува технологијата, според зборовите на Лиза Накамура, “како општествен изедначувач кој ги изгладува расните и половите неправди, со оглед на фактот што телата се изоставени во сајбер просторот.” Веруваме дека постојат многу практични и филозофски причини да ги ставиме под знак прашалник слободоумната карактеризација на електронската култура и виртуелната реалност. Колку и да ги поддржуваме демократските цели на многуте кои придонеле за алтернативни мислења во рамките на нет културата, не се согласуваме дека идеалот на дигитани заеднички добра, феминистички или поинакви, без исклучок ја надминува проблематичката логика на расите и расизмот. Длабоко сме скептични околу таквите претпоставки, бидејќи сфаќаме дека расите и расизмот вклучуват многу повеќе отколку само кожата, телата, отвореното издвојување или физичкото насилство. Сметаме дека наместо тоа, расата се манифестира и во суштинските потфати на правото и науката и во областа на перформативноста кои го прават отелотворувањето неприродно и несуштинско, вклучувајќи го и сајбер просторот.
Ние веруваме дека електронската комуникација и постколонијалната миграција се паралелни сили кои заеднички влијаат на тоа кои сме како човечки заедници и како живееме без оглед на тоа дали самите сме мигранти. Ја лансираме листсерве повеќе за да ги здружиме размислувањата со оние кои сакаат да дискутираат како овие феномени се во меѓусебна врска, отколку за да претпоставуваме дека виртуелниот свет може или треба потполно да ја достигне општествената, политичката и економската сила на преживеаното искуство во физичкиот свет. Дигиталната поделба е едно важно прашање кое многу активисти се обиделе да го постават во врска со ефектот на расизмот на пристапот кон новите технологии, но тоа не е единствениот начин на кој се манифестираат расните нееднаквости во новата култура и теорија на медиумите. Нашиот свет останува расно поделен и во него оние кои не се бели се оние кои најчесто се експлоатираат како лабараториски глувци за биотехнологија, како евтина работна сила и како сексуални робови. Визуелната содржина на електронската култура е обликувана од расно одредените врски на моќта на физичкиот свет - во фантомската територија на сајбер просторот тие реалности се реконфигурирани, но не се надминати. Во оваа ера на расистички напади против оние кои не дел од белата раса низ цела Европа, растечката ксенофобија во Северна Америка и претежно расистички теполитики за имиграција ширум развиениот свет, кои тврдат дека “ние ја имаме надминато расата”, не само што наликува на намерно незнаење, туку претставува и чин на политичка негрижа во служба на белата хегемонија.
Универзалната ”белост” (припадност на белата раса) е стратегијата / Просторната реторика е тактиката
Стана вообичаено во современата културна теорија за интернетот и виртуелниот идентитет да се опишува нет субјективноста како номадска, детериторијализирана и хибридна. Овие термини ги отфрлаат искажаните искуства на сиромашните и најчесто луѓе кои не и припаѓаат на белата раса, во просторни рамки, маскирајки го нивното општествено-историско потекло. Во исто време, многу често во дискусиите за културната политика на мрежата, обидите на обоените луѓе да го покренат прашањето за расата се отфрлаат од белото мнозинство како “политики на идентитетот” кои не припаѓаат на анализите на сајбер просторот. Веруваме дека постојат добри причини за испитување на тенденцијата во нет културата да присвојува терминологија која ги опишува искуствата на радикално маргинализираните луѓе и оние кои се лишени од своите граѓански права, од кои најголем дел не се бели и кои имаат мал избор во однос на нивната судбина, која ја претставува замислената слобода која најголемиот дел од белите корисници на мрежата ја поврзува со присуството во сајбер просторот. Склоноста на сајбер теоријата да ја гледа постколонијалната реалност низ очите на ограничен делеузеов речник и симултано да ги отфрли и расата и автоетнографијата како застарени, ја ограничуваат нашата способност да го сфатиме комплексното меѓусебно влијание на идентитетот и технологијата онлајн и офлајн. Овој приод ефикасно ги замолкнува постколонијалнте теми преку делегитимирање на стратегите кои се развиле во текот на пет века за да ја опише колонијалната доминација во која освојувањето на територијата и наметнувањето на расната логика биле наложени како клучни средства за командување и контрола на населението. Вековите атиколонијален и антирасистички културен отпор не треба да бидат погрешно протолкувани како исто со неколку години бирократски мултикултурализам во Северна Америка, период кој обично се отфрла, заради “политичка коректност”. Да не заборавиме дека овој епитет произлезе од културните војни во САД, кои беа создадени за да се прочисти културата од било која уметност која се доведува во врска со општественото. Современата сајбертеорија, чиј дел е и сајберфеминизмот, одржува складиште на тактики кои ги потиснуват расните прашања и на тој начин тактички инвестираат во припадноста на белата раса како универзален идентитет кој ја потпира мрежната култура. Овие тактики не мора да се свесни за да бидат ефикасни - напротив, најдобро функционираат кога се усвојуваат како нормативи.
Undercurrents е алтернативна новинарска агенција односно медиум кој настана во 1994 со VHS касета со вести за кои основачите (Xejmi Harcel, Pol O’Konor, Zoe Brouton i Tomas Harding) сметаа дека не се опфатени од стандардните медиуми. Едно од прашањата кои биле опфатени било воведувањето во Нацрт кривичниот закон, чии различни мерки вклучувале обиди да се прекинат масовните собири на патниците и рејв забавите и го квалификувале директниот протест како прекршок. Втората снимка биле пуштена пред крајот на годината. Бендовите како што е Левелерс (The Levellers) ги вклучиле препораките на Undercurrents на обвивките на нивните CD-а. Рејдиохед (Radiohead) донирале средства, а комичарот Марк Томас дозволил Undercurrents да го продуцираат и дистрибуираат неговото прво DVD за прибирање парични средства. Undercurrent била меѓу првите групи кои ја создадоа фразата “видео активизам” - употреба на камери за општествена промена. Соосновачот, Томас Хардинг, го напиша прирачникот за видео активисти издаден од Плуто Прес. Undercurrents сега дистрибуираат филмови преку DVD и во 2007 го лансираа Висиононтв - Интернет ТВ канал.
Статус
Undercurrents потоа стана непрофитна компанија и добротворна организација. Ја преселија нивната канцеларија од Лондон во Оксфорд и сега се наоЃа во центарот на Свонси (Swansea).
Судења
Некои од нивните снимки на политички протести се користени во судења, вклучуваји ја и снимката од Самитот на Г8 го ѓенова и полицискиот упад во работните простории на Indymedia.
Актуелни / тековни проекти
Во 2007 Ундерцуррентс го издаде Eco Village Pioneers (Пионери на еко селото) - документарец кој ги истражува одржливите заедници со мало влијание на околината Ширум светот. “Reach for the sky” (“Посегни кон небото”) беше премиерно прикажан на фестивалот Беѕонд ТВ, во продукција на Undercurrents, а кој се фокусира на аеродромот во Свонси и на фактот што експанзијата на неконтролираната авијација е неодржлива. На аеродромот во Свонси, му беше дозволено од Советот на градот да оперира во центарот на полуостровот Говер (Gower), област со извонредна природна убавина, прва од таков вид во земјата. Јавниот притисок го принуди аеродромот да затвори. Ер Велс (Air Wels) кој работеше од аеродромот во Свонси, сега престана со работа.
Многу од нивните последни снимки се наоѓаат на веб страната Clearer channel.
Undercurrents моментално продуцираат мултимедијални содржини за проблеми со животната средина, како што се климатските промени. Видео содржините опфаќаат сурфање, живот и преживување во природата (bushcraft) и одржливо домување. Тие може да се погледнат на веб страницата на Undercurrents.
Списанието Undercurrents започна како медиум за радикални погледи на научните и технолошките теми; беше издавано во Англија помеѓу 1973 и 1984 - вкупно 63 изданија. Голем дел од тој период излегуваше секои два месеца, а најголемиот тираж беше 7000 примероци во доцните 70 -ти. Списанието постоеше да ја промовира алтернативната технологија - бескрајно еластичен концепт кој ја опфаќа речиси секоја тема за која т.н. “вистински” научници не беа заинтересирани.
Некои од тие теми, како што е барањето вода, метали или енергија без научни инструменти, остануваат надвор од границите на научните обиди. Но други, како обновливата енергија и рециклирањето на отпад, станаа конвенционална мудрост на 21-от век. Неодамна, двајца од неговите уредници започнаа да го реиздаваат списанието на Интернет. Тие истакнуваат: “Целта на овој сајт е целата содржина на Undercurrents да им биде достапна на идните генерации. Останатите изданија ќе бидат додавани, но започнавме со Undercurrents 9 (Јануари - Февруари 1975), бидејќи го обработуваше прашањето на нуклеарната енергија, кое по 30 год. повторно сите не преокупира.”
Undercurrents беше серија вести на канадската телевизија во 90-тите, која ја водеше Венди Месли.
Серијата која првпат беше емитувана во 1994, главно се концентрираше на извештаи од истраги и документарни филмови за медиумите и технологијата, како што е прегледот на медиумската покриеност на контроверзни прашања. Месли освои две Џемини награди (Gemini Awards) за нејзината работа на Undercurrents, во 1999 и 2000.
Во 2001, Undercurrents беше додадена во новата серија ЦБЦ Вести: Разоткривање (CBC News Disclosure), која заедно ја водеа Месли и Дајана Свејн. Новата програма не продолжи да дискутира за медиумите или технологијата, на големо разочарување на лојалните гледачи на Undercurrents.